काठमाडौं । रसुवाको भोटेकोसीमा भदौ १० गते आएको विनाशकारी बाढीमा परी ज्यान गुमाउनेको संख्या भयावह बन्दै गएको छ। बाढीपछि विभिन्न जिल्लामा खोज तथा उद्धारका क्रममा अहिलेसम्म १ हजार ३४४ जनाको शव फेला परेको नेपाल प्रहरीले जनाएको छ।
नेपाल प्रहरीले शनिबार बिहान ८ बजे सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार बाढीपछि अझै ४ हजार ८८६ जना सम्पर्कविहीन छन्। तीमध्ये ६०६ जना विदेशी नागरिक रहेको प्रहरीले जनाएको छ।
बाढीले रसुवा हुँदै नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, तनहुँ, चितवन तथा नवलपरासीका विभिन्न क्षेत्रमा ठूलो मानवीय क्षति पुर्याएको थियो। बाढीमा बेपत्ता भएकाहरूको खोजी तथा फेला परेका शवको पहिचान गर्ने काम अझै जारी छ।
१ हजार ३० शवको व्यवस्थापन
बाढीपछि फेला परेका सबै शवको पहिचान तत्काल खुल्न सकेको छैन। शरीरका अंग मात्र फेला परेका तथा लामो समयसम्म पानीमा बगेका कारण पहिचान गर्न कठिन भएका शवको संख्या ठूलो छ।
प्रहरीका अनुसार अहिलेसम्म पहिचान सुरक्षित राखेर १ हजार ३० जनाको शव व्यवस्थापन गरिएको छ।
यसरी व्यवस्थापन गरिएका शवको पहिचान भविष्यमा डीएनए परीक्षण वा आफन्तबाट प्राप्त विवरणका आधारमा खुलाउन सकिने गरी अभिलेख राखिएको प्रहरीले जनाएको छ।
यसअघि पनि बाढीमा फेला परेका पहिचान नखुलेका शवको डीएनए नमुना संकलन गरी अभिलेख राख्ने काम भइरहेको प्रहरीले जनाएको थियो।
मृतक र आफन्तको डीएनए संकलन
बेपत्ता आफन्तको खोजीमा रहेका परिवारका लागि डीएनए परीक्षण महत्वपूर्ण आधार बनेको छ।
प्रहरीका अनुसार अहिलेसम्म १ हजार २६० जना मृतकको डीएनए नमुना संकलन गरिएको छ। त्यसैगरी मृतकको पहिचानका लागि १ हजार १२ जना आफन्तको पनि डीएनए नमुना लिइएको छ।
फेला परेका शवको पहिचान नखुले पनि नमुना र अभिलेख सुरक्षित राखिँदा भविष्यमा आफन्तसँग जैविक परीक्षणमार्फत मिलान गर्न सकिने अवस्था रहन्छ।
८ हजार ९६२ जनाको उद्धार
विनाशकारी बाढीपछि उद्धार अभियान पनि निरन्तर जारी छ।
प्रहरीका अनुसार अहिलेसम्म विभिन्न स्थानबाट ८ हजार ९६२ जनाको उद्धार गरिएको छ।
उद्धार गरिएकामध्ये ३ हजार २४० जनालाई होल्डिङ सेन्टरमा राखिएको छ। उनीहरूलाई सुरक्षित स्थानमा राखेर आवश्यक समन्वय तथा व्यवस्थापन भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ।
बाढी प्रभावित क्षेत्रमा उद्धारसँगै बेपत्ताको खोजी, शव व्यवस्थापन तथा विस्थापितको सुरक्षाका लागि सुरक्षाकर्मी परिचालन भइरहेका छन्।
अझै टुंगिएको छैन बेपत्ताको सूची
बाढी आएको दुई साताभन्दा बढी समय बितिसक्दा पनि हजारौँ मानिसको अवस्था अज्ञात छ।
४ हजार ८८६ जना अझै सम्पर्कविहीन हुनु यो विपद्को सबैभन्दा पीडादायी पक्ष बनेको छ। यसमा नेपाली नागरिकसँगै ६०६ विदेशी नागरिक पनि छन्।
यसअघि सार्वजनिक भएका प्रहरी विवरणमा पनि बेपत्ताको संख्या निरन्तर फरक–फरक देखिएको थियो। खोजीका क्रममा उद्धार हुने तथा शव फेला पर्ने क्रमसँगै संख्या अद्यावधिक हुँदै आएको छ।
त्यसैले अहिले सार्वजनिक गरिएको विवरणलाई बाढीपछिको जारी खोज, उद्धार र पहिचान प्रक्रियाकै पछिल्लो अवस्था मानिएको छ।
परिवारको प्रतीक्षा अझै सकिएको छैन
एकातिर शव भेटिएपछि परिवारले अन्तिम संस्कार गर्नुपर्ने बाध्यता छ। अर्कोतिर हजारौँ परिवार अझै आफ्ना आफन्त फर्किने आशामा छन्।
बाढीले घर, सडक, पुल र पूर्वाधार मात्र बगाएन—हजारौँ परिवारको जीवनबाट आफन्त, सहारा र भविष्यको एउटा हिस्सा नै खोसेको छ।
फेला परेका शवको पहिचान, बेपत्ताको खोजी र डीएनए परीक्षणको प्रक्रिया अब उद्धार अभियानको अर्को महत्वपूर्ण चरण बनेको छ।
प्रहरीको पछिल्लो तथ्यांकले विपद्को तत्कालीन दृश्यभन्दा बाहिर पनि यसको मानवीय क्षति कति गहिरो छ भन्ने देखाएको छ—१ हजार ३४४ शव, ४ हजार ८८६ बेपत्ता र हजारौँ विस्थापित जीवन।

Originally published on abcnews.com.np.







प्रतिक्रिया दिनुहोस्