काठमाडौं । आर्थिक गतिविधिले अपेक्षाअनुसार गति लिन नसके पनि वाणिज्य बैंकहरूले गत आर्थिक वर्षमा करिब ७० अर्ब रुपैयाँ खुद नाफा कमाएका छन् । कर्जा असुलीमा जोड दिँदा अधिकांश बैंकको नाफामा सुधार आएको हो ।

आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को चौथो त्रैमासिक अपरिष्कृत वित्तीय प्रतिवेदनअनुसार सञ्चालनमा रहेका २० वाणिज्य बैंकले कुल ६९ अर्ब ८६ करोड ६० लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएका छन् । तर, सबै बैंकको वितरणयोग्य नाफा जोड्दा ९५ करोड ६० लाख रुपैयाँ ऋणात्मक देखिएको छ ।

खराब कर्जाका लागि ठूलो रकम प्रोभिजनिङ गर्नुपरेकाले खुद नाफा भए पनि बैंकहरूले सोही अनुपातमा लाभांश वितरण गर्न सक्ने अवस्था छैन । बैंकिङ क्षेत्रको वितरणयोग्य नाफामा देखिएको कमजोरीले आगामी साधारणसभाबाट सेयरधनीले पाउने लाभांशमा असर पर्ने देखिएको छ ।

पूर्व बैंकर परशुराम कुँवर क्षेत्रीका अनुसार अर्थतन्त्रको सुस्तताका कारण कर्जा असुलीमा समस्या बढेको छ । कतिपय बैंकको खराब कर्जा १५ प्रतिशतसम्म पुगेकाले प्रोभिजनिङ बढ्दा वितरणयोग्य नाफामा ठूलो असर परेको उनको भनाइ छ ।

यद्यपि, बैंकहरूको शुल्क तथा कमिसनलगायत गैरब्याज आम्दानी बढेको देखिन्छ । यसले आर्थिक गतिविधिमा केही सुधारको संकेत गरेको क्षेत्रीको विश्लेषण छ ।

नबिलको नाफा सबैभन्दा धेरै

गत आवमा नबिल बैंक सबैभन्दा धेरै खुद नाफा कमाउने बैंक बनेको छ । नबिलले ७ अर्ब ९० करोड ५७ लाख ९६ हजार रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ ।

नबिलपछि कुमारी बैंकले ७ अर्ब ३८ करोड ७१ लाख ९७ हजार र ग्लोबल आइएमई बैंकले ६ अर्ब २२ करोड ७१ लाख ५६ हजार रुपैयाँ नाफा कमाएका छन् ।

एभरेष्ट बैंकले ५ अर्ब ६ करोड ९९ लाख, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकले ४ अर्ब ५५ करोड ६८ लाख र नेपाल बैंकले ४ अर्ब ५० करोड १ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएका छन् ।

प्राइम कमर्सियल बैंकको नाफा ४ अर्ब ११ करोड २५ लाख, एनएमबि बैंकको ४ अर्ब १ करोड ३६ लाख, सानिमा बैंकको ३ अर्ब ५५ करोड १ लाख, सिद्धार्थ बैंकको ३ अर्ब ५१ करोड ९४ लाख, लक्ष्मी सनराइज बैंकको ३ अर्ब ११ करोड ७१ लाख र स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको २ अर्ब ८५ करोड २ लाख रुपैयाँ रहेको छ ।

नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा, कृषि विकास, माछापुच्छ्रे, सिटिजन्स र नेपाल एसबीआई बैंकको नाफा २ अर्ब रुपैयाँभन्दा माथि छ ।

हिमालयन बैंकले १ अर्ब ४८ करोड रुपैयाँ नाफा कमाएको छ । एनआईसी एसिया बैंकको खुद नाफा भने १८ करोड १७ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ । प्रभु बैंक २४ करोड १२ लाख रुपैयाँ खुद घाटामा गएको छ ।

