काठमाडौं : दक्षिण अमेरिकी राष्ट्र भेनेजुएलामा बुधबार साँझ गएको शक्तिशाली दोहोरो भूकम्पपछि देशभर उद्धार तथा राहत अभियान युद्धस्तरमा सञ्चालन भइरहेको छ। ७.२ र ७.५ म्याग्निच्युडका दुई शक्तिशाली भूकम्प करिब ४० सेकेन्डको अन्तरालमा आएपछि उत्तरी तटीय क्षेत्र, राजधानी काराकास तथा आसपासका शहरहरूमा ठूलो जनधनको क्षति भएको छ।

भेनेजुएलाको राष्ट्रिय सभाका अध्यक्षका अनुसार हालसम्म कम्तीमा १८८ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ भने १,५०० भन्दा बढी व्यक्ति घाइते भएका छन्। सयौँ मानिस अझै बेपत्ता छन् र हजारौँ नागरिक भग्नावशेषमुनि फसेको आशंका गरिएको छ। उद्धार कार्य जारी रहेकाले मृतकको संख्या अझै बढ्ने अधिकारीहरूले बताएका छन्।

यो भूकम्प एक शताब्दीभन्दा बढी अवधिपछिको भेनेजुएलाको सबैभन्दा शक्तिशाली भूकम्प भएको भूगर्भविद्हरूले जनाएका छन्।

उद्धार अभियान रातभर जारी

उत्तरी तटीय राज्य ला गुआइरा, राजधानी काराकास, कातिया ला मार र काराबायेद्दा क्षेत्रमा सयौँ उद्धारकर्मी, सेना, अग्निनियन्त्रक र स्वयंसेवक परिचालन गरिएका छन्।

भत्किएका बहुमञ्जिला भवनहरूबाट जीवित मानिसको खोजीका लागि भारी उपकरण, खोजी कुकुर र आधुनिक प्रविधिको प्रयोग भइरहेको छ। उद्धारकर्मीहरूले भग्नावशेष हटाउँदै रातभर अभियान सञ्चालन गरेका छन्।

अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले आगामी ७२ घण्टा उद्धारका लागि सबैभन्दा महत्वपूर्ण समय भएको बताएका छन्।

“अहिले सबैभन्दा ठूलो आवश्यकता खोज तथा उद्धार हो। मानिसहरू अझै भवनका भग्नावशेषमुनि फसेका छन्। उनीहरूलाई सकेसम्म छिटो उद्धार गर्नुपर्छ,” उनले भने।

हजारौँ नागरिक घरबारविहीन

भूकम्पले हजारौँ घर पूर्ण रूपमा ध्वस्त पारेपछि ठूलो संख्यामा नागरिक खुला आकाशमुनि बस्न बाध्य भएका छन्। विशेषगरी ला गुआइरा बन्दरगाह शहर, काराकास तथा आसपासका क्षेत्रमा हजारौँ परिवार विस्थापित भएका छन्।

धेरै नागरिकले आफन्तसँग सम्पर्क गुमाएका छन्। विदेशमा रहेका भेनेजुएलीहरू आफ्ना परिवारका सदस्यहरूको अवस्थाबारे जानकारी पाउन व्यग्र प्रतीक्षामा छन्।

विमानस्थलमा गम्भीर क्षति

राजधानी नजिक रहेको सिमोन बोलिभार अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा पनि ठूलो क्षति पुगेको छ। रनवे तथा टर्मिनल भवनमा क्षति पुगेपछि नियमित हवाई सेवा स्थगित गरिएको छ। यसले अन्तर्राष्ट्रिय राहत सामग्री र उद्धार टोली परिचालनमा चुनौती थपेको छ।

१०० भन्दा बढी भवन ध्वस्त

संयुक्त राष्ट्रसंघीय मानवीय सहायता निकाय (OCHA) का अनुसार ला गुआइरा क्षेत्रमा मात्रै १०० भन्दा बढी भवन पूर्ण रूपमा भत्किएका छन्। समुद्री किनारका होटल, अपार्टमेन्ट र व्यापारिक भवनहरू माटोमा मिलेका छन्।

