काठमाडौं। विश्व फुटबलका परम्परागत शक्तिशाली टोलीमध्ये एक इंग्ल्यान्ड र पछिल्ला वर्षहरूमा तीव्र रूपमा उदाएको नर्वेबीचको प्रतिस्पर्धा इतिहासले भरिएको छ। सन् १९३७ मा पहिलोपटक आमनेसामने भएका यी दुई टोली विश्वकप २०२६ को क्वार्टरफाइनलमा भने पहिलो पटक कुनै प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताको नकआउट चरणमा भिडेका हुन्।

यद्यपि समग्र तथ्यांक हेर्दा इंग्ल्यान्ड स्पष्ट रूपमा बलियो देखिन्छ, प्रतिस्पर्धात्मक (Competitive) खेलहरूको इतिहासले भने फरक कथा सुनाउँछ। विश्वकप छनोटमा नर्वेले पटक–पटक इंग्ल्यान्डलाई स्तब्ध बनाएको छ, जसका कारण यो प्रतिस्पर्धालाई युरोपेली फुटबलकै रोचक प्रतिद्वन्द्वितामध्ये एक मानिन्छ।

सन् १९३७ : जहाँबाट सुरु भयो यात्रा

इंग्ल्यान्ड र नर्वे पहिलो पटक १४ मे १९३७ मा ओस्लोमा मैत्रीपूर्ण खेलमा भिडेका थिए। त्यो खेल पूर्ण रूपमा इंग्ल्यान्डको नियन्त्रणमा रह्यो र उसले ६–०को फराकिलो जित निकाल्यो।

त्यसपछि १९३८, १९४९ र १९६६ मा भएका तीनवटै मैत्रीपूर्ण खेल पनि इंग्ल्यान्डले सहज रूपमा जित्यो। पहिलो चार खेलमा इंग्ल्यान्डले २० गोल गर्दा नर्वेले जम्मा २ गोल मात्र फर्काउन सकेको थियो। त्यतिबेला नर्वे युरोपको मध्यमस्तरको टोली मानिन्थ्यो भने इंग्ल्यान्ड विश्व फुटबलको शक्तिशाली राष्ट्रमध्ये एक थियो।

विश्वकप छनोटमा नर्वेको पहिलो ठूलो झट्का

सन् १९८२ विश्वकप छनोट अन्तर्गत इंग्ल्यान्डले घरेलु मैदानमा नर्वेलाई ४–० ले हराएपछि धेरैले यो प्रतिस्पर्धा एकतर्फी नै रहने अनुमान गरेका थिए।

तर त्यसको केही महिनापछि ९ सेप्टेम्बर १९८१ मा ओस्लोमा इतिहास बदलियो।

विश्व फुटबलका स्थापित स्टारहरू भरिएको इंग्ल्यान्डलाई नर्वेले २–१ ले हराउँदै आफ्नो फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो जितमध्ये एक दर्ता गर्‍यो। त्यो जितपछि नर्वेका चर्चित कमेन्टेटर ब्योर्गे लिलिएनले गरेको भावुक कमेन्ट्री अहिले पनि विश्व फुटबलको सबैभन्दा प्रसिद्ध रेडियो कमेन्ट्रीमध्ये गनिन्छ।

उनले उत्साहपूर्वक भनेका थिए:

“हामीले इंग्ल्यान्डलाई हरायौं। यो विश्वास गर्नै गाह्रो छ।”

यो जितले नर्वेली फुटबलमा नयाँ आत्मविश्वास भरेको मानिन्छ।

१९९३ : फेरि नर्वेकै झड्का, इंग्ल्यान्ड विश्वकपबाटै बाहिर

दुई टोलीबीचको अर्को ऐतिहासिक प्रतिस्पर्धा १९९४ विश्वकप छनोट अन्तर्गत सन् १९९३ मा भयो।

ओस्लोमा भएको खेलमा नर्वेले इंग्ल्यान्डलाई २–० ले पराजित गर्‍यो। त्यो हार इंग्ल्यान्डका लागि सामान्य हार थिएन।

त्यही छनोट अभियानमा लगातार अंक गुमाउँदा इंग्ल्यान्ड १९९४ को विश्वकपमा छनोट हुन असफल भयो। प्रशिक्षक ग्राहम टेलरको कार्यकाल पनि यही असफलतापछि समाप्त भयो। अर्कोतर्फ, नर्वेले भने विश्वकपको टिकट सुरक्षित गर्दै आफ्नो स्वर्णिम पुस्ताको उदय संकेत गरेको थियो।

त्यसपछि इंग्ल्यान्डको पुनरागमन

१९९३ पछि भने नर्वेले इंग्ल्यान्डलाई हराउन सकेको छैन।

१९९४ र १९९५ का दुई मैत्रीपूर्ण खेल गोलरहित बराबरीमा सकिए। त्यसपछि २०१२ मा एश्ली यङको गोलमा इंग्ल्यान्डले १–० को जित निकाल्यो भने २०१४ मा कप्तान वेन रुनीको पेनाल्टी गोलमा फेरि १–० ले विजयी भयो। त्यो खेलपछि यी दुई टोली झण्डै १२ वर्षसम्म आमनेसामने भएनन्।

तथ्यांकले के भन्छ?

विश्वकप २०२६ अघि दुवै टोलीबीच १२ खेल भएका थिए।

• इंग्ल्यान्डको जित : ७
• नर्वेको जित : २
• बराबरी : ३

इंग्ल्यान्डले २८ गोल गर्दा नर्वेले ७ गोल मात्र गरेको थियो। तर प्रतिस्पर्धात्मक खेल (विश्वकप छनोट) मात्र हेर्दा तस्वीर फरक देखिन्छ। चार खेलमध्ये इंग्ल्यान्डले एउटा मात्र जितेको छ, नर्वेले दुई जित निकालेको छ भने एउटा खेल बराबरीमा सकिएको छ। त्यसैले इंग्ल्यान्डले नर्वेविरुद्ध कुनै पनि प्रतिस्पर्धात्मक खेल ४६ वर्षदेखि जित्न सकेको थिएन।

विश्वकप २०२६ : पहिलो पटक विश्वकपको मञ्चमा

इतिहासका सबै भेटहरू मैत्रीपूर्ण खेल वा विश्वकप छनोटमा सीमित थिए। त्यसैले फिफा विश्वकप २०२६ को क्वार्टरफाइनल यी दुई टोलीबीच विश्वकपको पहिलो भेट बनेको हो।

मियामीस्थित हार्ड रक स्टेडियममा भएको खेलको पहिलो हाफमा नर्वेका आन्द्रियास स्केल्डेरुपले ३६औँ मिनेटमा गोल गर्दै टोलीलाई अग्रता दिलाए। तर इन्जुरी समयको दोस्रो मिनेटमा जुड बेलिङ्घमले उत्कृष्ट गोल गर्दै इंग्ल्यान्डलाई १–१ को बराबरीमा फर्काए।

विश्वकपको यो ऐतिहासिक भेटले केवल सेमिफाइनल पुग्ने टोलीको टुंगो मात्र लगाउने छैन, सन् १९३७ देखि सुरु भएको इंग्ल्यान्ड–नर्वे प्रतिद्वन्द्विताको अर्को अविस्मरणीय अध्याय पनि लेख्नेछ।