धादिङ — धादिङ निर्वाचन क्षेत्र नं. १ लामो समयदेखि वामपन्थी शक्तिको प्रभाव क्षेत्र मानिँदै आएको छ । २०४८ सालयता यहाँ कम्युनिष्ट सम्बद्ध उम्मेदवारहरूले नै निरन्तर जित हासिल गर्दै आएका छन् । तर, आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा यो क्षेत्रको राजनीतिक समीकरण फरक देखिएको छ । नेपाली कांग्रेस र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले सशक्त उम्मेदवारी दिएपछि पुरानो राजनीतिक पकड र नयाँ पुस्ताको आशा–अपेक्षाबीच कडा टक्कर हुने देखिएको छ ।

विशेषगरी रास्वपाबाट सामाजिक अभियन्ता आशिका तामाङ को उम्मेदवारीले चुनावी माहोल थप रोचक र तातो बनाएको छ । आशिकाको प्रवेशले कम्युनिष्ट मत काटिने र कांग्रेसलाई पनि चुनौती थपिने विश्लेषण स्थानीय राजनीतिक पर्यवेक्षकहरूले गरेका छन् । यस क्षेत्रमा अब चार मुख्य पक्षबीच प्रतिस्पर्धा हुने निश्चित जस्तै देखिएको छ ।

के जान्नुपर्छ ?

• धादिङ–१ लामो समयदेखि कम्युनिष्ट गढ हो, जहाँ २०४८ देखि कम्युनिष्टबाहेक कसैले जित हासिल गरेका छैनन् । • प्रमुख उम्मेदवारहरू : राजेन्द्र पाण्डे (नेकपा), भूमिप्रसाद त्रिपाठी (एमाले), कृष्ण रिजाल (कांग्रेस), आशिका तामाङ (रास्वपा) । • २०७९ को निर्वाचनमा राजेन्द्र पाण्डेले ३६ हजार १८ मत ल्याएर जितेका थिए भने भूमि त्रिपाठीले २७ हजार ९९७ मत पाएका थिए । • अहिले मतदाता संख्या १ लाख ३८ हजार ५९४ पुगेको छ (६ हजार २४० थपिएका छन्) । • २०७९ मा समानुपातिकतर्फ एमाले पहिलो, कांग्रेस दोस्रो र रास्वपाले १० हजारभन्दा बढी मत पाएको थियो ।

पुरानो प्रतिद्वन्द्वीहरूको भिडन्त

नेकपाबाट राजेन्द्र पाण्डे (६९ वर्ष) ले आफ्नो संसदीय अनुभव र विगतका विकास कार्यलाई मुख्य मुद्दा बनाएका छन् । उनलाई पूर्वमाओवादी नेता शालिकराम जम्कटेलको बलियो साथ छ, जसले चुनावी अभियानमा सहयात्रीको भूमिका निर्वाह गरिरहेका छन् । पाण्डेले पुरानो प्रभाव क्षेत्रलाई जोगाउने रणनीति अपनाएका छन् ।

एमालेका भूमिप्रसाद त्रिपाठी (६० वर्ष) ले भने २०७९ को हारको बदला लिने लक्ष्य राखेका छन् । उनी पाण्डेलाई नै आफ्नो राजनीतिक गुरु मान्छन् तर अब उनलाई पराजित गर्ने दाउमा छन् । एमालेको वडा तहसम्मको बलियो संगठन र जिल्लाको भूगोलसँगको गहिरो परिचयलाई उनले जितको आधार मानेका छन् ।

कांग्रेसको नयाँ अनुहार

कांग्रेसले परम्परागत अनुहार छोडेर युवा नेता कृष्ण रिजाल (४३ वर्ष) लाई अघि सारेको छ । गगन थापा निकट मानिएका रिजालले विद्यार्थी राजनीतिदेखि नै सक्रियता देखाएका छन् । उनी चुनावी व्यवस्थापनमा अनुभवी छन् र २०७० पछिका सबै निर्वाचनमा पार्टीको मुख्य जिम्मेवारी सम्हालिसकेका छन् । कांग्रेसले पुस्तान्तरण, विकास, सुशासन र नयाँ राजनीतिक शैलीलाई एजेन्डा बनाएर मतदाताको मनोविज्ञान बदल्ने प्रयास गरेको छ । विगतमा पार्टी चिह्नमा मत हाल्न नपाएका कांग्रेस मतदाताको मनोबल बढेको छ ।

आशिकाको इन्ट्री

रास्वपाबाट आशिका तामाङ को उम्मेदवारीले चुनावलाई चार कोणीय बनाएको छ । सामाजिक अभियन्ताको रूपमा चिनिएकी आशिकाले पुराना दलप्रतिको वितृष्णा र जनलहरको बलमा मत मागिरहेकी छन् । रास्वपाका वरिष्ठ नेता बालेन शाहसँगै गाडी चढेर घरदैलो अभियान चलाएकी उनले युवा तथा वैकल्पिक राजनीतिको प्रतिनिधित्व गरेकी छन् । २०७९ मा रास्वपाले समानुपातिकमा राम्रो मत ल्याएको आधारमा आशिकाले कम्युनिष्ट मत काट्ने र कांग्रेससँग प्रतिस्पर्धा गर्ने दाउ खेलिरहेकी छन् ।

स्थानीय तहको चित्र

२०७९ को स्थानीय निर्वाचनमा ५३ वडामध्ये माओवादी केन्द्रले २२, कांग्रेसले १४, एमालेले १३ र एकीकृत समाजवादीले ३ वडा जितेको थियो । एक स्वतन्त्र (कांग्रेस निकट) पनि विजयी भएका थिए । यो आधारले पनि बहुकोणीय प्रतिस्पर्धालाई संकेत गर्छ ।

धादिङ–१ मा पुराना दलहरूको पकड र नयाँ पुस्ताको आक्रोशबीचको टक्करले मतदातालाई नयाँ विकल्प खोज्ने मौका दिएको छ । आशिकाको भाइरल छवि, रिजालको संगठनात्मक अनुभव, पाण्डे–त्रिपाठीको पुरानो प्रभावले यो क्षेत्रको चुनावलाई निकै रोचक बनाएको छ । अन्तिम मतपरिणामले मात्र पुरानो गढ कायम रहने वा नयाँ परिवर्तन आउने स्पष्ट हुनेछ ।