काठमाडौं । श्रीलंकाका चिकित्सकहरूले एक ५५ वर्षीय पुरुषको मूत्रथैलीबाट ३.१ किलोग्राम तौलको विशाल ढुंगा शल्यक्रियामार्फत निकालेका छन्। चिकित्सकहरूका अनुसार उपलब्ध अभिलेखमा शल्यक्रियाबाट निकालिएको यो अहिलेसम्मकै ठूलो मूत्रथैलीको ढुंगा हुन सक्छ।

श्रीलंकाको पूर्वी क्षेत्रमा पर्ने त्रिन्कोमालीस्थित अस्पतालमा गत साता ती पुरुषको शल्यक्रिया गरी ढुंगा निकालिएको हो।

ती पुरुष स्ट्रोक भएपछि अस्पताल भर्ना भएका थिए। उपचारका क्रममा उनलाई पिसाब फेर्न समस्या भइरहेको देखिएपछि चिकित्सकहरूले थप परीक्षण गरेका थिए। परीक्षणका क्रममा उनको मूत्रथैलीमा ठूलो आकारको ढुंगा रहेको पत्ता लागेको थियो।

शल्यक्रियामा निकालिएको ढुंगा करिब १७ सेन्टिमिटर लामो रहेको चिकित्सकहरूले बताएका छन्। यसको तौल पूर्ण रूपमा विकसित शिशुको तौलसँग तुलना गर्न मिल्ने करिब ३.१ किलोग्राम थियो।

५ देखि १० वर्षसम्म मूत्रथैलीमा रहेको अनुमान

शल्यक्रियाको नेतृत्व गरेका डा. प्रहलाहन बालकृष्णनले बीबीसी सिंहलासँग उपलब्ध अभिलेखका आधारमा शल्यक्रियाबाट निकालिएको यो अहिलेसम्मकै ठूलो मूत्रथैलीको ढुंगा भएको बताएका छन्।

उनका अनुसार उक्त ढुंगा बिरामीको मूत्रथैलीमा करिब ५ देखि १० वर्षसम्म रहेको हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ।

शल्यक्रियापछि बिरामीको स्वास्थ्य अवस्था अहिले निकै राम्रो रहेको चिकित्सकले बताएका छन्। उनी अन्य स्वास्थ्य समस्याको उपचारका लागि अस्पतालमै रहेको जनाइएको छ।

कसरी बन्छ मूत्रथैलीमा ढुंगा ?

मूत्रमा रहेका विभिन्न खनिज पदार्थ क्रिस्टलमा परिणत हुँदै क्रमशः ठोस डल्लो बनेपछि मूत्रथैलीमा ढुंगा बन्न सक्छ।

विशेषगरी मूत्रथैली पूर्ण रूपमा खाली हुन नसक्दा पिसाब लामो समयसम्म थैलीमै जम्मा हुने र गाढा हुँदै जाने अवस्था सिर्जना हुन्छ। यस क्रममा खनिज पदार्थ जम्मा भएर क्रिस्टल बन्ने र विस्तारै ठूलो ढुंगामा परिणत हुने चिकित्सकहरू बताउँछन्।

सानो आकारका ढुंगा, विशेषगरी बालुवाको कणजस्ता, कहिलेकाहीँ आफैं पिसाबसँगै बाहिर निस्कन सक्छन्। तर आकार बढ्दै गएपछि पिसाबको प्रवाहमा अवरोध उत्पन्न हुन सक्छ।

करिब १ सेन्टिमिटरभन्दा ठूला ढुंगाले पिसाबको प्रवाहमा समस्या उत्पन्न गर्न सक्ने भएकाले चिकित्सकीय उपचार आवश्यक पर्न सक्छ। करिब ४ सेन्टिमिटरभन्दा ठूलो मूत्रथैलीको ढुंगालाई विशाल (giant) bladder stone मानिन्छ।

यसअघिको रेकर्डभन्दा निकै भारी

गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्सका अनुसार यसअघि सन् २००३ मा ब्राजिलका एक बिरामीको मूत्रथैलीबाट निकालिएको १.९ किलोग्राम तौलको ढुंगा सबैभन्दा ठूलो मूत्रथैलीको ढुंगाका रूपमा अभिलेखित थियो।

उक्त ढुंगा करिब १७.९ सेन्टिमिटर लामो थियो।

तर श्रीलंकामा हालै निकालिएको ढुंगाको तौल त्यसअघिको रेकर्डभन्दा करिब १.२ किलोग्राम बढी छ। यद्यपि यसको लम्बाइ भने ब्राजिलमा निकालिएको ढुंगाभन्दा केही कम, करिब १७ सेन्टिमिटर रहेको चिकित्सकहरूले बताएका छन्।

मूत्रथैलीमा ढुंगा हुँदा पिसाब फेर्दा दुख्ने, पिसाबको धार कमजोर हुने, पटक–पटक पिसाब लाग्ने, पिसाबमा रगत देखिने वा पिसाब पूर्ण रूपमा नखस्ने जस्ता समस्या देखिन सक्छन्।

लामो समयसम्म उपचार नभएमा संक्रमण, मूत्रमार्गमा अवरोध तथा मिर्गौलासम्म असर पुग्ने जोखिम हुन सक्छ।

श्रीलंकाको यो घटना भने लामो समयसम्म मूत्रथैलीमा रहेको ढुंगा असामान्य रूपमा ठूलो हुँदै जाँदा कति गम्भीर अवस्था सिर्जना हुन सक्छ भन्ने उदाहरणका रूपमा देखिएको छ।

Originally published on abcnews.com.np.