काठमाडौँ । यस वर्ष मनसुन सुरु भएयता प्राकृतिक विपत्का घटनामा उल्लेख्य वृद्धि भए पनि मानवीय क्षति भने गत वर्षको तुलनामा घटेको छ । राष्ट्रिय विपत् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले पूर्वसूचना प्रणालीको प्रभावकारिता, जोखिमयुक्त क्षेत्रमा रातारात राजमार्ग बन्द गर्ने निर्णय तथा प्रविधिको प्रयोगले मानवीय क्षति न्यूनीकरणमा महत्वपूर्ण योगदान गरेको जनाएको छ ।

प्राधिकरणका अनुसार नेपालमा मनसुन प्रवेश गरेको ५९ दिनमा एक हजार ३७३ वटा विपत्का घटना भएका छन् । ती घटनामा ६७ जनाको मृत्यु भएको छ । गत वर्ष सोही अवधिमा ५७१ वटा विपत्का घटनामा ४३ जनाले ज्यान गुमाएका थिए ।

प्राधिकरणका सहसचिव प्रदीप कोइरालाका अनुसार विपत्का घटनाको तुलनामा मृतकको अनुपात यस वर्ष करिब पाँच प्रतिशत रहेको छ । गत वर्ष यस्तो अनुपात करिब ७.५ प्रतिशत थियो । यस वर्षको मनसुन सकिन अझै करिब एक महिना १५ दिन बाँकी छ ।

नेपालमा यस वर्ष जेठ ५ गते मनसुन भित्रिएको थियो । मनसुन सुरु भएयता आठ जना बेपत्ता भएका छन् भने १२१ जना घाइते भएका छन् । विपत्का कारण एक हजार ६०४ परिवार प्रत्यक्ष प्रभावित भएका छन् ।

प्राधिकरणका अनुसार गत वर्षको तुलनामा चट्याङका घटनामा कमी आए पनि पहिरोका घटना भने करिब चार गुणाले बढेका छन् । बाढी तथा भारी वर्षाका घटनासमेत अघिल्लो वर्षको तुलनामा बढी भएका छन् ।

विपत्का घटना बढेसँगै उद्धार, राहत तथा पुनःस्थापनाका लागि तयारी र परिचालनलाई तीव्र पारिएको प्राधिकरणले जनाएको छ । बाढीको जोखिम रहेका ५५ जिल्लामा पूर्वसूचना प्रणालीअन्तर्गत साइरन सञ्चालनमा राखिएका छन् ।

देशभर उद्धार तथा प्रतिकार्यका लागि १९७ वटा दमकल र ४६० वटा एम्बुलेन्स परिचालन गरिएको छ । राहत सामग्री व्यवस्थापनका लागि ५३४ वटा गोदाम, उद्धारका लागि ७४ वटा ब्याकहोल लोडर, दुई वटा क्रेन, ३७ वटा हेलिकोप्टर र १३ वटा अस्थायी पुलको व्यवस्था गरिएको छ । पानीमा उद्धारका लागि ६१२ वटा डुङ्गा र ८१ वटा एक्साभेटरसमेत तयारी अवस्थामा राखिएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।

प्राधिकरणका अनुसार मनसुनअघि गरिएको कार्यात्मक पूर्वतयारीका क्रममा केन्द्रीय विपत् व्यवस्थापन कोषमा सात अर्ब ५६ करोड २३ लाख ९२ हजार ४४५ रुपैयाँ मौज्दात थियो ।

प्राधिकरणका उपसचिव रामबहादुर केसीले विपत् प्रतिकार्यमा प्रत्यक्ष संलग्न हुने प्रमुख जिल्ला अधिकारी, सुरक्षा निकाय, फोकल पर्सन तथा स्थानीय तहका जिम्मेवार पदाधिकारीलाई घटना हुनुअघि नै सचेत गराउने व्यवस्था गरिएको बताए ।

उनका अनुसार उक्त संयन्त्रमार्फत हालसम्म तीन हजारभन्दा बढी अधिकारीलाई सम्भावित विपत्का घटनाबारे पूर्वसचेत गराइएको छ । प्राधिकरणले पूर्वतयारी र पूर्वसूचना प्रणालीलाई थप प्रभावकारी बनाउँदै मानवीय क्षति न्यूनीकरणमा जोड दिइरहेको जनाएको छ ।

Originally published on abcnews.com.np.