काठमाडौँ, साउन २६ गते । अत्यधिक गर्मीका कारण शरीरमा पानीको मात्रा घट्नुका साथै झाडापखाला, फुड पोइजनिङ, हैजा लगायत पेटसम्बन्धी रोगको जोखिम बढ्ने भएकाले ताजा, स्वच्छ, झोलिलो र पोषिलो खानेकुरा खान चिकित्सकले सुझाव दिएका छन्।

जनस्वास्थ्यविद् डा. अरुणा उप्रेतीले गर्मी मौसममा पर्याप्त पानी तथा झोलिलो पदार्थ सेवन गर्नुका साथै ताजा र स्वच्छ खानेकुरा खानुपर्ने बताइन्।

गर्मीका कारण अत्यधिक पसिना बग्दा शरीरमा पानीको मात्रा कम हुन सक्ने भन्दै उनले समयमै पानीको पूर्ति नगरे बेहोस हुनेदेखि लु लाग्नेसम्मको जोखिम हुने बताइन्। विशेषगरी तराईका जिल्लामा दिउँसोको समयमा अनावश्यक रूपमा घाममा ननिस्कन र प्रशस्त तरल पदार्थ सेवन गर्न उनले आग्रह गरिन्।

बासी र खुला खानेकुराबाट सावधानी

डा. उप्रेतीका अनुसार गर्मीमा लामो समयसम्म राखिएको, बासी तथा झिँगा भन्किएको खानेकुरा खानु हुँदैन। यस्ता खानेकुरामा जीवाणु बढ्ने सम्भावना बढी हुने भएकाले फुड पोइजनिङ, झाडापखाला र हैजाजस्ता रोग लाग्न सक्ने उनको भनाइ छ।

विशेषगरी खुला स्थानमा बिक्री हुने चाट, पानीपुरी तथा अन्य खानेकुरा सेवन गर्दा स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पर्न सक्ने भएकाले सावधानी अपनाउन उनले सुझाव दिइन्।

भोजभतेरमा धेरै समयअघि पकाइएका खानेकुरा लामो समयसम्म राखेर खाँदा पनि स्वास्थ्य जोखिम बढ्ने भएकाले सकेसम्म ताजा पकाएको खाना मात्र खानुपर्ने उनले बताइन्।

पानीको मात्रा पूर्ति गर्न यी खानेकुरा उपयोगी

गर्मीमा शरीरमा पानीको सन्तुलन कायम राख्न मौसमी फलफूल, काक्रो, दही, मही, नरिवल पानी, सत्तु, ओट्स, लस्सी, पुदिनायुक्त पानी तथा कागती मिसाएको पानी उपयोगी हुने डा. उप्रेतीले बताइन्।

ताजा फलफूलको रस बनाएर त्यसमा थोरै नुन मिसाई बालबालिकालाई दिन सकिने उनको सुझाव छ। झोलिलो र फाइबरयुक्त खानेकुराले शरीरमा पानीको मात्रा कायम राख्नुका साथै पाचन प्रणालीलाई स्वस्थ राख्न मद्दत गर्ने उनले बताइन्।

झाडापखाला भएमा नुन–चिनी पानी, चामलको माडलगायत झोलिलो पदार्थ सेवन गराउनुपर्ने उनले सुझाव दिइन्।

अत्यधिक गुलिया पेय पदार्थबाट बच्न सुझाव

डा. उप्रेतीले बजारमा पाइने कोक, फेन्टा तथा अन्य अत्यधिक गुलिया बट्टाबन्द पेय पदार्थको सेवन नगर्न पनि आग्रह गरिन्। यस्ता पेय पदार्थमा चिनीको मात्रा धेरै हुने भएकाले दीर्घकालीन रूपमा स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पार्न सक्ने उनको भनाइ छ।

स्थानीय तथा मौसमी फलफूलको नियमित सेवनबाट शरीरलाई आवश्यक भिटामिन र पोषक तत्व प्राप्त हुने, रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढ्ने तथा शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्य राम्रो राख्न सहयोग पुग्ने उनले बताइन्।

गर्मी मौसममा स्वस्थ रहन खानपानमा विशेष सावधानी अपनाउनु नै प्रभावकारी उपाय भएको डा. उप्रेतीको सुझाव छ।

Originally published on abcnews.com.np.