काठमाडौं, २७ साउन । अशिक्षाकै कारण धेरै मानिसलाई विभिन्न किसिमका रोग लाग्ने गरेको छ । त्यति मात्र होइन रोगबारे राम्रो जानकारी नहुनु वा जानकारी नलिएका कारण पनि धेरै मानिसको अकालमै ज्यान जाने गरेको छ । पछिल्लो समय देशका विभिन्न जिल्लामा फैलिएको मौसमी रुघाखोकीबारे पनि धेरै मानिसलाई थाहा छैन । स्वाइन फ्लूको संक्रमण फैलिएकोबारे धेरैलाई थाहा छ । तर, आफुलाई कुन संक्रमण लागेको भन्ने कमलाई मात्रै थाहा हुन्छ ।

कतिपय मानिसलाई पहिले स्वाइन फ्लू भनिएको इन्फ्लूएञ्जाको संक्रमण समेत हुनसक्छ । तर, सामान्य रुघाखोकी जस्तै हुने भएकाले धेरैले आफुलाई इन्फ्लूएञ्जा भएको थाहा नहुनु स्वभाविक हो । समान्य भए पनि इन्फ्लूएञ्जाको संक्रमणबाट मानिसको ज्यान जान सक्छ । केही व्यक्तिको ज्यान समेत गइसकेको छ । तर, आम नागरिकलाई इन्फ्लूएञ्जाबाट कसरी बच्ने भन्नेबारे थाहा छैन ।

देशभर पछिल्लो समय स्वाइन फ्लू अर्थात मौसमी रुघाखोकीको संक्रम फैलिएको हल्ला छ । केही व्यक्तिको यो संक्रमणबाट मृतु भएपछि मात्र यो हल्ला फैलिएको छ । बजारमा स्वाइन फ्लूको हल्ल फैलिएपछि पछिल्लो समय स्वास्थ्य जाँच गराउनेको संख्या बढेको छ । आफुलाई स्वाइन फ्लू लागेको हुनसक्ने आशंका गर्नेहरु मात्र स्वास्थ्य संस्था पुग्ने गरेका छन् । एक महिनायता सामान्य रुघा खोकी र ज्वरो आएकाहरु स्वाइनफ्लुको आशंकाले अस्पताल पुग्ने गरेको चिकित्सकहरु बताउँछन् । काठमाडांैको टेकुमा रहेको शुक्रराज ट्रफिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालमा समेत रुघाखोजी लागेपछि स्वाइन फ्लू भएको आशंकामा स्थास्थ्य जाँच गराउनेको संख्या बढेको छ ।

कसरी बच्ने ?
चिकित्सकका अनुसार कोही व्यक्तिले खोक्दा, हाछ्यू गर्दा सफा कपडा वा रुमालले नाक, मुख छोप्ने गर्नुपर्छ । साबुन पानीले मिचिमिची हात धुने, पोषिलो र झोलिलो पदार्थ प्रशस्त मात्रामा खाने गर्नुपर्छ । त्यस्तै, ज्वरो आएको व्यक्ति खुल्ला तथा हावा ओहोरदोहोर हुने कोठामा बस्नुपर्छ । विरामी व्यक्ति अनावश्यक रुपमा मानिसहरुको भीडभाड भएको ठाउँमा जानु हुँदैन । घरेलु विधीबाट उपचार गर्दा पनि निको नभएमा तत्कालै नजिकैको स्वास्थ्य केन्द्र तथा अस्पतालमा गई स्वास्थ्य जाँच गराएर उपचार गराउनु पर्छ । विरामी व्यक्ति वा शंकास्पद व्यक्तिसंग सकभर संगै नबस्ने, आंखा, नाक तथा मुखमा अनावश्यक हात नलैजाने, सकभर अरु व्यक्तिसंग हात नमिलाउने, संक्रमित ब्यक्तिले प्रयोग गरेको रुमाल, तौलिवा वा कपडा प्रयोग नगर्ने जस्ता सावधानी अपनाउनु पर्ने चिकित्सकको सल्लाह छ ।

