काठमाण्डौं, १२ मंसिर । जबसम्म घरपरिवार शिक्षित हुदैन तब समाज समाजको विकास हुदैन । शिक्षा नजै जीवन परिवर्तनको महत्वपूर्ण पक्ष सर्वव्यापी रुपमा स्विकार गरिएको विषय हो । समाज रुपान्तरण गर्न र सिंगो मुलुकमा दक्ष जनशक्ति उत्पादन गर्न समय सान्दर्भिक प्रविधिक शिक्षाको निकै खाँचो निकै छ । जुन मुलुकका नागरिकले प्राविधि र सिपमुलुक शिक्षा आर्जन गर्न सक्छन त्यो मुलुकको आर्थिक विकास र समृद्धिमा निकै टेवा पुगेको वास्तविकता हो । यही विश्वव्यापी मान्यतालाई आत्मसाथ गर्दौ रौतहटका ग्रामीण क्ष्ँेत्रमा आधुनिक र प्राविधिक शिक्षामा विकासले फड्को मार्न थालेको छ । रौतहटस्थित श्री जयकिसान माध्यमिक विद्यालय, धरहरी विक्रम संवत् २००६ सालमा स्थापना भएको थियो । नेपालकै शैक्षिक इतिहासमा यति धेरै पुरानो विद्यालय औंलामा गन्ने होलान । कैयौं वर्षसम्म भौतिक र शैक्षिक रुपमा कमजोर रहेको यो विद्यालय अहिले पुरै परिवर्तन भएको छ । रौतहट क्षेत्र नं.३ का विद्यार्थीहरुले यहाँ अहिले स्नातकसम्मको अध्ययन गर्ने अवसर आएका छन् ।

यसै ठाउँमा प्राविधिक शिक्षा तथा व्यवसायिक तालिम परिषद् सीटीईभीटी अन्तर्गत जय किसान पोलिटेक्निक इन्टिच्युट २०६९ सालमा स्थापना भएको छ । प्राविधिक जनशक्ति तयार पार्ने उद्देश्यले खोलिएको यस इन्टच्युटमा ४० जना विद्यार्थीले सिभिल इन्जिनियरिङ अध्ययन गर्दैगरेको प्रशासन प्रमुख मुकेश साहले बताए ।

यहाँ, अन्य प्राविधिक विद्यालयमा भन्दा सस्तोमा पढाई हुन्छ । तीवर्षको कोर्ष पुरा गर्न मात्र १ लाख लाग्ने लाग्छ । आफ्नै गाउँमा सुविधा सम्पन्न प्राविधिक विद्यालय पाएपछि यहाँबाट बाहिरी जिल्लामा अध्ययन गर्न जाने समस्या समाधान भएको स्थानीय नरेन्द्र कुमार साहले बताएका छन् ।

यसै क्षेत्रमा रहेको लक्ष्मीनिया प्राथमिक विद्यालय आधुनिक शैलीमा निर्माण हुने क्रममा छ । बालबालिकाको मनोविज्ञानलाई ध्यान दिएर प्रविधिक शिक्षाको साथै अंग्रेजी शिक्षा माध्यमबाट पढाइ सञ्चालन गर्ने लक्ष्य स्वरुप यो प्राथमिक विद्यालय निर्माण हुन लागेको हो । पहिला यो विद्यालयमा आम विद्यार्थी अध्ययन गर्न भौतिक संरचनाको अभाव भोग्न बाध्य थिए । तर, अहिले धेरै परिवर्तन भैसकेको स्थानीय सञ्जयप्रसाद यादवको भनाइ छ । पथरा बुधराममा उच्च माध्यामिक विद्यालय अगें्रजी माध्यमबाट अध्ययन गर्ने लक्ष्य राखिएको छ । जहाँ सुविधा सम्पन्न भौतिक संरचना निर्माण भैरहेको छ । यो विद्यायको भवन निर्माण सम्पन्न भएसँगै यस क्षेत्रका बालबालिकाले आधुनिक र प्रविधियुक्त गुणस्तरीय शिक्षा लिन पाउने भएका छन ।

आफ्नै गाउँमा अंग्रेजी माध्यमको विद्यालय खुल्दा को चाहीँ खुशी नहोला र । रौतहटबासी जनता भन्छन्, ‘नेकपा माओवादी केन्द्रका नेता प्रभु साहले आफनो क्षेत्र र समंग्र मधेशकै विकासमा ध्यान दिएकाले यो परिवर्तन सम्भव भएको हो ।’ रौतहट निर्वाचन क्ष्ँेत्र नम्बर ३ का प्रतिनिधि सभा माओवादीका उम्मेदवार प्रभु साहले मधेशको आर्थिक विकास, पुर्वाधार निर्माणर प्रविधिक शिक्षाको स्तर उन्नतीको लागि आफ्नो उम्मेदवारी दिएको बताएका छन् । आफ्नो जितले मात्र यस क्षेत्रको विकासमा टेवा पुग्ने मन्त्री समेत रहेका साहको भनाइ छ ।

यतिमात्र होइन रौतहटमा सांक्षरतादर कम हुदै गएको समयमा किशोरीहरुलाई विद्यालयमा आर्कषित गर्न माध्यामिक तहका छात्रालाई निःशूल्क साइकल वितरण अभियानै सुरु गरेर शिक्षामा सचेतना फैलाइएको छ । नगरलाई आधुनिकीकरण गर्न पुरानो परम्पराको संरक्षण गर्दै ग्यास चुलो र सिलिन्डर वितरण समेत भएको छ । यी त प्रतिनिधिमुलक विद्यालय मात्र हुन । सबै क्षेत्रमा प्राविधिक मैत्री विद्यालय भवनहरु निर्माण सुरु भएका छन् । शिक्षा भएमा मात्र जीवन सहज हुने मान्यतालाई आत्मसाथ गरि स्थानीय तहमै बैक स्थापना गरी पुजी व्यवस्थापन गर्न जोड दिइएको छ । यतिबेला रौतहट क्षेत्र नम्बर ३ एक व्यक्ति एक नयाँ सिपको अवधारणा साकार पार्ने अभियानमा जुटेको छ ।