काठमाडौं, १४ असार । जलवायु परिवर्तनको प्रभाव विश्वभर अझ गम्भीर रूपमा देखा पर्दै गएको छ । युरोप, एसिया तथा उत्तर अमेरिकाका विभिन्न देशहरूमा बढ्दो अत्यधिक गर्मीका कारण जनजीवन प्रभावित हुनुका साथै स्वास्थ्य, कृषि, ऊर्जा तथा यातायात क्षेत्रसमेत सङ्कटमा परेका छन् ।

युरोपका धेरै देशहरूले यस वर्ष इतिहासकै अत्यधिक गर्मीको सामना गरिरहेका छन् । जर्मनी, डेनमार्क, चेक गणतन्त्र, स्विट्जरल्यान्ड, फ्रान्स, इटाली, स्पेन, बेलायत, स्लोभाकिया र हंगेरीमा तापक्रमले नयाँ कीर्तिमान कायम गरेको छ । जर्मनीमा तापक्रम ४१ दशमलव ५ डिग्री सेल्सियस पुगेको छ भने स्विट्जरल्यान्डले आफ्नो इतिहासकै सबैभन्दा तातो जुन महिना अनुभव गरेको छ । स्पेनमा जुन २१ यता अत्यधिक गर्मीका कारण २ सयभन्दा बढी व्यक्तिको ज्यान गएको छ । फ्रान्समा चर्को गर्मीबाट राहत खोज्ने क्रममा डुबेर ज्यान जाने हुने घटनासमेत बढेका छन् ।

हजारौँ विद्यालयको पठनपाठन प्रभावित भएको, रेल सेवा अवरुद्ध भएको, सडक चर्किएका तथा विद्युत् उत्पादनमा समेत असर परेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् । वैज्ञानिकहरूका अनुसार अहिले देखिएको अस्वाभाविक गर्मी प्राकृतिक घटना मात्र नभई मानव गतिविधिबाट बढेको जलवायु परिवर्तनको प्रत्यक्ष परिणाम हो । विज्ञहरूले यस्ता गर्मीका लहरहरू दुई दशकअघिको तुलनामा झण्डै १०० गुणाभन्दा बढी भएका बताएका छन् । स्विट्जरल्यान्डका हिमनदीहरू पनि तीव्र गतिमा पग्लिरहेका छन् । कम हिमपात, बढ्दो तापक्रम र सहारा मरुभूमिबाट उडेर आएको धुलोका कारण यस वर्ष हिमनदीको बरफ पग्लिने दर असामान्य रूपमा बढ्ने अनुमान गरिएको छ । युरोपसँगै एसियाका विभिन्न क्षेत्रमा पनि अत्यधिक गर्मीका घटना बढ्दै गएका छन् ।

दक्षिण एसिया, पूर्वी एसिया तथा मध्य एसियामा गर्मीका लहरहरू लामो समयसम्म रहने, अझ तीव्र हुने र बारम्बार दोहोरिने क्रम बढेको अध्ययनहरूले देखाएका छन् । यसैबीच, लन्डनमा सम्पन्न जलवायु सम्मेलनमा विश्व नेताहरूले अत्यधिक गर्मी अब केवल वातावरणीय समस्या मात्र नभई राष्ट्रिय सुरक्षा, खाद्य सुरक्षा, ऊर्जा आपूर्ति र सार्वजनिक स्वास्थ्यसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको विश्वव्यापी चुनौती बनेको बताएका छन् । सम्मेलनले हरित गृह ग्यास उत्सर्जन घटाउने, नवीकरणीय ऊर्जाको विस्तार गर्ने तथा जलवायु अनुकूल पूर्वाधार निर्माणलाई तीव्रता दिनुपर्नेमा जोड दिएको छ । विज्ञहरूले समयमै प्रभावकारी कदम नचालिए आगामी वर्षहरूमा यस्ता घातक गर्मीका लहरहरू अझ तीव्र, लामो र विनाशकारी बन्दै जाने चेतावनी दिएका छन् । उनीहरूका अनुसार जलवायु परिवर्तनको असर न्यूनीकरण गर्न विश्व समुदायले तत्काल समन्वित र प्रभावकारी प्रयास गर्नुपर्ने आवश्यकता झन् बढ्दै गएको छ ।