मानिसले आफ्नो स्वास्थ्य अवस्थाको बारेमा सजग हुनु राम्रो हो । तर, हल्लाकै भरमा सामान्य रुघाखोकी लागेकै भरमा आतिनु पर्ने अवस्था नरहेको चिकित्सकको भनाइ छ । इन्फ्लूएञ्जा संक्रमित मध्ये १० प्रतिशलाई मात्र इन्फ्लूएञ्जा–ए को संक्रमण हुने गरेको चिकित्सकहरु बताउँछन् । चिकित्सकका अनुसार इन्फ्लूएञ्जा–बी र सीको संक्रमण भएका व्यक्ति सामान्य उपचार गरे पनि निको हुन्छन् । तर, इन्फ्लूएञ्जा एक ब्यक्तिबाट अर्को ब्यक्तिमा श्वास प्रश्वासको माध्यमबाट तिब्र गतिमा सर्ने भएकाले संक्रमित ब्यक्तिबाट टाढा रहनु नै यसबाट बच्ने उत्तम उपाय रहेको चिकित्सकको भनाइ छ ।

इन्फ्लूएञ्जा–ए तिब्र गतिमा सर्ने संक्रमण भएकाले छाटो समयमा धेरै मानिसमा सर्न सक्छ । त्यसैले इन्फ्लूएञ्जा संक्रमितलाई अलग्गै राखेर उपचार गरिनु पर्ने हो । तर, देशका सबै क्षेत्रमा यो रोग पत्ता लगाउने प्रविधि नभएकाले अहिले सबैलाई एकै ठाउँमा राखेर स्वास्थ्य जाँच गराउने गरिएको छ । निजी स्थास्थ्य संस्थाहरुले समेत यो संक्रमणको जाँच र उपाचार गर्छन् । तर, सरकारले भने अहिले देशका तीन स्थानबाट मात्र यो संक्रमण जाच्ने गरेको छ ।

इन्फ्लूएञ्जा संक्रमित मध्ये ९० प्रतिशत ब्यक्ति आफै निको हुने गरेको चिकित्सकको भनाइ छ । ती व्यक्तिहरु इन्फ्लूएञ्जा–बी र सी का संक्रमितहरु हुन । अन्य १० प्रतिशलाई भने इन्फ्लूएञ्जा–ए को संक्रमण हुने गरेको सरकारी तथ्याङ्क छ । त्यसैले रुघाखोकी लाग्दैमा त्रसित भइहाल्नु पर्ने अवस्था नरहेको रोग नियमन्त्रण महाशाखाले जानकराी दिएको छ । तर, चिकित्सकले भने सबैले सजकता अउनागनु पर्ने सुझावा दिने गरेका छन् ।

हाम्रो देशमा ज्यान गुमाउनु प्राणघातक रोग लाग्नु पर्दैन । सामान्य रुघाखोकी र झाडा पखालाकै कारण वर्षेनी धेरै मानिसले ज्यान गुमाइरहेका छन् । यसका सबै कारण आसावधानी हो । समयमै सावधान भएर स्वास्थ्य जाँच गरी उपचार गर्ने हो भने कसैले पनि सामान्य संक्रमणबाट ज्यान गुमाउनु पर्दैन । समान्य संक्रमणबाट मानिसले ज्यानु गुमाउनुका विभिन्न कारणहरु छन् । धेरै मानिस त अशिक्षाकै कारण पनि ज्यान गुमाउन बाध्य छन् ।

मानिसलाई सामान्यतय रुघाखोकी लागिरहन्छ । त्यसैले मानिसहरु आफै निको हुने भ्रममा परेर उपचार गर्दैनन् । त्यस्ता मानिसलाई इन्फ्लूएञ्जा जस्ता सामान्य तर ज्यानै लिनसक्ने संक्रमण पनि भएको हुनसक्छ । यस्तै कारणले वर्षेनी इन्फ्लूएञ्जाबाट धेरै मानिसले ज्यान गुमाइरहेका छन् । तर, सबैले बुझ्नस पर्ने कुरा के हो भने नियमिते स्वास्थ्य जाँच गराउनु पर्छ । नियमति स्वास्थ्य जाँच गराएर सजक बन्ने हो भने कसैले पनि अकालमै ज्यान गुमाउनु पर्दैन ।