काठमाडौं । नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)का नेता तथा पूर्वप्रधानमन्त्री झलनाथ खनालले वर्तमान नेतृत्व र वैचारिक दिशामा परिवर्तन नआए नेकपा (एमाले) ध्वस्त हुने टिप्पणी गरेका छन्।

शनिबार नेकपाको कोशी प्रदेश समितिले आयोजना गरेको एकता तथा प्रशिक्षण कार्यक्रममा बोल्दै एमालेका पूर्वअध्यक्षसमेत रहेका खनालले पार्टीले अहिले पनि मदन भण्डारीले अघि सारेको जनताको बहुदलीय जनवाद (जबज) कै राजनीतिक लाइन पछ्याइरहेको भन्दै त्यसलाई परिवर्तन गर्नुपर्ने बताएका हुन्।

खनालले आफू लामो समय एमालेमा रहँदा नयाँ जनवादको पक्षमा संघर्ष गरेको स्मरण गर्दै पार्टीको पाँचौँ महाधिवेशनदेखि नै बहुदलीय जनवादप्रति आफ्नो फरक मत रहेको बताए।

उनका अनुसार तत्कालीन महासचिव मदन भण्डारीले नयाँ जनवादको सट्टा बहुदलीय जनवादको अवधारणा अघि सारेका बेला आफूले त्यसप्रति असहमति जनाएका थिए।

‘म नेकपा एमालेमा लामो समय बसेँ। नयाँ जनवादका निम्ति लड्दै आएँ,’ उनले भने, ‘पाँचौँ महाधिवेशनमा कमरेड मदन भण्डारीले नयाँ जनवाद भनेको एकदलीय जनवाद हो, बहुदलीय जनवाद अपनाउनुपर्छ भनेर बहुदलीय जनवादी कार्यक्रम ल्याउनुभयो। त्यसबेला पनि मैले यसको विरुद्ध भिन्न मत राखेर संघर्ष गरेको थिएँ।’

खनालले २०६२/६३ को जनआन्दोलनपछि नेपालको राजनीतिक क्रान्तिको एउटा चरण पूरा भइसकेको दाबी गर्दै अब बहुदलीय जनवादको निरन्तरता आवश्यक नरहेको बताए। देश समाजवादी क्रान्तिको चरणमा प्रवेश गरिसकेको अवस्थामा राजनीतिक शक्तिहरूले वैज्ञानिक समाजवादको दिशातर्फ अघि बढ्नुपर्ने उनको भनाइ थियो।

उनले एमालेले अझै पनि जबजलाई आफ्नो मुख्य वैचारिक आधार बनाइरहेको उल्लेख गर्दै यही विचार र नेतृत्व कायम रहे पार्टी गम्भीर संकटमा पर्ने चेतावनी दिए।

‘अहिले पनि एमाले बहुदलीय जनवाद, बहुदलीय जनवाद भन्दै अगाडि बढिरहेको छ,’ उनले भने, ‘अहिले हामीभन्दा ठूलो पार्टी होला एमाले, तर ठूलो भए पनि त्यो विस्फोटक अवस्थामा पुगिरहेको छ। पार्टीको नेतृत्व यही अवस्थामा रहिरह्यो र यही विचार कायम रहिरह्यो भने एमाले ध्वस्त हुन्छ।’

खनालले जनताको बहुदलीय जनवादलाई पूँजीवादी जनवादको अर्को रूपका रूपमा व्याख्या गर्दै कम्युनिस्ट आन्दोलनको लक्ष्य वैज्ञानिक समाजवाद र समाजवादी लोकतन्त्र हुनुपर्ने धारणा राखे।

‘यो बहुदलीय जनवाद भनेको पूँजीवाद हो। अर्को शब्दमा यो पूँजीवादी जनवाद हो,’ उनले भने, ‘हामीले जाने भनेको वैज्ञानिक समाजवाद हो, जसको आधार समाजवादी लोकतन्त्र हो। कम्युनिस्टहरू समाजवादी लोकतन्त्रका पक्षधर हुन्।’

उनले विद्यमान राजनीतिक व्यवस्थालाई पूँजीवादी लोकतन्त्रको निरन्तरताका रूपमा चित्रण गर्दै त्यसलाई समाजवादी लोकतन्त्रमा रूपान्तरण गर्नुपर्ने बताए।

पूर्वप्रधानमन्त्री खनालको यो अभिव्यक्तिलाई एमालेको वर्तमान नेतृत्व र विशेषगरी पार्टीको वैचारिक तथा राजनीतिक दिशामाथिको कडा आलोचनाका रूपमा हेरिएको छ। एमालेबाट लामो राजनीतिक यात्रा गरेका खनालले पछिल्लो समय पार्टीको नेतृत्व, संगठनात्मक अभ्यास र वैचारिक मार्गप्रति निरन्तर असन्तुष्टि जनाउँदै आएका छन्।

उनले कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई नयाँ ढंगले पुनर्गठन गर्दै वैज्ञानिक समाजवादको दिशामा अघि बढाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

Originally published on abcnews.com.np.