काठमाडौं । स्पेनको स्वायत्त क्षेत्र सिउटा प्रवेश गरेका हजारौँ आप्रवासी शुक्रबार स्वेच्छाले मोरक्को फर्कन थालेका छन् । यो अवस्था एक दिनअघि सीमा पार गर्ने प्रयासपछि सिर्जना भएको हो । त्यति बेला व्यापक हुलदंगा मच्चँदा कम्तीमा ५७ जनाको मृत्यु भएको थियो ।

जमिन र समुद्रीमार्ग हुँदै सिउटा प्रवेश गरेका ५० हजारभन्दा बढी आप्रवासीमध्ये अधिकांश हाल आफैँ मोरक्को फर्किरहेका स्पेनिस अधिकारीले जनाएका छन् ।

सिउटा पुग्न धेरै आप्रवासीले समुद्रमा धेरै किलोमिटर पौडिनुपरेको थियो । केहीलाई रोक्न सुरक्षाकर्मीले पानीको फोहोरा, अश्रुग्यास र चेतावनीस्वरूप गोली समेत चलाएका थिए । ज्यान गुमाउनेमध्ये केही पानीमा डुबेका थिए । भागदौडका क्रममा केहीको ज्यान गएको थियो ।

आप्रवासी किन फर्किरहेका छन् ?

मोरक्कोका सुरक्षाकर्मीले थप मानिस भूमध्यसागरको किनारमा रहेको स्पेनको उक्त क्षेत्रमा प्रवेश गर्न नसकून् भनेर सिउटा पुग्ने नाकामा जम्मा भएको भीडलाई तितरबितर पार्न लाठीचार्ज र अश्रुग्यास प्रयोग गरेका समाचार एजेन्सी रोयटर्सले जनाएको छ ।

स्पेनतर्फको सीमामा सैन्य सवारीसाधन परिचालन गरिएको थियो । मोरक्कोतर्फको पहाडी क्षेत्रमा भने अझै धेरै आप्रवासी सीमा पार गर्ने अवसरको प्रतीक्षामा देखिएका छन् ।

‘न खाना पाइयो न बस्ने ठाउँ’

सयौँ आप्रवासी आधिकारिक सीमानाका तथा तारबारमा बनाइएका मार्गबाट मोरक्को फर्किएको देखिएको छ । उनीहरूले सिउटा पुगेपछि आफूहरूले न खानाको व्यवस्था पाएको न त बस्ने ठाउँ नै उपलब्ध भएको बताएका छन् ।

उत्तर–पश्चिम मोरक्कोको बन्दरगाह सहर ट्यान्जियरका एक युवकले रोयटर्ससँग भने, “साँचो भन्नुपर्दा म किन यहाँ आएको थिएँ भन्ने पनि थाहा छैन । अब म फर्कंदै छु । हिजो दिउँसोदेखि केही खाएको छैन । मसँग केही पैसा थियो, तर हामीले गरिरहेको काम न राम्रो छ न खुसी दिने खालको ।”

लाराचे सहरका २० वर्षीय हेयरड्रेसर अयमानले आफू पाँच घण्टा पौडिएर सिउटा पुगेको बताए । उनले भने, “सिउटामा खानका निम्ति केही थिएन । स्पेनिस सेनाले हामीलाई अत्यन्तै निर्ममतापूर्वक कुटपिट गरेर बाहिर निकालिदियो ।”

संकट कति ठूलो थियो ?

बिहीबारदेखि शुक्रबार बिहानसम्म सिउटा पुगेका करिब ६० हजार आप्रवासीमध्ये झन्डै ४५ हजारजना केही घण्टामै मोरक्को फर्किएका थिए । धेरैले रातभर सडकमै बिताए ।

यति ठूलो संख्यामा मानिस प्रवेश गरेपछि स्थानीय प्रशासनले अवस्था नियन्त्रण गर्न प्रहरी र सेनाको अतिरिक्त सहयोग माग्नुपरेको थियो ।

सिउटाको कुल जनसंख्याको करिब ७० प्रतिशतबराबर आप्रवासी एकैपटक पुगेपछि स्थानीय बासिन्दाले सुरक्षा र व्यवस्थापनबारे चिन्ता व्यक्त गरेका थिए ।

यसै महिनाको सुरुमा स्पेनको सर्वोच्च अदालतले दिएको एउटा फैसलापछि आप्रवासीको संख्या अचानक बढेको सिउटाका अधिकारीको भनाइ छ ।

अदालतले समुद्रमा समातिएका आप्रवासीलाई तत्कालै मोरक्को फर्काउन नमिल्ने निर्णय गरेको थियो । यो फैसला सीमाबाटै तत्काल फिर्ता पठाउने अभ्याससँग सम्बन्धित थियो ।

यद्यपि, यो निर्णय जमिनमार्ग हुँदै वा सीमाको तारबार नाघेर प्रवेश गर्ने आप्रवासीका हकमा लागु नहुने अधिकारीहरूले बताएका छन् ।

स्पेनका प्रधानमन्त्री पेद्रो सान्चेज शुक्रबार सिउटा पुगेका थिए । उनले यति ठूलो संख्यामा भएको सीमापार गर्ने प्रयासलाई स्पेनको क्षेत्रीय अखण्डतामाथिको उल्लंघन भन्दै कडा आलोचना गरेका छन् ।

Originally published on abcnews.com.np.