काठमाडौं — कोलम्बियाको राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा वामपन्थी उम्मेदवार इभान सेपेदाले अन्ततः आफ्नो पराजय स्वीकार गरेका छन्। अत्यन्तै प्रतिस्पर्धात्मक र विवादास्पद बनेको निर्वाचनमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको खुला समर्थन प्राप्त दक्षिणपन्थी करोडपति वकिल अबेलार्डो डे ला एस्प्रियाले झिनो मतान्तरले विजय हासिल गरेका हुन्।

प्रारम्भिक मतगणनादेखि नै डे ला एस्प्रियाले एक प्रतिशतभन्दा कम मतान्तरको अग्रता कायम राखेका थिए। तर सेपेदा र वर्तमान राष्ट्रपति गुस्ताभो पेट्रोले प्रारम्भमा परिणाम स्वीकार गर्न अस्वीकार गर्दै आधिकारिक मत परीक्षण (स्क्रुटिनी) प्रक्रिया पूरा नभएसम्म प्रतीक्षा गर्ने बताएका थिए।

अन्ततः आधिकारिक गणनाले प्रारम्भिक नतिजासँग ९९.९९७ प्रतिशतसम्म मेल खाएपछि राजधानी बोगोटामा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा सेपेदाले हार स्वीकार गरे।

“मतगणनाको यो चरणमा म निर्वाचन प्रक्रियाको परिणाम स्वीकार गर्ने निर्णयमा पुगेको छु, जसले अबेलार्डो डे ला एस्प्रियालाई गणतन्त्रको नयाँ राष्ट्रपति भएको देखाएको छ,” सेपेदाले भने। “म लोकतान्त्रिक जिम्मेवारीका रूपमा, कोलम्बियालीहरूबीच सहअस्तित्व, शान्ति र संवादलाई बल पुर्‍याउन यो निर्णय गरिरहेको छु।”

अत्यन्त झिनो मतान्तर

आधिकारिक परिणामअनुसार डे ला एस्प्रियाले करिब १ करोड २९ लाख ६० हजार मत प्राप्त गरे भने सेपेदाले १ करोड २७ लाख मत पाए। दुवै उम्मेदवारबीचको मतान्तर करिब २ लाख ५० हजार मात्र रहेको थियो।

विश्लेषकहरूका अनुसार हालसम्मको कोलम्बियाली इतिहासमा यो सबैभन्दा प्रतिस्पर्धात्मक राष्ट्रपतीय निर्वाचनमध्ये एक हो।

यद्यपि हार स्वीकार गरे पनि सेपेदाले निर्वाचन अभियानका क्रममा भएका केही घटनाप्रति गम्भीर प्रश्न उठाएका छन्।

“निर्वाचन परिणाम स्वीकार गर्नु भनेको सत्यलाई त्याग्नु वा हामीले गम्भीर मानेका घटनाहरूका विषयमा मौन बस्नु होइन,” उनले भने।

ट्रम्पको हस्तक्षेपमाथि प्रश्न

सेपेदाले विशेषगरी अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पमाथि कोलम्बियाको आन्तरिक राजनीतिमा अनुचित हस्तक्षेप गरेको आरोप लगाएका छन्।

निर्वाचन अभियानका क्रममा ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत डे ला एस्प्रियालाई समर्थन गर्दै सेपेदालाई “कट्टर वामपन्थी मार्क्सवादी” भनेर टिप्पणी गरेका थिए।

त्यसतर्फ संकेत गर्दै सेपेदाले भने, “हामीले कोलम्बियाको आन्तरिक मामिलामा भएको खुला र अनुचित विदेशी हस्तक्षेपको विरोध गरेका थियौँ। विशेषगरी अमेरिकी सरकार र राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले डे ला एस्प्रियाको पक्षमा गरेको हस्तक्षेप चिन्ताजनक थियो।”

यस विषयले कोलम्बियामा राष्ट्रिय सार्वभौमिकता र विदेशी प्रभावबारे नयाँ बहस सिर्जना गरेको छ।

