राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले वर्षौंदेखि विभिन्न अन्य देशहरूसँग अमेरिकाको व्यापार घाटाको आकारलाई अत्यधिक अतिरञ्जन गर्दै आएका छन्। अब, ट्रम्पले आफ्नो भन्सार नीतिहरूको मुख्य औचित्यको रूपमा ती व्यापार घाटाहरूलाई उल्लेख गर्दा, हालै सार्वजनिक गरिएका संघीय तथ्यांकहरूले ट्रम्पका संख्याहरू कति गलत छन् भनेर देखाउँछन्।

यसअघि सार्वजनिक गरिएका २०२३ र २०२४ को केही भागका संघीय तथ्यांकहरूले ट्रम्पको क्यानडा, मेक्सिको, चीन र युरोपेली संघसँगको अमेरिकी घाटाबारेका दावीहरू निकै गलत थिए भनेर देखाइसकेका थिए। अहिले वाणिज्य विभागले २०२४ को पूर्ण वर्षको तथ्यांक प्रकाशित गरेको छ, जसले हामीलाई ट्रम्पका संख्याहरू कति टाढा छन् भनेर ठ्याक्कै भन्न सकिन्छ।

यी तथ्यांकहरू बिहीबार सार्वजनिक गरिएका थिए, ट्रम्पले आफ्नो पहिलो कार्यकालमा हस्ताक्षर गरेको अमेरिका–मेक्सिको–क्यानडा सम्झौताअन्तर्गत क्यानडा र मेक्सिकोका उत्पादनहरूमा लगाइएको भन्सारलाई अप्रिल २ सम्म स्थगित गर्ने घोषणा गर्नुभन्दा केही घण्टा अघि।

डेटामा प्रवेश गर्नुअघि एउटा छोटो सम्झनाः कुनै देशसँग व्यापार घाटा हुनु भनेको अमेरिकाले त्यस देशबाट निर्यात गर्नेभन्दा बढी वस्तु र सेवा आयात गर्छ भन्ने हो। ट्रम्पले प्रायः व्यापार घाटालाई अनुदान वा नोक्सानको रूपमा वर्णन गरे पनि, घाटा हुनुको अर्थ अमेरिकाले कुनै पनि कुराको लागि पैसा दिइरहेको छैन भन्ने होइन।

उदाहरणका लागि, क्यानडासँगको अमेरिकी व्यापार घाटा मुख्य रूपमा क्यानडाबाट सस्तो भारी कच्चा तेलको ठूलो परिमाण आयातका कारण भएको छ, जसले अमेरिकी चालकहरूका लागि ग्यासको मूल्य कम राख्न मद्दत गर्छ।

क्यानडा
ट्रम्पले मंगलबार क्यानडाबाट आयात हुने लगभग सबै वस्तुहरूमा २५ प्रतिशत भन्सार (ऊर्जामा १० प्रतिशत) लगाएका छन्। उनले यो वर्ष बारम्बार अमेरिकाको क्यानडासँग “२०० अर्ब डलर” को व्यापार घाटा रहेको बताएका छन् – कहिले स्पष्ट रूपमा र कहिले २०० अर्ब डलरको अनुदान वा नोक्सानको अस्पष्ट भाषा प्रयोग गरेका छन् ।

ट्रम्पको संख्या निकै गलत छ। नयाँ संघीय तथ्यांकअनुसार २०२४ मा क्यानडासँगको वस्तु र सेवा व्यापारको घाटा ३५.७ अर्ब डलर थियो, जुन २०२३ मा ४०.६ अर्ब डलरबाट घटेको हो।

यदि तपाईंले वस्तु व्यापार मात्र गन्नुहुन्छ र अमेरिकाले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने सेवा व्यापारलाई बेवास्ता गर्नुहुन्छ भने, २०२४ मा क्यानडासँगको घाटा ७०.६ अर्ब डलर थियो। यो २०२३ मा ७२.३ अर्ब डलर थियो।

