विश्व स्वास्थ्य संगठनको तथ्यांकअनुसार प्रतिवर्ष विश्वमा करिब १ करोड २० लाख नया क्यान्सरका बिरामी देखिन्छन् र बर्सेनि विश्वमा करिव ७५ लाख व्यक्तिको मृत्यु हुने गरेको छ ।

जसमध्ये ७० प्रतिशतभन्दा बढी हाम्रोजस्तो विकाशसिल देशमा देखिने गरेकोछ । डब्लुएचओको तथ्यांकअनुसार प्रत्येक वर्ष नेपालमा अनुमानित १४ हजार व्यक्तिको क्यान्सरका कारण मृत्यु हुने गरेको छ । जसमध्ये बार्षिक रुपमा १५०० बालबालीका क्यान्सर पीडित भेटिन्छन् । विशेषगरि नेपालमा बालबालीकामा तीन प्रकारका क्यान्सरको जोखिम रहेको छ ।

ब्रेन ट्युमर, ब्लड क्यान्सर र ग्ल्याण्ड क्यान्सर बालबालीकामा बढि मात्रामा देखिएको छ । बाल क्यान्सर रोग विशेषज्ञ, एवं वीपी कोइराला मेमोरियल क्यान्सर अस्पताल, चितवनका तथा बाल क्यान्सर रोग विभाग प्रमुख डा. कृष्ण सागर पौडेलसंगको कुराकानी ( भिडियोसहित )

बाल क्यान्सर रोगको कारण
१.अस्वस्थकर खानपिन
२.रहनसहन तथा वातारणीय प्रभाव
३.सुर्तीजन्य पदार्थको सेवन
४.मादकपदार्थको सेवन
५.कीटनाषक औषधि एवं रासायनिक मल प्रयोग भएको अन्न, फलफूल, तरकारी एवं सागपातको सेवन ।
६.अत्यधिक सौर्य विकिरणका साथै एक्स–रे, सिटिस्क्यानजस्ता उपकरणबाट निस्कने विकिरणको प्रभावले रगतका साथै अन्य अङ्गको क्यान्सर हुनसक्छ ।
७.वातावरणीय एवं व्यावसायिक प्रदूषण
८.विभिन्न भाइरसबाट लामो समयसम्म संक्रमण हुँदा
९.ब्याक्टेरियाका कारण ।

क्यान्सरका लक्षणहरु
१.लामो समय सम्म खोकी निको नहुनु, खकारमा रगत देखा पर्नु ।
२.खाना निल्न गाह्रो हुनु, स्वर परिर्वतन वा धोद्रो हुनु ।
३.लामो समय सम्म कव्जियत हुनु, पातलो दिसा हुनु, दिसामा रगत देखिनु ।
४.महिलाहरुमा महिनावारी नभएको वेलामा रगत देखिनु, महिनावारी रोकिएका महिलाहरुको पुनः रक्तस्राव हुनु वा सहवास पछि रक्तस्राव हुनु ।
५.स्तनमा गाँठा गँुठीहरू देखिनु, रगत मिसिएको दुध आउनु
६.शरीरमा गिर्खा, गाँठा गुँठीहरू देखिनु ।
७.कोठी र मुसाहरूको रंग बदलिनु वा आकार बढ्दै जानु ।
८.छोटो समयमै शरीरको वजन घटनु, रक्तअल्पता देखिनु, ज्वरो आईरहनु ।
९.नाक,मुख र दिसा बाट रगत आउनु ।
१०.धेरै दिनसम्म टाउको दुखी रहनु, बान्ता हुनु, रिगंटा लाग्नु, आँखा धमिलो देखिनु वा कम्पन आउनु ।

क्यान्सरबाट बच्ने उपायहरू
१. चुरोट, बिंडी, खैनी, सुर्ती, जाँड, रक्सीको सेवन नगर्ने ।
२. बासी, सडेगलेको र ढुसी परेको खानाहरू नखाने ।
३. पोलेर डढेको मासु र अन्य खानेकुराहरू नखाने ।
४. अखाद्य रंग, रसायनिक मल, किटनाषक औषधि प्रयोग गरिएका खानेकुराहरू नखाने ।
५. चिल्लो बोसोयुक्त खानेकुराहरू र धेरै नुन नखाने ।
६. धुलो,धुवाँ तथा वातावरणीय प्रदुषणबाट जोगिने ।
७. महिलाहरूले नियमित रुपले गर्भासय स्राव परीक्षण गर्ने ।
८.स्तनमा गिर्खा,गाँठागुठीे छ–छैन प्रत्येक महिना राम्ररी छामेर हेर्ने र फेला परेमा स्वास्थ्यकर्मीहरुसंग परामर्श लिने ।
९. दिनहुँ शारीरिक व्यायाम गर्ने, अनावश्यक मोटोपन घटाउने ।
१०. मौसम अनुसारको हरियो सागपात, तरकारी र फलफूल दिनहुँ खाने ।