उद्धारकर्मीहरूले पाँच वर्षका बालबालिकादेखि वृद्धवृद्धासम्म धेरै नागरिक अझै हराइरहेको बताएका छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगको ओइरो

भूकम्पपछि विश्वका विभिन्न राष्ट्रले तत्काल सहयोगको घोषणा गरेका छन्।

संयुक्त राज्य अमेरिकाले विशेष खोज तथा उद्धार टोली, चिकित्सक, राहत सामग्री तथा मानवीय सहायता पठाउने तयारी गरेको छ। टोली कहिले पुग्ने भन्नेबारे अन्तिम समयतालिका सार्वजनिक भइसकेको छैन।

फ्रान्सले ८५ सदस्यीय विशेषज्ञ उद्धार टोली पठाउने घोषणा गरेको छ भने ब्राजिल, युरोपेली संघ लगायतका मुलुकहरूले पनि राहत तथा पुनःस्थापनामा सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।

संयुक्त राष्ट्रसंघको आपत्कालीन परिचालन

संयुक्त राष्ट्रसंघको मानवीय सहायता कार्यालय (OCHA) ले प्रभावित क्षेत्रमा आपत्कालीन सहायता परिचालन गरिसकेको जनाएको छ।

संयुक्त राष्ट्रसंघका मानवीय सहायता प्रमुख टम फ्लेचरले भने,

“हामी पूर्ण रूपमा परिचालित भएका छौं। थप उद्धार टोली, राहत सामग्री र विशेषज्ञहरू प्रभावित क्षेत्रमा पठाइँदैछन्। अहिले विश्व समुदायले एकजुट हुने समय हो।”

कार्यवाहक राष्ट्रपतिको अपिल

कार्यवाहक राष्ट्रपति डेल्सी रोड्रिगेजले ला गुआइरा राज्यलाई विपद् क्षेत्र घोषणा गर्दै देशभर राष्ट्रिय आपत्काल लागू गरिएको जानकारी दिएकी छन्।

उनले राष्ट्रलाई सम्बोधन गर्दै भनिन्,

“हामीले अहिलेसम्मकै सबैभन्दा कठिन उद्धार अभियान सञ्चालन गरिरहेका छौं। जति धेरै जीवन बचाउन सकिन्छ, त्यति बचाउने प्रयास जारी छ।”

उनले विश्व समुदायबाट प्राप्त सहयोगप्रति आभार व्यक्त गर्दै कठिन घडीमा साथ दिने सबै राष्ट्रलाई धन्यवादसमेत दिएकी छन्।

अर्को संकटमाथि नयाँ विपत्ति

यो प्राकृतिक विपद् त्यस्तो समयमा आएको छ, जब भेनेजुएला पहिलेदेखि नै राजनीतिक अस्थिरता, आर्थिक संकट, मुद्रास्फीति, मानवीय समस्या र सामाजिक तनावसँग जुधिरहेको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार यो भूकम्पले देशको पुनर्निर्माण, अर्थतन्त्र र जनजीवनमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्ने सम्भावना छ।

परकम्पको त्रास कायम

भूकम्पपछि उत्तरी भेनेजुएलामा लगातार परकम्पहरू आइरहेका छन्। सुरक्षा जोखिमका कारण हजारौँ नागरिक अझै खुला स्थान, सडक र अस्थायी शिविरमै बसिरहेका छन्।

उद्धार कार्य जारी रहेकाले आगामी केही दिनसम्म मृतक र घाइतेको संख्या उल्लेखनीय रूपमा बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ। अधिकारीहरूले प्रभावित क्षेत्रमा अत्यावश्यक औषधि, खानेपानी, अस्थायी आश्रय र उद्धार उपकरणको आवश्यकता अत्यधिक रहेको बताएका छन्।