ललितपुर  । ललितपुर महानगरपालिकाले आकस्मिक स्वास्थ्य समस्या भएका नागरिकका लागि चिकित्सक र पारामेडिक्ससहितको निःशुल्क एम्बुलेन्स सेवा घरमै उपलब्ध गराउन थालेको छ।

महानगरपालिकाका अनुसार फोनमार्फत स्वास्थ्य समस्याको जानकारी गराएपछि सकेसम्म १५ मिनेटभित्रै एम्बुलेन्स बिरामीको घरमा पुर्‍याउने लक्ष्य राखिएको छ।

विशेषगरी वृद्धवृद्धा, अशक्त तथा तत्काल अस्पतालसम्म लैजान कठिन अवस्थामा रहेका बिरामीलाई लक्षित गरी सेवा सुरु गरिएको हो।

अस्पताल पुर्‍याउने मात्रै होइन, घरमै उपचार सुरु

नयाँ सेवाको विशेषता सामान्य एम्बुलेन्सभन्दा फरक छ। एम्बुलेन्समा चिकित्सक, नर्स, पारामेडिक्स, आकस्मिक औषधि, अक्सिजन तथा आवश्यक स्वास्थ्य उपकरण उपलब्ध रहनेछन्।

स्वास्थ्यकर्मीको टोली बिरामीको घरमै पुगेर प्रारम्भिक स्वास्थ्य परीक्षण तथा आवश्यक आकस्मिक उपचार गर्नेछ। बिरामीको अवस्था गम्भीर देखिए तत्कालै उपत्यकाका उपयुक्त अस्पतालमा पुर्‍याउने व्यवस्था गरिएको महानगरपालिकाले जनाएको छ।

यसले अस्पताल पुग्नुअघि नै उपचार सुरु हुने भएकाले आकस्मिक अवस्थामा समय बचाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

दुई भेन्टिलेटरसहितका एम्बुलेन्स तयारी अवस्थामा

महानगरपालिकाको स्वास्थ्य आपत्कालीन सञ्चालन प्रणालीका इन्चार्ज डा. छविन्द्र गैरेका अनुसार सेवा सञ्चालनका लागि छ चिकित्सक र छ पारामेडिक्स परिचालन गरिएको छ।

त्यस्तै, दुई वटा भेन्टिलेटर सुविधासहितका एम्बुलेन्स तयारी अवस्थामा राखिएको छ।

“हामी स्वास्थ्य समस्याको जानकारी पाएलगत्तै टोली परिचालन गर्छौँ र सकेसम्म १५ मिनेटभित्र बिरामीको घरमा पुग्ने लक्ष्य राखेका छौँ,” डा. गैरेले भन्नुभयो।

सेवाका लागि फोन रिसिभ गर्न तीन जना कर्मचारीसमेत परिचालन गरिएको छ। उनीहरूले फोनबाट बिरामीको अवस्थाबारे प्रारम्भिक जानकारी लिएर आवश्यकताअनुसार सम्बन्धित स्वास्थ्य टोलीलाई परिचालन गर्नेछन्।

बिरामीको घर पहिचान गर्न जीपीएस प्रणाली प्रयोग गरिनेछ।

‘घरदेखि अस्पतालसम्मको उपचार प्रणाली बनाउने प्रयास’

डा. गैरेका अनुसार महानगरपालिकाले यो सेवामार्फत आकस्मिक उपचारको एउटा व्यवस्थित ‘हब’ निर्माण गर्ने प्रयास गरेको हो।

उहाँका अनुसार बिरामीलाई अस्पताल पुर्‍याउने मात्र नभई घरमै प्रारम्भिक उपचार, तत्काल निर्णय र अस्पतालसँग समन्वय गर्ने प्रणाली विकास गर्न खोजिएको छ।

कसरी सुरु भयो अवधारणा?

