काठमाडौं । पश्चिम नवलपरासीको सुस्ता क्षेत्रमा बाढीबाट बस्ती जोगाउन स्थानीयले निर्माण गरेको अस्थायी तटबन्ध भारतीय सुरक्षाकर्मीले भत्काएको घटनापछि नेपाल–भारत सीमा क्षेत्रमा फेरि तनाव उत्पन्न भएको छ। घटनापछि नेपाल सरकारले नयाँदिल्लीस्थित नेपाली दूतावासमार्फत भारत सरकारसमक्ष कूटनीतिक विरोध जनाएको छ।

आइतबार बिहान नारायणी नदीको कटान रोक्न स्थानीयले माटोको अस्थायी तटबन्ध निर्माण गरिरहेका बेला सादा पोसाकमा आएका भारतीय पक्षका सुरक्षाकर्मीले संरचना भत्काएको स्थानीयको आरोप छ। घटनापछि केहीबेर तनावको अवस्था सिर्जना भए पनि सशस्त्र प्रहरी बल (एपीएफ) र भारतीय सीमा सुरक्षा बल (एसएसबी)बीच समन्वय भएपछि अवस्था सामान्य बनेको थियो।

स्थानीयका अनुसार नेपाल सरकारले सुस्तामा १३२ मिटर लामो स्थायी तटबन्ध निर्माणको योजना अघि बढाए पनि भारतीय पक्षको आपत्तिका कारण उक्त काम लामो समयदेखि रोकिएको छ। त्यसपछि बाढीबाट बस्ती जोगाउन स्थानीयले अस्थायी तटबन्ध बनाएका थिए।

भारतीय पक्षले भने विवादित क्षेत्रमा नयाँ संरचना निर्माण गर्दा दुवै देशबीच कायम रहेको ‘यथास्थिति’ उल्लंघन हुने अडान लिँदै आएको छ।

परराष्ट्र मन्त्रालय स्रोतका अनुसार नेपाली पक्षले भारतीय सुरक्षाकर्मी सादा पोसाकमा नेपाली भूमिमा प्रवेश गरी स्थानीयले बनाएको संरचना भत्काएको घटनाप्रति औपचारिक आपत्ति जनाएको छ।

सीमा विज्ञहरूको भनाइअनुसार सन् १९८८ मा नेपाल र भारतले नारायणी नदीलाई स्थिर सीमाको सिद्धान्त अनुसार सीमा नदीका रूपमा स्वीकार गरेका थिए। त्यसअनुसार नदीले पछि धार परिवर्तन गरे पनि सीमा परिवर्तन नहुने नेपाली पक्षको दाबी छ। तर नदीको धार परिवर्तनसँगै सीमा व्याख्यामा दुवै देशबीच मतभेद रहँदै आएको छ।

यसअघि पनि सुस्ताका स्थानीयले नेपाली सेनाको स्थायी उपस्थिति, सीमा सुरक्षा मजबुत बनाउन तथा भारतीय सुरक्षाकर्मीबाट हुने हस्तक्षेप रोक्न सरकारसँग माग गर्दै काठमाडौंमा प्रदर्शन गरेका थिए।

पश्चिम नवलपरासीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी दीपक नेपालले हाल सुस्ता क्षेत्रको अवस्था सामान्य रहेको बताएका छन्। यद्यपि स्थानीयले बाढीको जोखिमसँगै सीमा विवादका कारण आफूहरू वर्षौंदेखि असुरक्षित अवस्थामा बाँच्न बाध्य भएको गुनासो गरेका छन्।

Originally published on abcnews.com.np.