काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माले पार्टीभित्रको विवाद समाधानदेखि राजनीतिक गतिविधिसम्म सबै कुरा विधि र नियमअनुसार अघि बढ्नुपर्ने बताएका छन्। खेलको उदाहरण दिँदै उनले राजनीतिमा पनि गल्ती गर्नेहरूलाई जनताले ‘पहेँलो कार्ड’ र ‘रातो कार्ड’ देखाउने चेतना राजनीतिक दल र नेताहरूमा हुनुपर्ने बताए।

शनिबार ‘झापा–१ काठमाडौं कप फुटसल प्रतियोगिता’ स्थलमा सञ्चारकर्मीसँग कुराकानी गर्दै शर्माले खेलमा निश्चित नियम र अनुशासन भएजस्तै राजनीतिमा पनि संविधान, कानुन, पार्टी विधान, निर्वाचन आयोग र अदालतका निर्णयलाई मान्नुपर्ने धारणा राखे।

उनले भने, ‘खेलको मैदानमा कसैले गल्ती गर्नुहुन्छ, पहेँलो कार्ड देखाइन्छ। फेरि गल्ती गर्‍यो भने रातो कार्ड देखाइन्छ। त्यसैले राजनीतिमा पनि हामीले गल्ती गर्‍यौँ भने हामीलाई पहेँलो कार्ड देखाइन्छ, रेड कार्ड देखाइन्छ भन्ने कुराको चेतना राजनीतिज्ञहरूले राख्नुपर्छ।’

कांग्रेसभित्र सभापति र केन्द्रीय कार्यसमितिको वैधानिकतालाई लिएर जारी विवादतर्फ संकेत गर्दै शर्माले विशेष महाधिवेशन पार्टीको विधिअनुसार सम्पन्न भएको दाबी गरे। त्यसबाट उत्पन्न विवादमा सर्वोच्च अदालतको फैसला आइसकेको भन्दै अदालतको निर्णयलाई स्वीकार गरेर अघि बढ्नुपर्ने उनको भनाइ थियो।

शर्माले सर्वोच्च अदालतले नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय समिति बदर नगरेको र गगनकुमार थापालाई सभापति नरहेको भन्ने निर्णयसमेत नगरेको दाबी गरे। त्यसैले पार्टीको सभापति र केन्द्रीय समितिको विषयमा अन्योल सिर्जना गर्न आवश्यक नरहेको उनको भनाइ थियो।

‘अदालतले नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय समिति बदर गरेको छैन। सभापति गगन थापा होइन भनेर उल्ट्याएको अवस्था बिलकुलै होइन। त्यसैले नेपाली कांग्रेसको सभापति को हो भनिरहँदा उहाँहरू अलमलिनुपर्ने, केन्द्रीय समिति को हो भन्दा अलमलिनुपर्ने अवस्था छैन,’ उनले भने।

‘नेमप्लेट राख्दैमा सभापति हुँदैन’

शर्माले पार्टीभित्र समानान्तर गतिविधि गरेर पद र नेतृत्व दाबी गर्ने प्रवृत्तिमाथि पनि कटाक्ष गरे। कुनै स्थानमा नेमप्लेट राख्दैमा पार्टीको वैधानिक पद प्राप्त नहुने उनको टिप्पणी थियो।

‘अब यता नेमप्लेट राख्ने, उता राख्ने, उहाँ पनि सभापति हो, उहाँ पनि कार्यसमिति हो, उहाँ नै पदाधिकारी हो भन्ने कुरा खेलको नियम र विधिभन्दा बाहिरको कुरा हुन्छ,’ उनले भने।

उनका अनुसार कांग्रेसको विवाद पनि राजनीतिक आवेग र व्यक्तिगत दाबीका आधारमा नभई पार्टी विधान र कानुनी प्रक्रियाबाट समाधान हुनुपर्छ। राजनीतिक गतिविधिलाई खेलसँग तुलना गर्दै उनले मैदानमा खेलाडीले आफ्नै नियम बनाउने छुट नपाएजस्तै राजनीतिक दलका नेताहरूले पनि आफूअनुकूल विधि निर्माण गर्न नहुने बताए।

निर्वाचन आयोग र अदालतलाई ‘रेफ्री’को भूमिका

शर्माले निर्वाचन आयोग र सर्वोच्च अदालतलाई राजनीतिक प्रक्रियाका ‘रेफ्री’का रूपमा व्याख्या गरे। खेलमा रेफ्रीले दिएको निर्णय खेलाडी वा दर्शकले आफ्नो इच्छाअनुसार उल्ट्याउन नसक्ने उदाहरण दिँदै उनले राजनीतिमा पनि संवैधानिक तथा कानुनी निकायको निर्णय मान्नुपर्ने बताए।

‘विधिलाई मानेर जस्तै रेफ्रीले पहेँलो कार्ड देखाउने हो, बाहिरबाट दर्शकले पहेँलो कार्ड देखाउन पाइन्छ र? पाइँदैन नि,’ उनले भने, ‘त्यस्तै राजनीतिमा पनि निर्वाचन आयोग हुन्छ, सर्वोच्च अदालत हुन्छ। उसले देखाएको पहेँलो कार्ड या रेड कार्डलाई हामीले मान्नुपर्ने हुन्छ।’

उनले राजनीतिक दलभित्रको विवादलाई थप जटिल बनाउनेभन्दा संस्थागत प्रक्रियामार्फत समाधान खोज्नुपर्नेमा जोड दिए। शर्माको भनाइले कांग्रेसभित्र विशेष महाधिवेशनपछि देखिएको दुई धारको नेतृत्व विवाद अझै गहिरो रहेको संकेत गर्छ।

एकातिर संस्थापन इतर समूहले विशेष महाधिवेशनबाट गगन थापा सभापति निर्वाचित भएको र त्यसलाई अदालत तथा निर्वाचन आयोगको निर्णयले वैधानिकता दिएको दाबी गरिरहेको छ भने अर्कोतिर देउवा पक्षले १४औँ महाधिवेशनबाट निर्वाचित कार्यसमितिलाई नै १५औँ महाधिवेशन आयोजना गर्ने अधिकार रहेको बताउँदै आएको छ।

यही विवादबीच शर्माले भने राजनीतिक नेतृत्वले भावनात्मक तथा व्यक्तिगत दाबीभन्दा विधि, प्रक्रिया र संस्थागत निर्णयलाई आधार बनाएर अघि बढ्नुपर्ने धारणा दोहोर्‍याएका हुन्।

Originally published on abcnews.com.np.