काठमाडौं, १४ असार । सत्तारूढ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले १८ वर्षभन्दा कम उमेरका ३५ हजार २५७ जना बालबालिकालाई पार्टी सदस्यता दिएको तथ्य सार्वजनिक भएपछि यसको कानुनी वैधता र बालअधिकारको विषयलाई लिएर विवाद चर्किएको छ। रास्वपाले भने यो अनलाइन विवरण प्रविष्टिका क्रममा भएको प्राविधिक त्रुटि मात्र भएको दाबी गरेको छ।

रास्वपाका निवर्तमान महामन्त्री कविन्द्र बुर्लाकोटीले महाधिवेशनको बन्दसत्रमा प्रस्तुत गरेको सांगठनिक प्रतिवेदनअनुसार पार्टीका कुल सदस्यमध्ये करिब ६.७ प्रतिशत सदस्य १८ वर्षमुनिका रहेको उल्लेख छ। राजनीतिक दल सम्बन्धी ऐन, २०७३ ले १८ वर्ष पूरा गरेका नेपाली नागरिक मात्र राजनीतिक दलको सदस्य बन्न योग्य हुने व्यवस्था गरेको छ।

यस्तै, बालबालिका सम्बन्धी ऐन, २०७५ ले बालबालिकालाई प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा राजनीतिक उद्देश्यका लागि प्रयोग गर्न निषेध गरेको छ। यसै कारण रास्वपाको सदस्यता विवरणले कानुनको पालना र बालअधिकार संरक्षणबारे प्रश्न उठाएको छ।

बालअधिकारकर्मी तथा अधिवक्ता शर्मिला श्रेष्ठले बालबालिकालाई राजनीतिक दलको सदस्य बनाउनु कानुनी र व्यावहारिक दुवै दृष्टिले अनुचित भएको बताएकी छन्। उनका अनुसार १८ वर्षमुनिका बालबालिका स्वतन्त्र रूपमा राजनीतिक निर्णय गर्न परिपक्व नहुने भएकाले कानुनले उनीहरूलाई विशेष संरक्षण प्रदान गरेको छ।

यो विषय आइतबार प्रतिनिधिसभाको बैठकमा पनि उठेको छ। प्रमुख प्रतिपक्षी नेपाली कांग्रेसकी सांसद रेनुका काउँचाले रास्वपाले कानुनविपरीत ३५ हजारभन्दा बढी बालबालिकालाई सदस्य बनाएको भन्दै सरकारसँग जवाफ मागिन्। उनले राजनीतिक दल सम्बन्धी ऐन र बालबालिका सम्बन्धी ऐनको उल्लंघन भएको दाबी गर्दै कानुन सबै दलमा समान रूपमा लागू हुनुपर्ने बताइन्।

यसअघि नेपाली कांग्रेसको बालअधिकार उपसमितिले पनि विज्ञप्ति जारी गर्दै कुनै पनि राजनीतिक दलले १८ वर्षमुनिका बालबालिकालाई सदस्य बनाउन नमिल्ने स्पष्ट पार्दै यस्तो कार्यले नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय छविमा समेत असर पुग्ने जनाएको थियो।

यता रास्वपाले भने बालबालिकालाई सदस्य बनाउने कुनै नीति नभएको स्पष्ट पारेको छ। पार्टीका संगठन विभागका निवर्तमान सचिव शंकर श्रेष्ठले अनलाइन सदस्यता फाराममा अंग्रेजी र नेपाली मिति रूपान्तरण गर्दा उमेर गणनामा त्रुटि भएकाले केही सदस्य १८ वर्षमुनिका देखिएको दाबी गरे।

उनका अनुसार नागरिकता प्रमाणपत्रका आधारमा मात्र सदस्यता प्रदान गर्ने व्यवस्था रहेको र पार्टीले बाल संगठन सञ्चालन गर्ने वा बालबालिकालाई सदस्य बनाउने नीति अवलम्बन नगरेको बताए। उनले सदस्यता विवरणमा देखिएको उमेर सम्बन्धी समस्या प्राविधिक त्रुटिका कारण भएको दाबी गर्दै त्यसलाई सच्याइने उल्लेख गरे।