मेक्सिको
ट्रम्पले मेक्सिकोबाट आयात हुने उत्पादनहरूमा पनि २५ प्रतिशत भन्सार लगाएका छन्। उनले फेब्रुअरीमा फक्स न्यूजको अन्तर्वार्तामा भने, “हामीसँग मेक्सिकोसँग ३५० अर्ब डलरको घाटा छ।”

यो पनि वास्तविकताबाट धेरै टाढा छ। नयाँ संघीय तथ्यांकअनुसार २०२४ मा मेक्सिकोसँगको वस्तु र सेवा व्यापारको घाटा १७९ अर्ब डलर थियो, जुन २०२३ मा १६२.१ अर्ब डलरबाट बढेको हो।

वस्तु व्यापारमा मात्र २०२४ मा मेक्सिकोसँगको घाटा १८१.५ अर्ब डलर थियो, जुन २०२३ मा १६१.४ अर्ब डलरबाट बढेको हो।

चीन
ट्रम्पले आफ्नो पहिलो र दोस्रो राष्ट्रपतीय कार्यकालमा चीनबाट आयात हुने उत्पादनहरूमा भन्सारको शृंखला लगाएका छन्। उनले फेब्रुअरीमा फक्स न्यूज रेडियोको अन्तर्वार्तामा भने, “हामीसँग चीनसँग १ ट्रिलियन डलरभन्दा बढीको घाटा छ।” उनले फेब्रुअरीको भाषणमा “१ ट्रिलियन” संख्या फेरि दोहोर्‍याए।

यो पनि ठूलो अतिरञ्जन हो। नयाँ संघीय तथ्यांकअनुसार २०२४ मा चीनसँगको वस्तु र सेवा व्यापारको घाटा २६३.३ अर्ब डलर थियो। यो २०२३ मा २५२.१ अर्ब डलरबाट बढेको हो – तर ट्रम्पको पहिलो राष्ट्रपतित्वको हरेक वर्षभन्दा यो कमी हो ।

व्यापार घाटा राष्ट्रपतीय नीतिबाहेक अन्य धेरै कारणले बढ्छ र घट्छ। हामीले बाइडेन युगको घाटा ट्रम्प युगको घाटाभन्दा कम थियो भन्ने तथ्य उल्लेख गरेका छौं, किनभने ट्रम्पले बाइडेनले चीनसँगको घाटा “नियन्त्रणबाहिर” जान दिए भनेर दावी गरेका छन्।

वस्तु व्यापारमा मात्र २०२४ मा चीनसँगको घाटा २९५.२ अर्ब डलर थियो, जुन २०२३ मा २७८.७ अर्ब डलरबाट बढेको हो।

युरोपेली संघ
ट्रम्पले नियमित रूपमा र गलत ढंगले युरोपेली संघको व्यापार अभ्यासको आलोचना गरेका छन्। उनले फेब्रुअरीमा पत्रकारहरूलाई भने, “युरोपेली संघसँग यो, तपाईंलाई थाहा छ, ३५० अर्ब डलरको घाटा छ।” उनले पछि फेब्रुअरीको एउटा कार्यक्रममा भने, “युरोपेली संघसँग यो करिब ३०० अर्ब डलरको घाटा छ।”

फेरि गलत। नयाँ संघीय तथ्यांकअनुसार २०२४ मा युरोपेली संघसँगको वस्तु र सेवा व्यापारको घाटा १६१.१ अर्ब डलर थियो, जुन २०२३ मा १२५.१ अर्ब डलरबाट बढेको हो।

वस्तु व्यापारमा मात्र २०२४ मा युरोपेली संघसँगको घाटा २३६.७ अर्ब डलर थियो, जुन २०२३ मा २०१.६ अर्ब डलरबाट बढेको हो। त्यसैले, वस्तु व्यापार मात्र गणना गर्दा, ट्रम्पको युरोपेली संघसँगको घाटाबारेका दावीहरू क्यानडा, मेक्सिको र चीनसँगको घाटाबारेका दावीहरूभन्दा अलिकति सत्यको नजिक छन् – तर तिनीहरू अझै पनि वास्तवमा सत्यको नजिक छैनन्।