काठमाडौं । न्यूजिल्यान्ड सरकारले १६ वर्षमुनिका बालबालिकाको सामाजिक सञ्जाल प्रयोगमा प्रतिबन्ध लगाउने उद्देश्यसहित नयाँ विधेयक संसद्मा पेस गर्ने तयारी गरेको छ। ‘अनलाइन सेफ्टी बिल’ नाम दिइएको प्रस्तावित विधेयकमार्फत सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूलाई प्रयोगकर्ताको उमेर प्रमाणीकरण गर्न कडा व्यवस्था गर्ने तयारी गरिएको हो।

प्रस्तावित कानुनअनुसार इन्स्टाग्राम, टिकटक, स्न्यापच्याट र फेसबुकजस्ता सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्मले आफ्ना प्रयोगकर्ता १६ वर्ष वा सोभन्दा माथिका भएको सुनिश्चित गर्नुपर्नेछ। उमेर प्रमाणीकरणका लागि अनुहारबाट उमेर अनुमान गर्ने प्रविधि, डिजिटल परिचयपत्रलगायतका उपाय प्रयोग गर्न सकिने बताइएको छ।

नियमको पालना नगर्ने प्रविधि कम्पनीमाथि कडा आर्थिक कारबाही गर्ने प्रस्ताव पनि विधेयकमा समेटिएको छ। कानुन उल्लंघन गर्ने कम्पनीलाई उनीहरूको विश्वव्यापी आम्दानीको १० प्रतिशतसम्म जरिवाना गर्न सकिने व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ।

न्यूजिल्यान्डका प्रधानमन्त्री क्रिस्टोफर लक्सनले सामाजिक सञ्जालको बढ्दो प्रयोगले बालबालिकाको मानसिक स्वास्थ्य, निद्रा र शिक्षामा नकारात्मक असर पारेको भन्दै सरकार यस्तो कानुनी व्यवस्था ल्याउन लागेको बताएका छन्।

शिक्षामन्त्री एरिका स्ट्यान्फोर्डले प्रस्तावित कानुनको उद्देश्य बालबालिका वा उनीहरूका अभिभावकलाई दण्डित गर्नु नभएको स्पष्ट पारेकी छन्। उनका अनुसार उमेर प्रमाणीकरणको जिम्मेवारी सामाजिक सञ्जाल सञ्चालन गर्ने प्रविधि कम्पनीकै हुनेछ र जरिवाना पनि कम्पनीमाथि नै लागु हुनेछ।

सत्ता साझेदार दलकै असहमति

यद्यपि, प्रस्तावित विधेयकलाई लिएर न्यूजिल्यान्डको सत्ता गठबन्धनभित्रै मतभेद देखिएको छ। सत्ता साझेदार दल एनजेड फस्र्ट र एक्ट पार्टीले विधेयकको प्रभावकारिता र कार्यान्वयनको सम्भाव्यतामाथि प्रश्न उठाएका छन्।

यसका कारण विधेयक संसद्बाट सहजै पारित हुने वा नहुने विषय अझै निश्चित भइसकेको छैन।

छिमेकी अस्ट्रेलियाले यसअघि नै १६ वर्षमुनिका बालबालिकाको सामाजिक सञ्जाल प्रयोग नियन्त्रण गर्ने उद्देश्यले यस्तै प्रकारको कानुनी व्यवस्था लागू गरिसकेको छ। तर, प्रारम्भिक अध्ययनहरूले प्रतिबन्धपछि पनि किशोरकिशोरीको सामाजिक सञ्जाल प्रयोग अपेक्षाअनुसार उल्लेख्य रूपमा घट्न नसकेको देखाएका छन्।

न्यूजिल्यान्डको प्रस्तावित कानुन पनि पारित भएमा बालबालिकाको डिजिटल सुरक्षाका लागि विश्वव्यापी रूपमा भइरहेको नियमनको बहसमा अर्को महत्त्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिनेछ।

Originally published on abcnews.com.np.