नुवाकोट । सूचना तथा सञ्चारमन्त्री डा. विक्रम तिमिल्सिनाले बञ्चरेडाँडा फोहोर व्यवस्थापनस्थलमा देखिएका समस्या समाधानका लागि संघीय सरकार र काठमाडौँ महानगरपालिकाबीच प्रभावकारी समन्वय आवश्यक रहेको बताएका छन्।

बञ्चरेडाँडाको फोहोर व्यवस्थापन, स्थानीयवासीका गुनासा तथा भइरहेको कामबारे काठमाडौँ महानगरपालिकाकी कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलसँग बिहीबार सञ्चार मन्त्रालयमा छलफल गर्दै मन्त्री तिमिल्सिनाले ल्यान्डफिल साइटसम्म पुग्ने सडक स्तरोन्नति तथा कालोपत्रका लागि आवश्यक बजेट छुट्याएर काम अघि बढाउनुपर्ने बताए।

बञ्चरेडाँडा क्षेत्रका स्थानीयवासीले ल्यान्डफिल साइटसम्म पुग्ने सडक जीर्ण रहेको, फोहोरबाट दुर्गन्ध फैलिएको, फोहोर बोकेका सवारीसाधन नछोपी सञ्चालन हुने गरेको तथा बाटोमै फोहोर खसाल्ने गरिएको गुनासो गर्दै आएका छन्। फोहोर विसर्जनपछि सवारीसाधन नधोई उपत्यका फर्काउने तथा पर्याप्त मात्रामा माटोले छोप्ने (क्यापिङ) काममा समेत लापरवाही भइरहेको उनीहरूको गुनासो छ।

मन्त्री तिमिल्सिनाले आफू निर्वाचित क्षेत्रबाट बञ्चरेडाँडासम्बन्धी धेरै गुनासा आएपछि महानगरपालिकाकी कार्यवाहक प्रमुखसँग छलफल गरेको बताए।

“फोहोर व्यवस्थापन स्थलसम्म पुग्ने बाटो वरपरका स्थानीय वास्तवमै पीडित छन्। त्यहाँ दुर्गन्ध फैलिएको छ र विभिन्न रोगको संक्रमण बढेको गुनासो पनि आएको छ,” उनले भने।

फोहोर विसर्जनपछि समयमा माटोले नछोप्दा दुर्गन्ध फैलिने भएकाले क्यापिङको काम प्रभावकारी बनाउनुपर्नेमा पनि उनले जोड दिए।

फोहोर व्यवस्थापनको खर्च महानगरले मात्रै व्यहोर्नुपरेको गुनासो

छलफलमा कार्यवाहक प्रमुख डंगोलले बञ्चरेडाँडामा काठमाडौँसहित उपत्यकाका अन्य स्थानीय तहबाट फोहोर जाने भए पनि व्यवस्थापनको अधिकांश आर्थिक दायित्व काठमाडौँ महानगरपालिकाले मात्रै व्यहोर्दै आएको बताइन्।

“फोहोर व्यवस्थापनका लागि लाग्ने खर्च सबै पालिकाले व्यहोर्ने प्रतिबद्धता जनाएका थिए। तर, अहिलेसम्मको अधिकांश खर्च काठमाडौँ महानगरपालिकाले मात्रै व्यहोर्दै आएको छ,” उनले भनिन्।

अन्य स्थानीय तहले पनि आर्थिक योगदान गर्ने हो भने बञ्चरेडाँडा क्षेत्रका स्थानीयवासीको समस्या समाधान गर्न थप सहज हुने उनको भनाइ छ।

डंगोलले फोहोर संकलनस्थल तथा कुहिने र नकुहिने फोहोर छुट्याउने केन्द्रका लागि आवश्यक जग्गा प्राप्त गर्न नसकिएको जानकारी दिइन्।

सात क्लस्टरमा फोहोर व्यवस्थापन गर्ने योजना

महानगरपालिकाले विकेन्द्रित फोहोरमैला व्यवस्थापनको अवधारणाअनुसार काठमाडौँलाई सातवटा फोहोर क्लस्टरमा विभाजन गरी सुक्खा फोहोर पुनःप्रयोग तथा रिसाइकल गर्ने योजना अघि सारेको छ। तर आवश्यक जग्गा प्राप्ति र अन्य प्रक्रिया पूरा हुन नसक्दा योजना कार्यान्वयनमा ढिलाइ भएको डंगोलले बताइन्।

बञ्चरेडाँडामा काठमाडौँ महानगरपालिकाबाहेक अन्य २० वटा पालिकाबाट समेत फोहोर ल्याइने भए पनि ती स्थानीय तहलाई फोहोर व्यवस्थापनको जिम्मेवारीमा पर्याप्त रूपमा सहभागी गराउन नसकिएको महानगरपालिकाको भनाइ छ।

छलफलमा ल्यान्डफिल साइटमा जाने फोहोरको मात्रा घटाउने, स्रोतमै फोहोर वर्गीकरण गर्ने तथा संकलन र ढुवानी प्रणाली व्यवस्थित बनाउने विषयमा पनि छलफल भएको थियो।

महानगरपालिकाले आवश्यक सहयोगबारे जानकारी गराएपछि सरकारले सहयोग गर्ने र समस्या समाधानका लागि द्रुत पहल गर्ने मन्त्री तिमिल्सिनाले बताएका छन्।

दैनिक दुई सयभन्दा बढी ट्रक बञ्चरेडाँडा पुग्छन्

महानगरपालिकाका अनुसार बञ्चरेडाँडा पुग्ने फोहोरमध्ये करिब ६० प्रतिशत कुहिने र ४० प्रतिशत नकुहिने छ। स्रोतमै फोहोर छुट्याउने अभ्यास प्रभावकारी नहुँदा वर्गीकरणमा समस्या देखिएको र त्यसले ल्यान्डफिल साइटमा थप चुनौती सिर्जना गरेको महानगरपालिकाले जनाएको छ।

दैनिक दुई सयभन्दा बढी फोहोर बोकेका ट्रक बञ्चरेडाँडा पुग्ने गरेका छन्। वर्षायाममा सडकको अवस्था बिग्रिँदा सवारीसाधन बाटोमै अड्किने, दुर्गन्ध फैलिने र स्थानीय जनजीवन प्रभावित हुने समस्या रहेको बताइएको छ।

२०७९ देखि फोहोर विसर्जन

नेपाल सरकारले एक हजार ७९२ रोपनी जग्गा अधिग्रहण गरी निर्माण गरेको बञ्चरेडाँडा ल्यान्डफिल साइटमा २०७९ जेठ १० गतेदेखि फोहोर विसर्जन सुरु गरिएको हो। यो ल्यान्डफिल साइट नुवाकोटको ककनी गाउँपालिका–२ र धादिङको धुनीबेँसी नगरपालिका–१ को सीमाक्षेत्रमा अवस्थित छ।

Originally published on abcnews.com.np.