काठमाडौं । राष्ट्रियसभा सदस्य प्रेमप्रसाद दंगालले पछिल्लो ३५ वर्षमा नेपालमा कुनै उल्लेखनीय प्रगति नभएको भन्ने भाष्य तथ्य र तथ्यांकसँग मेल नखाने बताएका छन्।

सोमबार राष्ट्रियसभा बैठकमा बोल्दै नेकपा (एमाले)का सांसद दंगालले ‘३५ वर्षमा केही भएन’ भन्ने धारणा तथ्यांकका आधारमा गलत रहेको दाबी गरे। उनले प्रश्न गरे, “केही भएन भन्ने भाष्य निर्माण गर्न खोजेर दुष्प्रचार भइरहेको छ । के त्यस्तै हो ? आजको नेपाल र ३५ वर्षअघिको नेपालजस्तै छ ?”

उनले २०४७ सालको तुलनामा नेपालको आर्थिक अवस्था, प्रतिव्यक्ति आय, बजेट र गरिबीको दरमा उल्लेखनीय परिवर्तन आएको बताए।

जीडीपी १ खर्ब २० अर्बबाट ६६ खर्ब

दंगालका अनुसार २०४७ सालतिर नेपालको कुल गार्हस्थ उत्पादन (जीडीपी) करिब १ खर्ब २० अर्ब रुपैयाँ रहेकोमा अहिले करिब ६६ खर्ब रुपैयाँ पुगेको छ।

त्यस्तै, २०४७ सालमा नेपालको आर्थिक वृद्धिदर करिब ३.५ प्रतिशत रहेको र पछिल्लो दुई दशकमा औसत आर्थिक वृद्धि करिब ४ प्रतिशतको हाराहारीमा रहेको उनले बताए। आर्थिक वर्ष २०७३/७४ मा ८.६ प्रतिशत र २०७४/७५ मा ७.४ प्रतिशत आर्थिक वृद्धि भएको तथ्यांक पनि उनले प्रस्तुत गरे।

प्रतिव्यक्ति आय १८५ डलरबाट १ हजार ५३५ डलर

दंगालले २०४७ सालमा नेपालको प्रतिव्यक्ति आय करिब १८५ अमेरिकी डलर रहेकोमा अहिले बढेर करिब १ हजार ५३५ अमेरिकी डलर पुगेको बताए।

उनले यसलाई मुलुकको आर्थिक विस्तारको महत्वपूर्ण सूचकका रूपमा प्रस्तुत गर्दै विगत ३५ वर्षमा कुनै परिवर्तन नभएको दाबी तथ्यगत रूपमा सही नहुने बताए।

बजेटको आकार पनि बढ्यो

उनका अनुसार २०४७ सालतिर नेपालको वार्षिक बजेट करिब २३ अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ रहेकोमा अहिले २१ खर्ब २४ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।

बजेटको आकारमा आएको विस्तारलाई उल्लेख गर्दै दंगालले व्यंग्यात्मक रूपमा भने, “त्यो पनि भएकै होला, हैन ?”

चरम गरिबी घटेको दाबी

दंगालले गरिबी न्यूनीकरणलाई पनि नेपालको महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गरे। विश्व बैंकको प्रतिदिन २.१५ अमेरिकी डलरभन्दा कम आम्दानीको मापदण्ड उल्लेख गर्दै उनले २०४७ सालमा करिब ५५ प्रतिशत रहेको चरम गरिबी अहिले ०.३७ प्रतिशत मा झरेको दाबी गरे।

उनले सडक, विद्युत्, सञ्चार, शिक्षा, स्वास्थ्य, बैंकिङ पहुँच तथा प्रविधिलगायत क्षेत्रमा समेत उल्लेखनीय परिवर्तन भएको बताए।

‘उपलब्धिको मूल्यांकन तथ्यांकबाट हुनुपर्छ’

दंगालले सरकारका कमजोरी, बेरोजगारी, भ्रष्टाचार र सेवा प्रवाहका विषयमा प्रश्न उठाउन सकिने भए पनि विगत ३५ वर्षमा कुनै प्रगति नै नभएको निष्कर्ष निकाल्नु उचित नहुने बताए।

उनको भनाइमा राजनीतिक असन्तुष्टि र आलोचना आफ्नै ठाउँमा भए पनि नेपालको विकास यात्राको मूल्यांकन तथ्यांक, उपलब्धि र कमजोरी तीनै पक्षलाई आधार बनाएर गरिनुपर्छ।

“आजको नेपाल र ३५ वर्षअघिको नेपाल एउटै होइन,” भन्ने उनको तर्क थियो।

Originally published on abcnews.com.np.