काठमाडौँ । चर्चित स्ट्याण्ड अप कमेडियन अमरेन्द्र यादवले आफू पछिल्ला तीन दिनदेखि निरन्तर मानसिक यातना र ज्यान मार्ने धम्कीको सामना गरिरहेको दाबी गरेका छन्। कमेडी कार्यक्रम ‘कमेडी बाज’को पछिल्लो प्रस्तुति सार्वजनिक भएपछि आफू एमालेका कार्यकर्ता तथा समर्थकको निशानामा परेको उनको भनाइ छ।

यादवले सामाजिक सञ्जालमार्फत आफू पछिल्ला तीन–चार दिनदेखि गम्भीर मानसिक दबाबमा रहेको बताएका छन्। धम्की र गालीगलौजका कारण आफू कोठाबाट बाहिर निस्कनसमेत डराइरहेको उनको भनाइ छ।

उनले लेखेका छन्, ‘मलाई व्यक्तिगत रूपमा गाली गर्ने र यातना दिने काम भइरहेको छ । मलाई रुमबाट बाहिर जान डर लागिरहेको छ, कहिलेसम्म रुममा बस्ने म ?’

यादवको दाबीअनुसार विवादको सुरुवात ‘कमेडी बाज’को पछिल्लो एपिसोडपछि भएको हो। उक्त कार्यक्रममा एमाले नेता सूर्य थापा र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका पूर्वमहामन्त्री डा. मुकुल ढकाल अतिथिका रूपमा सहभागी थिए। कार्यक्रममा यादवले दुवै राजनीतिक व्यक्तित्वलाई व्यङ्ग्य तथा रोस्ट गरेका थिए। विशेषगरी थापासँग उनको कार्यक्रममै सवाल–जवाफ भएको थियो।

कार्यक्रम प्रसारण तथा सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएपछि आफूलाई एमालेविरोधीका रूपमा चित्रित गर्न थालिएको यादवको गुनासो छ। तर आफू कुनै पनि राजनीतिक दलको विरोधी नभएको उनले स्पष्ट पारेका छन्। विगतमा पनि आफूले फरक राजनीतिक विचार र दलसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरूलाई रोस्ट गर्दै आएको उनको भनाइ छ।

यादवले कमेडी र राजनीतिक व्यङ्ग्यलाई व्यक्तिगत राजनीतिक पूर्वाग्रहका रूपमा नबुझ्न आग्रह गरेका छन्। उनका अनुसार व्यङ्ग्यको उद्देश्य राजनीतिक व्यक्तित्व तथा सार्वजनिक गतिविधिमाथि प्रश्न उठाउनु र मनोरञ्जनका माध्यमबाट आलोचनात्मक दृष्टिकोण प्रस्तुत गर्नु हो।

तर पछिल्लो घटनाले मनोरञ्जन र राजनीतिक व्यङ्ग्यको सीमाबारे पनि प्रश्न उठाएको छ। सार्वजनिक व्यक्तिमाथि व्यङ्ग्य वा आलोचना भएपछि त्यसको जवाफ बहस, प्रतिवाद वा आलोचनामार्फत दिन सकिने भए पनि धम्की र व्यक्तिगत दुर्व्यवहारको अवस्था सिर्जना हुनु गम्भीर विषय हो।

यादवले आफूलाई आएको भनिएको धम्कीबारे सम्बन्धित निकायमा औपचारिक उजुरी दिएका छन् वा घटनामाथि सुरक्षा निकायले अनुसन्धान थालेको छ कि छैन भन्ने विषय भने उपलब्ध विवरणमा स्पष्ट छैन। त्यसैले धम्की दिने व्यक्तिहरू वास्तवमै कुन राजनीतिक समूहसँग सम्बन्धित थिए भन्ने स्वतन्त्र पुष्टि हुन बाँकी छ।

घटनाले नेपालमा राजनीतिक व्यङ्ग्य, सामाजिक सञ्जाल र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताबीचको सम्बन्धबारे पनि नयाँ बहस जन्माएको छ। राजनीतिक दल तथा तिनका समर्थकले आफू वा आफ्ना नेतामाथि भएको व्यङ्ग्यको प्रतिवाद गर्ने अधिकार राख्छन्। तर त्यसको प्रतिवाद धम्की, गालीगलौज वा हिंसाको भय सिर्जना गर्ने तहमा पुग्दा त्यसले अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको वातावरणलाई नै प्रभावित पार्न सक्छ।

अमरेन्द्र यादवको दाबी सत्य हो भने घटनाको निष्पक्ष छानबिन गरी धम्की दिने व्यक्तिको पहिचान र कानुनी कारबाही आवश्यक देखिन्छ। राजनीतिक व्यङ्ग्य मन नपर्न सक्छ, त्यसको आलोचना पनि गर्न सकिन्छ; तर लोकतान्त्रिक समाजमा व्यङ्ग्यको जवाफ धम्कीबाट होइन, तर्क, प्रतिवाद र सार्वजनिक बहसबाट दिनुपर्ने मान्यता स्थापित हुनु आवश्यक छ।

Originally published on abcnews.com.np.