काठमाडौं, ९ जेठ । बुधबार नेपाल सरकारले लिम्पियाधुरा, लिपुलेक र कालापानी क्षेत्र समेत समेटेर नेपाली नक्सा जारी गरेपछि भारतिय मिडियाहरु निरन्तर रुपमा नेपाल माथि खनिन थालेका छन् । भारतिय मिडिया लिम्पियाधुरा, कालापानी र लिपुलेक भारतिय भुमि भएको र नेपालले चिनको निर्देशनमा आफ्नो भुमि दाबी गरेको सम्म आरोप लगाइरहेका छन् ।

हुनत भारत सरकारले समेत उक्त भुमि आफ्नो भएको र नेपालले जारी गरेको नक्सा अस्वीकार गरीरहेको परिस्थितिमा भारतिय मिडियाले नेपालको नक्सा अस्वीकार गर्नु नौलो कुरा भएन । यद्यपी भारतिय मिडियाहरु सरकार भन्दा अझ दुई कदम अगाडी बढेर बिना तथ्य र प्रमाण भारतिय भुमि भएको दाबी गरिरहेका छन् । झुठको खेती गरिरहेका छन् । नेपाललाई हेप्ने थर्काउने र धम्काउने तरिकामा भारतीय निर्वस्त्र भएर चिच्याउनै थालेका छन् ।

हुनत भारतिय मिडिया खास खास परिस्थितिमा अन्ध राष्ट्रवादी देखाउने गरेका छन् । राष्ट्रवादको निम्ति झुठको साहारा लिनु र अफवाह फैलाउनु भारतिय मिडियाको विशेषता नै बनिसकेको छ । स्वयम् भारतिय जनता नै कतिपय भारतिय मिडियाको विश्वास गर्न छाडिसकेको अवस्था छ भने कतिपय मिडियालाई भारतिय संस्थापन पक्षले आफु अनुकुल प्रयोग गर्दै आएको छ । चाहे भारत, पाकिस्तान सिमा विवाद होस् अथवा अन्य मुलुकसँगको सिमा विवादको विषय होस्, भारतले विषयलाई अतिरञ्जित गर्ने गरेका छन् ।

यसपटक पनि भारतिय मिडियाले नेपालका प्रधानमन्त्रीले बोलेको कुरालाई युद्ध र आक्रमणकै उपमा दिई प्रस्तुती दिईरहेका छन् जसले मिडियाको न्युनतम सिद्धान्तसम्म पनि बोक्न सकेको छैन । भारतीय मिडियाको शैली विश्वभरका मिडियाकर्मीको निम्ति लज्जाको विषय बनेको छ । उनीहरुले नेपालका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले संसदमा बडो शिष्टताको साथ बोलेको कुरालाई र नेपाली चेली तथा अभिनेत्री मनिषा कोईरालाले सिमासँग सम्बन्धित एउटा समाचार ट्वीटरमा सेयर गरेकै आधारमा अनेकन् लाञ्छना लगाइरहेका छन् । यो आम नेपाली र विशेष गरी मिडिया क्षेत्रको निम्ति दुखद विषय हो ।

सरकारले वार्ता, सम्वाद अगाडी बढाउँला, असहमती र असमझदारी हटाउला तर मिडियाको यो प्रस्तुती सँग सहमति पनाउने कुनै ठाउँ नै छैन । विज्ञहरु भारतिय मिडियाको यो शैली अन्धराष्ट्रवादले भरिएको र यसले स्वयम् भारतिय प्रजातन्त्रलाई नै अप्ठ्यारो पार्ने बताउँछन् ।

भारतिय मिडियाले जस्तो रिर्पोटिङ गरिरहेका छन् । के भारतिय संस्थापन पक्ष र सत्तारुढको पनि नेपाल र नेपाली प्रति, सिमा विवाद प्रति त्यस्तै धारणा हो त भन्ने प्रश्न जन्मिएको छ । भारतले भुमि दाबी गर्ने कुरा कुटनीतिक कुरा रह्यो र कुटनीतिक कुरालाई त्यसरी मिडियाबाजि गरिदैन । कुटनीतिक तहबाटै समस्या समाधान गरिन्छ । कतिपयले भारतिय संस्थापनले नै मिडियाको प्रयोग गर्ने गरेको पनि बताउने गरेका छन् । कतिपय भारतिय बौद्धिक वर्ग पनि केही मिडियाले सारा भारतको मिडिया नै बदनाम भएको स्वीकार्छन् । तर लोकतान्त्रिक मुलुकमा पत्रकारिताको धर्म सत्ता र शक्तिको पक्ष पोषण होइन, निष्पक्ष पत्रकारिता पथ प्रदर्शक हुन्छ । भारतिय मिडियाले सत्य तथ्यमा रही पथप्रर्दशकको भुमिका खेल्नुपर्ने र अर्नगल प्रचार गर्नु नहुने डा. कुन्दन अर्याल बताउनुहुन्छ ।

नेपालले नयाँ राजनीतिक तथा प्रशासनिक नक्सा जारी गरेसँगै जसरी भारतिय मिडियाहरु नेपाल र नेपालीहरु माथि खनिए, नेपाली मिडियाहरु पनि त्यसको प्रत्युत्तरमा उत्रिनुपर्ने आवाजहरु सामाजिक सञ्जालमा व्यापक रुपले उठेको छ ।

नेपाली मिडियाहरु कायर भएको संज्ञा पनि नागरिकहरुले दिएका छन् । तथापी नेपाली मुलधारको मिडियाहरुले निरन्तर समाचार संकलन, प्रकाशन तथा प्रशारण गरिरहेका छन् । सिमा विवादको सम्बन्धमा नेपाली मिडियाले सधैँभरी सरकारलाई पथ प्रदर्शकको काम गरिरहेकै छन् । डा. अर्याल यस बेला नेपाली पत्रकारले अन्धराष्ट्रवाद बोकेर होइन, सत्यको पक्षमा ऐतिहासिक तथ्य, प्रमाण, संन्धी सम्झौताका आधारमा समाचार संकलन गर्नुपर्ने र आवेशमा आउनु नहुने बताउनुहुन्छ । कालापानी, लिपुलेक, लिम्पियाधुरा नेपाली भुमि भएको प्रमाणित भइसकेको अवस्थामा सबै एकताबद्ध भएर अघि बढ्नुपर्ने उहाँको भनाई छ ।

भारतिय मिडियाको अर्नगल प्रचार प्रसारको प्रतिवाद गरौँ तर सभ्यता र शिष्टताका साथ । सत्य, तथ्य र प्रमाणको आधारमा समाचार संकलन, प्रकाशन तथा प्रशारण गरौँ । नेपालीको पहिचान नै छ पत्थरको जवाफ फूलले दिने । तसर्थ सकारात्मक र सत्य तथ्य समाचार संम्प्रेषणमा नेपाली मिडिया सधैँ अगाडी हुनुपर्छ भने राष्ट्रियताको सवालमा आम नागरिकको साथमा सधैँ मिडिया हुनुपर्छ ।