एभरेष्टको वितरणयोग्य नाफा सबैभन्दा बलियो

खुद नाफाको तुलनामा वितरणयोग्य नाफाको अवस्था भने बैंकअनुसार निकै फरक देखिएको छ ।

एभरेष्ट बैंकको वितरणयोग्य नाफा ५ अर्ब २५ करोड ७८ लाख रुपैयाँ रहेको छ । नबिल बैंकको ५ अर्ब १६ करोड र ग्लोबल आइएमई बैंकको ४ अर्ब ५८ करोड रुपैयाँ वितरणयोग्य नाफा रहेको छ ।

तर, एनआईसी एसियाको वितरणयोग्य नाफा १४ अर्ब ८६ करोड रुपैयाँले ऋणात्मक छ । हिमालयन बैंकको ९ अर्ब ८४ करोड र प्रभु बैंकको ६ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँले वितरणयोग्य नाफा ऋणात्मक देखिएको छ ।

नेपाल बैंकर्स संघका अध्यक्ष तथा माछापुच्छ्रे बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सन्तोष कोइरालाका अनुसार बैंकहरू अहिले नयाँ व्यवसाय विस्तारभन्दा पुरानो कर्जा असुली र जोखिम व्यवस्थापनमा केन्द्रित हुनुपर्ने अवस्थामा छन् ।

उनका अनुसार बैंकिङ प्रणालीमा ठूलो परिमाणमा लगानीयोग्य तरलता रहे पनि कर्जाको माग कमजोर हुँदा व्यवसाय विस्तार अपेक्षाअनुसार हुन सकेको छैन ।

खराब कर्जामा प्रभु सबैभन्दा कमजोर

कर्जाको गुणस्तरका आधारमा एभरेष्ट बैंक सबैभन्दा बलियो देखिएको छ । एभरेष्टको खराब कर्जा अनुपात ०.४९ प्रतिशत मात्रै छ ।

यसको विपरीत प्रभु बैंकको खराब कर्जा १५.५५ प्रतिशत पुगेको छ । खराब कर्जाको उच्च दरले बैंकको वित्तीय स्वास्थ्यमा दबाब बढाएको छ ।

प्रतिसेयर नेटवर्थमा नेपाल बैंक २८७.७० रुपैयाँसहित अगाडि छ भने प्रभु बैंकको नेटवर्थ १४०.९२ रुपैयाँ रहेको छ ।

आधार दरमा एनआईसी एसियाको ५.८३ प्रतिशत सबैभन्दा बढी र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको ४.२२ प्रतिशत सबैभन्दा कम रहेको छ । ब्याजदर अन्तर (स्प्रेड) भने स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको ३.७७ प्रतिशतदेखि हिमालयन बैंकको २.८३ प्रतिशतसम्म रहेको छ ।

बैंकहरूको लाभांश क्षमता कमजोर हुनुको प्रमुख कारण खराब कर्जाका लागि छुट्ट्याइएको इम्पेयरमेन्ट चार्ज हो । गत आवमा बैंकहरूले यस्तो जोखिम व्यवस्थापनका लागि कुल ३९ अर्ब ४० करोड रुपैयाँ छुट्ट्याएका छन् ।

नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा बैंकले मात्रै ६ अर्ब १९ करोड र ग्लोबल आइएमई बैंकले ४ अर्ब ७८ करोड रुपैयाँ इम्पेयरमेन्ट चार्जमा खर्च गरेका छन् ।

प्रतिसेयर आम्दानी (ईपीएस) मा भने एभरेष्ट बैंक ३६.९५ रुपैयाँसहित अगाडि छ । नेपाल बैंकको ईपीएस ३०.६३ रुपैयाँ रहेको छ भने राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको पनि ईपीएस उल्लेख्य देखिएको छ ।

समग्रमा बैंकहरूको खुद नाफा बढेको देखिए पनि खराब कर्जा, प्रोभिजनिङ र वितरणयोग्य नाफाको अवस्थाले बैंकिङ क्षेत्रको वास्तविक वित्तीय स्वास्थ्य अझै चुनौतीपूर्ण रहेको संकेत गरेको छ ।

Originally published on abcnews.com.np.