राष्ट्रपति पेट्रोको कटाक्ष

वर्तमान राष्ट्रपति गुस्ताभो पेट्रोले पनि निर्वाचन परिणामपछि सामाजिक सञ्जालमार्फत लामो वक्तव्य जारी गर्दै सत्ता हस्तान्तरण प्रक्रिया सुरु गर्ने घोषणा गरेका छन्।

तर उनले कटाक्षपूर्ण शैलीमा लेख्दै आफूले दक्षिण अमेरिकी स्वतन्त्रता आन्दोलनका महानायक सिमोन बोलिभारको ऐतिहासिक तरबार “राष्ट्रपतिलाई होइन, कुनै भाइसरायलाई हस्तान्तरण गरिरहेको जस्तो अनुभव भएको” बताएका छन्।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार पेट्रोको उक्त टिप्पणी ट्रम्पको समर्थनमा विजयी बनेका डे ला एस्प्रियातर्फ लक्षित थियो।

ल्याटिन अमेरिकामा दक्षिणपन्थी प्रभाव बलियो

डे ला एस्प्रियाको विजयसँगै ल्याटिन अमेरिकाको राजनीतिक नक्सामा दक्षिणपन्थी शक्तिको प्रभाव झनै बलियो बनेको छ।

नवनिर्वाचित राष्ट्रपतिले पदभार ग्रहण गरेपछि कोलम्बिया ट्रम्प समर्थित “शिल्ड अफ द अमेरिकाज” नामक क्षेत्रीय गठबन्धनमा सहभागी हुने घोषणा गरिसकेका छन्। यो गठबन्धन क्षेत्रका दक्षिणपन्थी सरकारहरूबीच राजनीतिक तथा सुरक्षा सहकार्य विस्तार गर्ने उद्देश्यले स्थापना गरिएको हो।

डे ला एस्प्रियाले आगामी अगस्ट ७ मा राष्ट्रपतिको पद सम्हालेपछि सम्पूर्ण ल्याटिन अमेरिकामा केवल चारवटा देशमा मात्र वामपन्थी सरकार बाँकी रहने अनुमान गरिएको छ।

सुरक्षा नीति कडा बनाउने संकेत

निर्वाचन अभियानभरि डे ला एस्प्रियाले कोलम्बियामा लागुऔषध तस्करी, सशस्त्र विद्रोह र हिंसात्मक समूहविरुद्ध कडा सैन्य कारबाही गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका थिए।

निर्वाचन जितेपछि उनले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, “कोलम्बियालाई अब नार्को–आतंकवादप्रति नरम दृष्टिकोण राख्ने प्रशासनले शासन गर्ने छैन। हामी यसविरुद्ध त्यसरी नै लड्नेछौँ जसरी लड्नुपर्छ।”

उनले देशमा दशकौँदेखि जारी सशस्त्र द्वन्द्व अन्त्य गर्न पूर्ण सैन्य अभियान पुनः सुरु गर्ने संकेत दिएका छन्।

लोकतन्त्र र भविष्यबारे बढ्दो चिन्ता

डे ला एस्प्रियाको विजयलाई उनका समर्थकहरूले अपराध नियन्त्रण, सुरक्षा सुदृढीकरण र आर्थिक उदारीकरणको अवसरका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

तर विपक्षी वामपन्थी समूह, मानवअधिकारवादी तथा लोकतन्त्र पक्षधरहरूले भने उनको उदयले कोलम्बियाको लोकतान्त्रिक संस्थामाथि दबाब बढ्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

अब कोलम्बियाको राजनीति नयाँ मोडमा प्रवेश गरेको छ। एकातिर दक्षिणपन्थी राष्ट्रवाद र कडा सुरक्षा नीतिको वकालत गर्ने नयाँ नेतृत्व उदाउँदै छ भने अर्कोतिर लोकतन्त्र, मानवअधिकार र सामाजिक न्यायका मुद्दामा नयाँ संघर्ष सुरु हुने संकेत देखिएको छ।

यससँगै ल्याटिन अमेरिकाको राजनीतिक शक्ति सन्तुलनमा पनि महत्वपूर्ण परिवर्तन आउने विश्लेषकहरूको अनुमान छ।