ललितपुर महानगरपालिकाका प्रमुख चिरिबाबु महर्जनले बिरामीलाई अस्पतालसम्म पुर्‍याउने परम्परागत एम्बुलेन्स प्रणाली मात्रै पर्याप्त नभएको महसुस भएपछि घरमै पुग्ने आकस्मिक स्वास्थ्य सेवाको अवधारणा अघि बढाइएको बताउनुभएको छ।

महानगरपालिकाको नवौँ नगरसभाबाट आवश्यक कार्यविधि पारित भएपछि जनशक्ति व्यवस्थापन, एम्बुलेन्स तयारी, प्राविधिक प्रणाली र अस्पतालसँग समन्वयलगायतका काम अघि बढाइएको थियो।

महर्जनले यो सेवा सञ्चालन गर्न आर्थिक स्रोत र जनशक्ति मात्र नभई प्राविधिक प्रणाली र अस्पतालबीचको समन्वय पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण रहेको बताउनुभयो।

उहाँका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय फोरममा यस्तै प्रकारको सेवा देखेपछि त्यसबाट प्रेरित भएर ललितपुरमा पनि यस्तो प्रणाली सुरु गर्ने सोच विकास भएको हो।

महानगरपालिकाले सोमबारदेखि चिकित्सकसहितको निःशुल्क एम्बुलेन्स सेवा औपचारिक रूपमा सुरु गरेको हो।

‘आकस्मिक अवस्थामा हरेक सेकेन्ड महत्वपूर्ण’

सेवा उद्घाटन कार्यक्रममा स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छतामन्त्री निशा मेहताले आकस्मिक स्वास्थ्य उपचारमा समयको महत्व अत्यन्त ठूलो हुने बताउनुभयो।

“बिरामीका लागि हरेक सेकेन्ड महत्वपूर्ण हुन्छ,” उहाँले भन्नुभयो, “चिकित्सक र स्वास्थ्यकर्मीसहित घरघरमा पुग्ने व्यवस्था हुनु नागरिकका लागि महत्वपूर्ण सेवा हो।”

मन्त्री मेहताले महानगरपालिकाले सुरु गरेको सेवाका लागि स्वास्थ्य मन्त्रालयबाट आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गर्नुभयो।

ठूला अस्पतालका आकस्मिक विभागसँग समन्वय

सेवालाई थप प्रभावकारी बनाउन त्रिवि शिक्षण अस्पताल, वीर अस्पताल र पाटन अस्पतालका आकस्मिक विभाग प्रमुखलाई सल्लाहकारका रूपमा राखिएको छ।

त्यस्तै आकस्मिक चिकित्सा अध्ययन गरिरहेका चिकित्सकलाई आवश्यकता अनुसार सेवामा परिचालन गर्ने तयारी गरिएको महानगरपालिकाले जनाएको छ।

यसबाट घरमै पुगेको स्वास्थ्य टोलीले बिरामीको अवस्था मूल्याङ्कन गरेपछि कुन अस्पतालमा लैजाने भन्ने निर्णय गर्न सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।

थप दुई एम्बुलेन्स थप्ने योजना

महानगरपालिकाले हाल सञ्चालनमा रहेका एम्बुलेन्सबाहेक निकट भविष्यमा थप दुई वटा एम्बुलेन्स व्यवस्था गर्ने योजना बनाएको छ।

सेवा विस्तार हुँदै गएमा आकस्मिक अवस्थामा बिरामीले अस्पताल पुग्नुअघि नै स्वास्थ्यकर्मीको निगरानी र प्राथमिक उपचार पाउने सम्भावना बढ्नेछ।

ललितपुर महानगरपालिकाको यो पहलले काठमाडौं उपत्यकामा ‘एम्बुलेन्स भनेको बिरामीलाई अस्पताल पुर्‍याउने साधन मात्रै हो’ भन्ने परम्परागत अवधारणाबाट बाहिर निस्केर घरमै आकस्मिक उपचार सुरु गर्ने मोडेलतर्फको नयाँ अभ्यास अघि सारेको छ।

Originally published on abcnews.com.np.