काठमाडौं— नेपालको आर्थिक रूपान्तरण, रोजगारी सिर्जना र पूर्वाधार विकासलाई तीव्र गति दिने उद्देश्यसहित एसियाली विकास बैंक (एडीबी) ले आगामी तीन वर्षभित्र नेपालका लागि आफ्नो विकास सहयोगलाई उल्लेखनीय रूपमा विस्तार गर्ने घोषणा गरेको छ। एडीबीले सन् २०२९ सम्म नेपाललाई थप २.४ अर्ब अमेरिकी डलर (करिब साढे ३ खर्ब रुपैयाँ) बराबरको सहयोग उपलब्ध गराउने जनाएको हो।
एडीबीका अनुसार सन् २०२४ को अन्त्यसम्म नेपालमा ९.३ अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी बराबरका ऋण, अनुदान तथा प्राविधिक सहायता कार्यक्रम स्वीकृत भइसकेका छन् भने हाल पनि अर्बौं डलर बराबरका परियोजनाहरू कार्यान्वयनमा छन्।
यो घोषणा एडीबीका अध्यक्ष मासातो कान्दा र प्रधानमन्त्री बालेन शाहबीच भएको उच्चस्तरीय भेटवार्तापछि सार्वजनिक भएको हो। अध्यक्ष कान्दाले सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रधानमन्त्री शाहलाई प्राप्त भएको बलियो जनादेशका लागि बधाई दिँदै नेपालको आर्थिक विकास यात्रामा एडीबीको निरन्तर र सशक्त साथ रहने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
आर्थिक रूपान्तरणमा एडीबीको प्राथमिकता
अध्यक्ष कान्दाले नेपाल सरकारले अघि सारेका आर्थिक सुधार, निजी क्षेत्रको विकास, लगानी प्रवर्द्धन तथा रोजगारी सिर्जनाका महत्वाकांक्षी कार्यक्रमलाई एडीबीले प्राथमिकताका साथ सहयोग गर्ने बताएका छन्।
उनका अनुसार आगामी सहयोगले नेपालको दिगो आर्थिक वृद्धि, उत्पादनमूलक क्षेत्रको विस्तार, पूर्वाधार विकास तथा निजी लगानी आकर्षित गर्ने वातावरण निर्माणमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
“नेपालको आर्थिक रूपान्तरणका लागि सरकारले अघि सारेका सुधार कार्यक्रमलाई सफल बनाउन एडीबी पूर्ण रूपमा प्रतिबद्ध छ,” अध्यक्ष कान्दाले उल्लेख गरेका छन्।
साढे ३ खर्ब रुपैयाँ बराबरको नयाँ सहयोग
एडीबीका अनुसार सन् २०२९ सम्म उपलब्ध गराइने २.४ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको नयाँ सहयोग नेपालले हालसम्म प्राप्त गर्दै आएको विकास साझेदारीको निरन्तरता मात्र नभई थप विस्तार पनि हो।
यो सहयोग विभिन्न क्षेत्रहरूमा परिचालन गरिनेछ, जसमा:
- रणनीतिक पूर्वाधार विकास,
- स्वच्छ तथा नवीकरणीय ऊर्जा,
- सडक तथा यातायात सञ्जाल,
- सहरी विकास,
- जलस्रोत तथा खानेपानी,
- कृषि आधुनिकीकरण,
- निजी क्षेत्रको प्रवर्द्धन,
- डिजिटल पूर्वाधार,
- रोजगारी सिर्जना,
- तथा आर्थिक सुधार कार्यक्रम समावेश हुने अपेक्षा गरिएको छ।
सरकारको विकास दृष्टिलाई कार्यान्वयन गर्न यस सहयोगले महत्वपूर्ण वित्तीय आधार प्रदान गर्ने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।
छ दशक लामो साझेदारी
अध्यक्ष कान्दाले नेपालसँग एडीबीको करिब ६ दशक लामो विकास साझेदारी रहेको स्मरण गर्दै यस अवधिमा बैंकले नेपालको सामाजिक तथा आर्थिक विकासमा महत्वपूर्ण योगदान दिएको बताएका छन्।
उनका अनुसार एडीबीको सहयोगबाट हालसम्म:
- भूकम्पप्रतिरोधी तथा सुरक्षित विद्यालय निर्माण,
- स्वच्छ ऊर्जा तथा जलविद्युत् विकास,
- विद्युत् प्रसारण पूर्वाधार विस्तार,
- सडक तथा पुल निर्माण,
- खानेपानी तथा सरसफाइ आयोजना,
- सहरी पूर्वाधार विकास,
- जलवायु अनुकूल विकास कार्यक्रम,
- तथा नागरिकका लागि आर्थिक अवसर सिर्जनामा उल्लेखनीय उपलब्धि हासिल भएका छन्।
प्रधानमन्त्रीसँग विकास साझेदारीबारे छलफल
प्रधानमन्त्री बालेन शाह र अध्यक्ष कान्दाबीचको भेटमा नेपालको समग्र आर्थिक अवस्था, विकास प्राथमिकता, लगानी विस्तार, सार्वजनिक सेवा सुधार तथा निजी क्षेत्रको भूमिकालगायतका विषयमा छलफल भएको जनाइएको छ।
भेटमा नेपाललाई उच्च आर्थिक वृद्धितर्फ उन्मुख गराउन आवश्यक सुधार, दिगो पूर्वाधार निर्माण तथा विदेशी लगानी आकर्षित गर्ने वातावरणका विषयमा पनि विचार आदानप्रदान भएको बुझिएको छ।
एडीबीले नेपालको विकास एजेन्डालाई कार्यान्वयन गर्न आगामी दिनमा पनि सरकारसँग नजिकबाट सहकार्य गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ।
अर्थमन्त्री र परराष्ट्रमन्त्रीसँग पनि भेट
नेपाल भ्रमणका क्रममा अध्यक्ष कान्दाले प्रधानमन्त्रीसँगको भेटअघि अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्ले तथा परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालसँग पनि छुट्टाछुट्टै भेटवार्ता गरेका थिए।
ती भेटमा आर्थिक सुधार, सार्वजनिक वित्त व्यवस्थापन, विकास परियोजनाको कार्यान्वयन, क्षेत्रीय सहकार्य तथा नेपालमा विदेशी लगानी विस्तारका सम्भावनाबारे छलफल भएको सरकारी स्रोतले जनाएको छ।
नेपालको सबैभन्दा ठूलो विकास साझेदारमध्ये एक
एसियाली विकास बैंक नेपालका प्रमुख बहुपक्षीय विकास साझेदारहरूमध्ये एक हो। बैंकले विगतका दशकहरूमा ऊर्जा, यातायात, शिक्षा, कृषि, जलस्रोत, सहरी विकास तथा जलवायु परिवर्तन न्यूनीकरणका क्षेत्रमा ठूलो लगानी गर्दै आएको छ।
नयाँ सहयोग घोषणासँगै आगामी वर्षहरूमा नेपालले आर्थिक सुधार, रोजगारी सिर्जना, उत्पादन वृद्धि तथा पूर्वाधार निर्माणमा थप गति लिने अपेक्षा गरिएको छ। सरकारले पनि एडीबीको सहयोगलाई निजी क्षेत्रको सुदृढीकरण, लगानी प्रवर्द्धन र दीर्घकालीन आर्थिक रूपान्तरणसँग जोडेर कार्यान्वयन गर्ने तयारी गरेको जनाएको छ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्