काठमाडौं । फुकेटबाट दिल्ली आउँदै गरेको एयर इन्डियाको ए३२० विमान अचानक करिब ९१ मिटर तल झरेपछि चालक दलका दुवै पाइलटको साइकोएक्टिभ पदार्थसम्बन्धी परीक्षण गरिएको छ। केही सञ्चारमाध्यमले स्रोतलाई उद्धृत गर्दै क्याप्टेनको गाँजा परीक्षण पोजिटिभ आएको जनाए पनि एयर इन्डियाले यसको आधिकारिक पुष्टि गरेको छैन।

अक्टोबर ४ मा भएको उक्त घटनामा विमानमा सवार १३७ यात्रु र आठ चालक दल सदस्यमध्ये १३ यात्रु र चार चालक दल सदस्य घाइते भएका थिए। विमान भने सुरक्षित रूपमा दिल्लीमा अवतरण गरेको थियो।

दुवै पाइलट उडानबाट हटाइए

भारतको नागरिक उड्डयन मन्त्रालयका अनुसार घटनापछि दुवै पाइलटको साइकोएक्टिभ पदार्थ परीक्षण गरिएको थियो। अनुसन्धान पूरा नभएसम्म उनीहरूलाई उडान ड्युटीबाट हटाइएको छ।

यद्यपि, पाइलटको परीक्षणमा गाँजा देखिएको भए पनि विमान अचानक उचाइ घट्नु र गाँजा सेवनबीच कुनै प्रत्यक्ष सम्बन्ध अहिलेसम्म स्थापित भएको छैन। घटनाको प्राविधिक, सञ्चालनगत, चिकित्सकीय तथा मानवीय पक्षबाट अनुसन्धान भइरहेको छ।

गाँजाले उडान क्षमतामा पार्न सक्ने असर

पुराना केही अध्ययनले क्यानाबिसमा पाइने साइकोएक्टिभ पदार्थ टीएचसीले ध्यान, मोटर नियन्त्रण, उचाइ तथा दिशासम्बन्धी निर्णय र रेडियो नेभिगेसनजस्ता कार्यमा असर पार्न सक्ने देखाएका छन्।

सन् १९७६ को एउटा सानो अध्ययनमा मारिजुआना सेवन गरेका पाइलटहरूले फ्लाइट सिमुलेटर चलाउँदा उचाइ, दिशा र रेडियो नेभिगेसनमा बढी गल्ती गरेको पाइएको थियो। अर्को अध्ययनमा पनि टीएचसी सेवनपछि केही पाइलटको कार्यसम्पादनमा २४ घण्टासम्म केही गिरावट देखिएको थियो।

तर यी अध्ययनहरू सीमित र पुराना भएकाले आधुनिक यात्रुवाहक विमानमा भएको वास्तविक घटनासँग तिनको परिणामलाई सीधै जोड्न नसकिने विज्ञहरूको भनाइ छ।

पोजिटिभ परीक्षणले मात्रै सेवनको समय देखाउँदैन

विज्ञहरूका अनुसार शरीरमा टीएचसी भेटिनु र त्यसबेला व्यक्ति त्यसको प्रभावमा हुनु एउटै कुरा होइन। रगतमा टीएचसीको मात्रा र वास्तविक कार्यक्षमताबीच सम्बन्ध रक्सीको तुलनामा निकै जटिल हुन्छ।

त्यसैले पाइलटको परीक्षण पोजिटिभ आएको भए पनि उनले गाँजा कहिले सेवन गरेका थिए वा उडानका क्रममा त्यसको प्रभावमा थिए कि थिएनन् भन्ने कुरा परीक्षणको नतिजाबाट मात्र निर्धारण गर्न सकिँदैन।

घटनाको कारण अझै खुल्न बाँकी

विमान अचानक करिब ९१ मिटर तल झर्नुको वास्तविक कारण अझै सार्वजनिक भएको छैन। पाइलटको स्वास्थ्य अवस्था, विमानको प्राविधिक अवस्था, उडान सञ्चालन प्रक्रिया तथा मानवीय त्रुटिलगायत पक्षबाट अनुसन्धान भइरहेको छ।

त्यसैले अहिलेको अवस्थामा गाँजा परीक्षणको रिपोर्ट र विमानको आकस्मिक उचाइ घट्ने घटनाबीच प्रत्यक्ष कारण–सम्बन्ध रहेको निष्कर्ष निकाल्नु हतार हुने देखिन्छ। अन्तिम अनुसन्धान प्रतिवेदनपछि मात्रै घटनाको वास्तविक कारण स्पष्ट हुनेछ।

Originally published on abcnews.com.np.