काठमाडौं, २४ भदौ ।

प्रथम जननिवार्चित प्रधानमन्त्री विश्वेश्वरप्रसाद (बीपी) कोइरालाको १०९ औं जन्म जयन्तीमा उनले नेपाली राजनीतिक तथा साहित्यिक क्षेत्रमा पु¥याएका योगदानको सम्मान एवम् स्मरण गर्ने गरिन्छ । देशमा प्रजातन्त्र स्थापनामा नेतृत्वदायी भूमिका खेलेका बीपी राष्ट्रियता, प्रजातन्त्र र समाजवाद सिद्धान्तका प्रतिपादक थिए । उनले नेपाली राजनीतिमा देखाएको वैचारिक मार्ग र योगदानको सदैव स्मरण हुने गरेको छ । यसै सन्दर्भमा बीपी सुपुत्र प्रकाश कोइराला र नेपाली कांग्रेसका नेता सत्यनारायणशर्मा खनालसँग एबीसीकर्मी धु्रव अधिकारीले गरेको संवादमा आधारित आलेखः

लामो समयदेखि सक्रिय राजनीतिबाट टाढा रहेका बीपी पुत्र प्रकाश कोइराला भन्छन्, “बीपी अहिले इतिहास बन्नुभएको छ । उहाँ इतिहासको पाना हो । उहाँको पोलिटिकल रिलेभेन्ट मोनार्किसँग गाँसिएको छ । प्रजातन्त्र र राजसंस्था दुवै हुनुपर्छ भन्ने थियो ।”

उनले राजसंस्था र प्रजातान्त्रिक परिपार्टी बीपीको मान्यता रहेको उल्लेख गरे । राजनीतिसँगै साहित्यमा बीपीको महत्वपूर्ण योगदान रहेको भन्दै बीपीको त्यो बेलाको प्रकृति बुझ्नुपर्नेमा जोड दिए ।

“अहिलेको कन्टेक्स्ट्मा नेपाली कांग्रेसले बीपीलाई धेरै पहिले परित्याग गरिसके । इतिहासमा बीपीलाई सम्झनुपर्दा, उनी मुुलुकप्रति समर्पित, नेपालमा नैतिकताको राजनीति गर्ने व्यक्तित्व थिए”, उनले जोडे ।

यस्तै कांग्रेस नेता सत्यनारायण शर्मा खनालले बीपीको विचार सान्दर्भिक रहेको भन्दै बीपीले भन्ने गरेजस्तै जोत्नेको जमिन र पोत्नको घर अझै हुन नसकेको बताए । मधेशमा मधेशी, पहाडमा पहाडी मात्रै हुनुपर्ने अहिलेको राजनीतिमा बीपीलाई एउटा मुर्धन्य व्यक्तित्वका रुपमा लिनुपर्ने उनको भनाइ छ ।

उनले भने, “राष्ट्रवादी, समाजवादी हुनुहुन्थ्यो । उहाँको नेतृत्वले जहाँनियाँ शासन खत्तम भयो । हरेक कुराको नयाँ थालनी उहाँले गर्नुभयो । बीपी कोइराला सम्झने मात्रै होइन, अनुकरण गर्न अत्यन्त आवश्यक छ ।”

कांग्रेसले बीपीलाई नबिर्सेको तर अहिलेको परिस्थितीमा लोकतन्त्र रक्षाका लागि अरु पार्टीसँग मिल्नुपर्ने अवस्था आएको उनले बताए । २०१५ सालमा प्रथम जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री बीपी नेतृत्वको १५ महिना सरकारको निकै चर्चा हुने गर्दछ ।

“दरबारको उज्यालोलाई झुपडीमा ल्याउन चाहन्छौं । असंलग्न परराष्ट्र नीति आज पनि आवश्यकता छ”, उनले भने ।यसका लागि राजनीतिमा युवा वर्ग आउनुपर्ने, उनीहरुले यसका पक्षमा काम गर्न सक्ने खनाल बताउँछन् । तर, राजनीतिमा नयाँ आउनेले बीपीको विचारलाई आत्मसात् गर्नसक्नुपर्ने भनाइ उनको छ ।

“हरेक कुरामा पैसा चाहिने, खर्च नगरेर, जनताको मन जितेर, जनताको भलाइ गरेर, अरुको सम्मान गरेर आउनसक्नुपर्छ”, उनले भने ।

सत्ता गठबन्धनमा सिट बाँडफाँट सम्बन्धमा स्थायीत्व ल्याउन गठबन्धन गर्नुपरेको र आ–आफ्नो सिद्धान्तका आधारमा चुनावमा लडेर पछि सरकार निर्माणका बेला गठबन्धन गर्न पनि सकिने उनको सुझाव छ ।