काठमाडौं । सामान्य वर्षा हुनासाथ राजधानीको मुटु माइतीघर मण्डला जलमग्न हुने समस्या फेरि दोहोरिएको छ। सिंहदरबार, सर्वोच्च अदालत, मन्त्रालय र कूटनीतिक नियोग जाने मुख्य सडक नै डुबानमा पर्दा सर्वसाधारणदेखि उच्चपदस्थ अधिकारीसम्म सास्ती भोग्न बाध्य छन्। वर्षौँदेखि दोहोरिने समस्यामा सरकार र सम्बन्धित निकायले स्थायी समाधान दिन नसक्दा नागरिकले हरेक मनसुनमा एउटै पीडा खेपिरहेका छन्।

विशेषज्ञहरूले पुरानो र साँघुरो ढल प्रणाली, वर्षाको पानी र फोहोरपानी एउटै निकासबाट बग्ने संरचना, अव्यवस्थित सहरीकरण तथा प्राकृतिक जल निकास क्षेत्रको अतिक्रमणलाई डुबानको मुख्य कारण बताएका छन्। जलवायु परिवर्तनका कारण छोटो समयमा अत्यधिक वर्षा हुने क्रम बढ्दै जाँदा अहिलेको पूर्वाधारले पानीको चाप धान्न नसकेको निष्कर्ष अध्ययनले निकालेको छ।

काठमाडौँ महानगरपालिकाले दीर्घकालीन समाधानका लागि वर्षाको पानी र ढलको निकास छुट्टाछुट्टै बनाउने योजना अघि सारेको जनाएको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण, महानगर, सडक डिभिजन र काठमाडौं उपत्यका खानेपानी लिमिटेडबीच संयुक्त कार्ययोजना पनि सुरु गरिएको छ।

प्राविधिक अध्ययन प्रतिवेदनले प्राकृतिक रूपमा पानी जम्ने क्षेत्र मासिँदै जानु, कंक्रिट संरचनाको विस्तार, कमजोर ढल प्रणाली, ‘बोटलनेक’ पाइप, टुकुचा खोलाको ब्याकवाटर प्रभाव र निकायबीच समन्वय अभावलाई डुबानको प्रमुख कारण औँल्याएको छ।

प्रतिवेदनले वर्षाको पानी संकलन प्रणाली, ढल र वर्षाको पानीका लागि छुट्टाछुट्टै निकास, नयाँ स्टर्म ड्रेन, ठूला पाइप, नियमित सरसफाइ, चेक भल्भ जडान र वैज्ञानिक सहरी योजना लागू गर्न सिफारिस गरेको छ।

यद्यपि, हरेक वर्ष अध्ययन, प्रतिवेदन र योजना सार्वजनिक भए पनि माइतीघरको डुबान यथावत् रहँदा सरकारी प्रतिबद्धतामाथि प्रश्न उठ्न थालेको छ। मनसुन सुरु हुनेबित्तिकै राजधानीको मुख्य प्रशासनिक क्षेत्र नै जलमग्न हुनु सम्बन्धित निकायको कार्यसम्पादनमाथिको गम्भीर प्रश्नका रूपमा हेरिएको छ।

Originally published on abcnews.com.np.