काठमाडौं ३१ असार । रौतहटको गरुडा नगरपालिकामा २८ वर्षीय गौतमकुमार सहनीले आफ्नै शरीरमा पेट्रोल छर्केर आत्मदाहको प्रयास गरेको घटनाले फेरि एउटा गम्भीर सामाजिक बहस जन्माएको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा विभिन्न कारणले यस्ता घटनाहरू सार्वजनिक भइरहेका छन्। यद्यपि उपलब्ध तथ्यांकले आत्मदाहका घटनामा स्पष्ट वृद्धि भएको निष्कर्ष नदेखाए पनि, प्रत्येक यस्ता घटनाले समाज, परिवार र राज्यका लागि गम्भीर चेतावनी भने अवश्य दिन्छ।

आत्मदाह वा आत्महत्याको प्रयास प्रायः कुनै एक कारणले मात्र हुने निर्णय होइन। मानसिक स्वास्थ्यका समस्या, आर्थिक दबाब, पारिवारिक तनाव, सामाजिक एक्लोपन, न्याय नपाएको अनुभूति वा अन्य जटिल परिस्थितिहरूले व्यक्तिलाई यस्तो अवस्थासम्म पुर्‍याउन सक्छन्। त्यसैले यस्ता घटनालाई सनसनीपूर्ण रूपमा प्रस्तुत गर्नु वा एउटै कारणसँग जोडेर निष्कर्ष निकाल्नु उचित हुँदैन।

विशेषज्ञहरूका अनुसार यस्ता घटनापछि समाजले दोषारोपणभन्दा पनि मानसिक स्वास्थ्य सेवामा पहुँच, समयमै परामर्श, पारिवारिक सहयोग र सामाजिक समर्थन प्रणालीलाई बलियो बनाउनेतर्फ ध्यान दिन आवश्यक छ। राज्यका निकायले पनि संकटमा रहेका व्यक्तिहरूले सहज रूपमा सहयोग पाउने वातावरण निर्माण गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ।

रौतहटको घटनाको वास्तविक कारणबारे प्रहरी अनुसन्धान जारी छ। त्यसको निष्कर्ष नआउँदासम्म अनुमानका आधारमा टिप्पणी गर्नु उचित हुँदैन। तर, यस्ता घटनाले एउटा स्पष्ट सन्देश भने दिन्छ—कुनै व्यक्ति यस्तो निराशाजनक निर्णयको अवस्थामा पुग्नु अघि नै उसलाई सुन्ने, बुझ्ने र सहयोग गर्ने सामाजिक तथा संस्थागत संयन्त्र अझ प्रभावकारी बनाउनुपर्ने आवश्यकता छ।