सल्यान । लामो समयको खडेरीका कारण चिन्तित बनेका सल्यान पश्चिमका किसानलाई पछिल्लो वर्षाले राहत दिएको छ। मध्यबर्खा बितिसक्दा पनि पानी नपरेर सुक्खा बनेका खेतबारीमा पानी पर्न थालेपछि किसानले धान रोपाइँ सुरु गरेका छन्।

पानीको अभावमा धानको ब्याड सुक्न थालेपछि निराश बनेका किसानले वर्षा भएपछि करिब डेढ महिना पुरानो भइसकेको बीउ भए पनि खेतमा रोपाइँ गरेका हुन्।

९० प्रतिशत रोपाइँ सम्पन्न

बनगाड कुपिण्डे नगरपालिकाको कृषि विकास शाखाका अनुसार सोमबार र मंगलबार भएको वर्षाले धान खेतीका लागि राहत पुगेको छ। सल्लीबजार आसपासका नारा, माल्टूरा, सिग्रेखाना, ओदाला, ओदालतारा र टाबु क्षेत्रमा अहिले धमाधम रोपाइँ भइरहेको छ।

कृषि विकास शाखा प्रमुख तथा कृषि अधिकृत नारायणप्रसाद बेल्वासेका अनुसार धान खेती हुने क्षेत्रफलमध्ये करिब ९० प्रतिशतमा रोपाइँ सम्पन्न भइसकेको छ।

भेरी नदी आसपासका किसानले यसअघि मोटरबाट पानी तानेरसमेत सिँचाइ गरी रोपाइँ गरेका थिए। अब कालागाउँ, टाट्के र भलाखर्क आसपासका केही उकालो तथा ढिलो पानी पुग्ने क्षेत्रमा मात्र धान रोप्न बाँकी रहेको किसानले बताएका छन्।

ढिलो रोपाइँले उत्पादन घट्ने चिन्ता

किसानले असार १६ गतेतिर धानको ब्याड राखेका थिए। तर पानी नपर्दा ब्याडमै बीउ सुक्न थालेको थियो।

कृषि अधिकृत बेल्वासेका अनुसार सामान्यतया २० देखि २५ दिनको बीउ रोप्नु उपयुक्त हुन्छ। ३० दिनभन्दा बढी पुरानो बीउ रोप्दा गाँजिने क्षमता घट्ने र उत्पादनमा कमी आउन सक्छ।

“किसानले राखेको ब्याड ४० दिनभन्दा बढी भइसकेको छ। बूढो भइसकेको बीउ रोप्दा उत्पादनमा कमी आउन सक्छ,” उहाँले भन्नुभयो।

समयमै वर्षा नहुँदा यस वर्ष धान उत्पादनमा केही कमी आउने जोखिम भए पनि वर्षा भएपछि ब्याडमै बीउ सुकेर खेत बाँझो रहने अवस्था भने टरेको कृषि शाखाले जनाएको छ।

सुख्खाग्रस्त क्षेत्रमा दीर्घकालीन योजना

खडेरी बढेपछि कर्णाली प्रदेश सरकारको कृषि तथा सहकारी मन्त्रालयले गठन गरेको कार्यदलले सुर्खेतको सिम्ता र सल्यानको बनगाड कुपिण्डे क्षेत्रका सुख्खाग्रस्त क्षेत्रमा स्थलगत अनुगमन गरेको थियो।

अनुगमनपछि नगरपालिकामा बसेको बैठकले सुख्खाग्रस्त क्षेत्रको दीर्घकालीन र अल्पकालीन समाधानका लागि विभिन्न योजना अघि बढाउने निर्णय गरेको थियो।

जसअनुसार सुख्खाग्रस्त क्षेत्रको क्षेत्रफल, उत्पादन तथा उत्पादकत्वसम्बन्धी तथ्याङ्क संकलन गर्ने, उपयुक्त बाली तथा जात छनोट गर्ने, बाली विविधीकरण र बाली चक्र अपनाउने तथा आवश्यक राहत र सिँचाइका पाइप उपलब्ध गराउने विषय अघि सारिएको छ।

यस्तै, बनगाडका वडा नं. १, ३, ६ लगायतका क्षेत्रमा डिप बोरिङ तथा लिफ्ट सिँचाइ प्रणाली सञ्चालनको सम्भाव्यता अध्ययन गरी योजना अघि बढाउने तयारीसमेत गरिएको छ।

Originally published on abcnews.com.np.