मस्को। रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले विवादित कुरिल टापुको भ्रमण गरेपछि अमेरिकाले ती टापुमाथि जापानको सार्वभौमिकतालाई समर्थन गर्ने आफ्नो अडान दोहोर्‍याएको छ।

जापानका लागि अमेरिकी राजदूत जर्ज ग्लासले शुक्रबार सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’मार्फत अमेरिकाको अडानमा कुनै परिवर्तन नभएको बताएका छन्। उनले जापानले ‘उत्तरी क्षेत्र’ भनेर दाबी गर्दै आएको टापुमाथि जापानको सार्वभौमिकताको मान्यतामा अमेरिका दृढ रहेको उल्लेख गरेका छन्।

हिन्द–प्रशान्त क्षेत्रमा शान्ति र स्थिरता कायम गर्न अमेरिका–जापान गठबन्धन प्रतिबद्ध रहेको भन्दै ग्लासले त्यसलाई कमजोर पार्ने कुनै पनि गतिविधिको विरोध गरिने बताएका छन्।

दोस्रो विश्वयुद्धदेखि विवाद

सन् १९४५ मा दोस्रो विश्वयुद्धको अन्त्यतिर तत्कालीन सोभियत संघले कब्जा गरेका कुरिलका केही टापु जापान र रुसबीच लामो समयदेखि विवादको विषय रहँदै आएका छन्।

पुटिनले बिहीबार गरेको भ्रमण सन् २०१० मा तत्कालीन रुसी राष्ट्रपति दिमित्री मेदभेदेभपछि कुनै रुसी राष्ट्रपतिले ती टापुमा गरेको पहिलो भ्रमण हो।

जापानी प्रधानमन्त्री साने ताकाइचीले ती टापु ऐतिहासिक आधार र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनअनुसार जापानको अभिन्न भूभाग भएको दाबी गरेकी छन्। जापानले पुटिनको भ्रमणप्रति आपत्ति जनाउँदै रुसी राजदूतलाई बोलाएर असन्तुष्टि जनाएको छ।

तर जापानस्थित रुसी दूतावासले भने ती टापु रुसी संघको अभिन्न हिस्सा भएको दाबी गरेको छ। पुटिनको भ्रमण कुनै विदेशी मुलुकसँग छलफल गर्नुपर्ने विषय नभएको दूतावासको भनाइ छ।

शान्ति सन्धि हुन नसक्नुको एउटा कारण

कुरिल टापुको सार्वभौमिकतासम्बन्धी विवादकै कारण जापान र रुसबीच दोस्रो विश्वयुद्धपछि औपचारिक शान्ति सन्धि हुन सकेको छैन।

हाल विवादित टापुमा रुसको प्रशासन कायम छ भने जापानले आफ्नो सार्वभौमिकता दाबी गर्दै आएको छ।

यसैबीच, संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसका प्रवक्ता शिरिन यासिनले टापुको विवाद जापान र रुसबीचको द्विपक्षीय विषय भएको बताएका छन्।

पुटिनको भ्रमणपछि अमेरिकाले जापानको पक्षमा पुनः स्पष्ट धारणा सार्वजनिक गरेसँगै कुरिल टापुको विवादले जापान–रुस सम्बन्धसँगै हिन्द–प्रशान्त क्षेत्रमा अमेरिका–जापान सुरक्षा गठबन्धनको भूमिकालाई समेत पुनः चर्चामा ल्याएको छ।

Originally published on abcnews.com.np.