काठमाडौं १३ माघ । अमेरिकी गुप्तचर संस्था सेन्ट्रल इन्टेलिजेन्स एजेन्सी ९सीआईए० ले कोरोना भाइरस प्रयोगशालामा तयार गरिएको हुन सक्ने शंका व्यक्त गरेको छ ।

शनिबार सार्वजनिक गरिएको यस प्रतिवेदनमा चीनलाई कोभिड(१९ का लागि जिम्मेवार ठहराइएको छ । यद्यपि सीआईएको प्रतिवेदनमा यस दाबीलाई प्रमाणित गर्ने पर्याप्त प्रमाण नभएको पनि उल्लेख गरिएको छ ।

ट्रम्प प्रशासनका सीआईए निर्देशक जोन र्‍याटक्लिफको आदेशमा सार्वजनिक गरिएको यो प्रतिवेदन बाइडेन प्रशासन र सीआईएका पूर्वनिर्देशक विलियम बर्न्सको आदेशमा तयार पारिएको हो ।

समाचार संस्था एपीको रिपोर्ट अनुसार, यसअघि पनि विभिन्न प्रतिवेदनले कोरोना भाइरस चीनको प्रयोगशालाबाट फैलिएको हुनसक्ने शंका व्यक्त गरेका थिए । तर, केही प्रतिवेदनहरूले यो प्राकृतिक रूपमा फैलिएको दाबी गरेका थिए ।

यो प्रतिवेदन कुनै नयाँ गुप्तचर जानकारीको आधारमा तयार गरिएको भने होइन ।

डेली मेलका अनुसार अमेरिकी अधिकारीहरूले कोरोना भाइरसको फैलावटबारे सीआईएको नयाँ धारणा पुष्टि गर्ने कुनै नयाँ प्रमाण भने छैन ।

सीआईएले शनिबार जारी गरेको एक सन्देशमा भनेको छ, ‘उपलब्ध रिपोर्टहरूको आधारमा कोभिड(१९ महामारीको उत्पत्तिमा प्रयोगशालासँग सम्बन्धित कारण प्राकृतिक कारणभन्दा बढी सम्भावित भएको हाम्रो ‘कम आत्मविश्वास’ सहितको मूल्यांकन छ ।’

एजेन्सीले भनेको छ, ‘कोभिड(१९ महामारीको उत्पत्तिमा प्रयोगशालासँग सम्बन्धित र प्राकृतिक दुवै सम्भावना अझै पनि विश्वसनीय मानिन्छ ।’

सीआईएको उक्त सन्देशमा भनिएको छ, ‘हामी यो मूल्यांकनमा ‘कम आत्मविश्वास’ राख्छौं र कुनै नयाँ गुप्तचर जानकारी वा सान्दर्भिक विवरण प्राप्त भएमा त्यसलाई निरन्तर समीक्षा गर्नेछौं ।’

फेरि चर्चामा कोरोना भाइरस

सीआईएको यो रिपोर्टले कोरोना भाइरसलाई पुनः एकपटक चर्चामा ल्याएको छ । यो रिपोर्ट भाइरसको प्रसार, यसको वैज्ञानिक विशेषता र चीनको भाइरोलोजी प्रयोगशालामा गरिएका अनुसन्धानको नयाँ विश्लेषणका आधारमा तयार गरिएको हो ।

गुप्तचर अधिकारीहरूले चिनियाँ सहयोग अभावले यो रहस्य सायद कहिल्यै पूर्ण रूपमा समाधान हुन नसक्ने बताएका छन् । अमेरिकी सांसदहरूले जासुसी संयन्त्रहरूलाई कोभिड(१९ को उत्पत्तिबारे थप जानकारी प्रदान गर्न दबाब दिएका छन् ।

विश्व अझै कोभिड महाव्याधिको प्रभावहरूसँग जुधिरहेकोले यो विषय अमेरिकी र विश्व राजनीतिका लागि अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ ।

चीनको प्रतिक्रिया

चीनले अमेरिकी आरोप र कोभिड(१९ को उत्पत्तिबारे कुनै पनि प्रकारका अडकलबाजीलाई आधारहीन र राजनीति प्रेरित भएको बताएको छ ।

शनिबार एक चिनियाँ अधिकारी लिउ पेंग्यूले भनेका छन्, ‘हामी भाइरसको उत्पत्तिलाई राजनीतीकरण र कलंकित गर्न खोज्ने प्रयासको कडा विरोध गर्दछौं । हामी सबैलाई विज्ञानको सम्मान गर्न र षड्यन्त्र सिद्धान्तहरूबाट टाढा रहन अपिल गर्दछौं ।’

वैज्ञानिकहरूले कोरोना भाइरस चमेरोबाट फैलिएको हुनसक्ने अनुमान गरेका थिए । यसअघि पनि कोरोनासँग मिल्दोजुल्दो अन्य भाइरस चमेरोबाट फैलिएको आधारमा उनीहरूले यो निष्कर्ष निकालेका थिए ।