काठमाडौँ । आज बुधबार खण्डग्रास सूर्यग्रहण लाग्दैछ। पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिका अनुसार आजको सूर्यग्रहण नेपालबाट भने देखिने छैन। तर, विश्वका विभिन्न भागबाट भने ग्रहणको दृश्य देख्न सकिनेछ।

खगोलविद्हरूका अनुसार चन्द्रमा सूर्य र पृथ्वीको बीचमा आएर सूर्यको प्रकाशलाई केही समय छेक्दा सूर्यग्रहण लाग्छ। सूर्यग्रहण हुनका लागि सूर्य, चन्द्रमा र पृथ्वी लगभग एउटै सीधा रेखामा आउनुपर्छ।

नासाका अनुसार आजको सूर्यग्रहण पृथ्वीका केही क्षेत्रमा पूर्ण र केही क्षेत्रमा आंशिक रूपमा देखिनेछ।

उत्तरी रुसका केही भाग, ग्रिनल्यान्ड, आइसल्यान्ड, स्पेन तथा पोर्चुगलका केही क्षेत्रमा पूर्ण सूर्यग्रहण देखिनेछ। उत्तरी रुसको दुर्गम क्षेत्रमा दिउँसो ग्रहण देखिएपछि यसको छायाँ पूर्वतर्फ सर्दै युरोपतर्फ पुग्नेछ।

त्यस्तै, अमेरिकाको उत्तरी भूभाग, क्यानडा, उत्तर–पश्चिमी अफ्रिका तथा युरोपका धेरै क्षेत्रमा सूर्यग्रहण आंशिक रूपमा देखिनेछ।

वैज्ञानिकहरूका अनुसार केही स्थानमा सूर्यको ९० प्रतिशतभन्दा बढी भाग चन्द्रमाले ढाकेको देखिन सक्नेछ। अफ्रिका तथा युरोपका केही क्षेत्रमा सूर्यास्तको समयमा समेत ग्रहण देखिने जनाइएको छ।

वैज्ञानिकहरूले सूर्यग्रहणलाई खाली आँखाले नहेर्न चेतावनी दिएका छन्। सामान्य सनग्लास प्रयोग गरेर सूर्यग्रहण हेर्नु पनि सुरक्षित नहुने उनीहरूको भनाइ छ।

सूर्यलाई प्रत्यक्ष हेर्दा आँखाको रेटिनामा गम्भीर तथा स्थायी क्षति पुग्न सक्ने भएकाले ग्रहण अवलोकन गर्दा प्रमाणित सौर्य अवलोकन चस्मा वा उपयुक्त फिल्टर प्रयोग गर्नुपर्ने विज्ञहरूले बताएका छन्।

नासा लगायत विभिन्न वैज्ञानिक संस्थाले सूर्यग्रहणको प्रत्यक्ष प्रसारणसमेत गर्ने तयारी गरेका छन्।

यसअघि पनि नेपालबाट देखिएको थिएन

यसअघि २ असोज २०८२ मा लागेको सूर्यग्रहण पनि नेपालबाट देखिएको थिएन। उक्त ग्रहण न्यूजिल्यान्ड, अस्ट्रेलिया, फिजी, टोङ्गा तथा अन्टार्कटिकालगायत क्षेत्रबाट देखिएको थियो।

खगोलीय नियमअनुसार सूर्यग्रहण औँसीको तिथिमा र चन्द्रग्रहण पूर्णिमाको तिथिमा लाग्ने गर्दछ। आजको ग्रहण नेपालबाट नदेखिए पनि विश्वका विभिन्न भागमा खगोलीय अवलोकनका लागि महत्वपूर्ण घटना बनेको छ।

Originally published on abcnews.com.np.