काठमाडौं । सांसद राजेन्द्रलक्ष्मी गैरेले रोल्पाको थवाङमा गएको विनाशकारी पहिरोबाट प्रभावित नागरिकको उद्धार, राहत र पुनर्स्थापनामा सरकारको पर्याप्त संवेदनशीलता नदेखिएको भन्दै प्रश्न उठाएकी छन्।

सोमबार राष्ट्रियसभा बैठकमा बोल्दै सांसद गैरेले गत साउन २७ गते थवाङमा गएको पहिरोमा परी दर्जनौँ नागरिकको ज्यान गएको, केही अझै बेपत्ता रहेको र कैयौँ घाइते भएको उल्लेख गरिन्। प्राकृतिक विपत्तिले परिवार र समुदाय नै शोकमा डुबिरहेका बेला राज्यको उपस्थिति प्रभावकारी रूपमा महसुस हुन नसकेको उनको गुनासो थियो।

“गत साउन २७ मा पहिरोमा परी रोल्पाको थवाङका दर्जनौँ व्यक्तिको ज्यान गएको छ। केही बेपत्ता हुनुहुन्छ। कयौँ घाइते हुनुभएको छ,” उनले भनिन्, “यस्तो घटना देख्नु–सुन्नु नपरोस्, तर देखिरहेका–सुनिरहेका छौँ।”

उनका अनुसार विपत्तिको समयमा राज्यले पीडित नागरिकलाई समयमै उद्धार, राहत तथा पुनर्स्थापनाको व्यवस्था गर्न सके जनताले सरकारलाई अभिभावकका रूपमा महसुस गर्न सक्थे। तर, विपद्को गम्भीरताअनुसार सरकारी सक्रियता नदेखिएको उनको आरोप थियो।

‘सरकार र मन्त्रीहरूको प्राथमिकता के हो ?’

गैरेले सरकारका मन्त्रीहरूको प्राथमिकतामाथि समेत प्रश्न उठाइन्। विपद्का कारण नागरिकको ज्यान गइरहेको र परिवारहरू पीडामा रहेका बेला मन्त्रीहरू अन्य विषयमा केन्द्रित भएको उनको टिप्पणी थियो।

“मन्त्रीहरू कता–कता पुगेर सडक र खानेपानीको आश्वासन दिएको सुन्छु,” उनले भनिन्, “सरकार र मन्त्रीहरूको प्राथमिकता के हो ?”

उनले सरकारको प्राथमिकता नागरिकको जीवन रक्षा, विपद् व्यवस्थापन र पीडितको पुनर्स्थापनामा केन्द्रित हुनुपर्ने बताइन्।

गैरेले युवा नेतृत्व सत्तामा आएपछि मुलुकमा नयाँ परिणाम आउने अपेक्षा गरेका नागरिकमा छोटो समयमै निराशा पैदा हुन थालेको समेत दाबी गरिन्। नयाँ नेतृत्वबाट परिवर्तन र प्रभावकारी शासनको अपेक्षा गरेका जनताले सरकारको कामकारबाहीलाई नजिकबाट हेरिरहेको उनको भनाइ थियो।

‘जनताको पैसा बैंकबाटै लुटियो’

सांसद गैरेले बैंकिङ प्रणालीमार्फत सर्वसाधारणको पैसा लुटिएको विषय पनि राष्ट्रियसभा बैठकमा उठाइन्। सोझा नागरिकले मेहनत गरेर जम्मा गरेको रकमसमेत सुरक्षित हुन नसकेको भन्दै उनले सरकारलाई यस विषयमा गम्भीर बन्न आग्रह गरिन्।

उनका अनुसार जनताको आर्थिक सुरक्षाको जिम्मेवारी राज्यको पनि हो। बैंक तथा वित्तीय प्रणालीमा हुने ठगी वा लुट नियन्त्रण गर्न सरकार प्रभावकारी रूपमा प्रस्तुत हुनुपर्ने उनको भनाइ थियो।

“सोझा जनताका पैसा बैंकबाटै लुटिएको छ,” उनले भनिन्।

लुटपाट तथा आर्थिक अपराधमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई नियन्त्रणमा लिन सरकार सफल हुनुपर्ने उनले बताइन्। नागरिकको धनसम्पत्तिको सुरक्षा गर्न नसक्ने अवस्थाले राज्यप्रतिको विश्वास कमजोर बनाउने उनको संकेत थियो।

‘अहिले विकल्प खोज्ने होइन, यही सरकारबाट निकास दिनुपर्छ’

गैरेले तत्काल सरकारको विकल्प खोज्ने अवस्था नरहेको पनि बताइन्। तर त्यसको अर्थ सरकारलाई कमजोरी सुधार नगरी अघि बढ्ने छुट नभएको उनको भनाइ थियो।

उनले अहिलेको राजनीतिक परिस्थितिमा यही सरकारबाट समस्याको समाधान खोजिनुपर्ने बताउँदै सरकारलाई जनताका समस्या सम्बोधन गर्न गम्भीर बन्न आग्रह गरिन्।

उनको भनाइमा सरकार परिवर्तनभन्दा पनि अहिलेको सरकारलाई प्रभावकारी रूपमा काम गर्ने दिशामा लैजानु आवश्यक छ। विपद् व्यवस्थापनदेखि नागरिकको आर्थिक सुरक्षासम्मका विषयमा सरकारले आफ्नो प्राथमिकता स्पष्ट पार्नुपर्ने उनको माग थियो।

विपद्मा राज्यको उपस्थितिमाथि प्रश्न

रोल्पाको थवाङमा भएको पहिरोले दुर्गम क्षेत्रमा विपद् व्यवस्थापनको क्षमता र राज्यको पहुँचमाथि समेत प्रश्न उठाएको छ। प्राकृतिक विपत्तिको समयमा उद्धार, उपचार, राहत र पुनर्स्थापनाका काम प्रभावकारी रूपमा अघि बढाउन नसकिए पीडित परिवारको पीडा थप गहिरिने अवस्था हुन्छ।

सांसद गैरेले उठाएको प्रश्नको केन्द्रमा यही विषय देखिन्छ—विपत्तिको समयमा सरकार कति छिटो पुग्छ र पीडित नागरिकले राज्यको उपस्थिति कति प्रत्यक्ष रूपमा महसुस गर्छन्?

उनले सरकारलाई राजनीतिक भाषण र आश्वासनभन्दा बाहिर निस्केर तत्काल पीडित नागरिकका पक्षमा परिणाम देखिने गरी काम गर्न आग्रह गरेकी छन्।

Originally published on abcnews.com.np.