राजविराज । साउन शुक्ल पूर्णिमा नजिकिँदै गर्दा मधेशका जिल्लामा रक्षाबन्धनको रौनक बढ्न थालेको छ। दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीबीचको प्रेम, आत्मीयता र विश्वासको प्रतीक मानिने रक्षाबन्धनलाई लक्षित गर्दै बजार, गाउँ–टोल तथा बस्तीमा पर्वको तयारी तीव्र बनेको छ।

पर्व नजिकिएसँगै मधेशका विभिन्न बजार तथा सार्वजनिक स्थलमा रक्षाबन्धनसँग सम्बन्धित गीत तथा धुन गुञ्जिन थालेका छन्। पान पसल, किराना पसललगायत व्यापारिक स्थानमा अन्य दिन बज्ने गीतको ठाउँमा अहिले पर्वसँग सम्बन्धित गीतले स्थान पाउन थालेका छन्।

सप्तरीको रूपनी गाउँपालिका–२ का देवनारायण साहका अनुसार केही दिनयता बजारमा रक्षाबन्धनका गीत बढी सुनिन थालेका छन्। पर्व नजिकिएसँगै यस्ता गीतले बजारको वातावरणसमेत उत्सवमय बनाएको उनको भनाइ छ।

एफएम रेडियोमा पनि बढ्यो माग

रक्षाबन्धन नजिकिएसँगै स्थानीय एफएम रेडियो तथा मोबाइलमा समेत पर्वसँग सम्बन्धित गीतको माग बढेको छ। स्थानीय एफएम सञ्चालक दीपक गुप्ताका अनुसार श्रोताको रुचि पर्वअनुसार परिवर्तन भएको छ। रक्षाबन्धनका गीत बजाउन श्रोताबाट आग्रहसमेत आउन थालेको उनले बताए।

दाजुभाइ तथा दिदीबहिनी पनि पर्वको तयारीमा जुटेका छन्। राजविराज–७ की रञ्जुकुमारीले भाइका लागि राखी, मिठाइ तथा अन्य सामग्रीको तयारी गरिरहेकी छन्। दिदीबहिनीले भाइलाई राखी बाँध्ने र भाइले उपहार दिने भएकाले पर्वमा विशेष उत्साह हुने उनको भनाइ छ।

राखीको व्यापार बढ्दै

रक्षाबन्धनलाई लक्षित गरेर बजारमा विभिन्न डिजाइन र रङका राखी तथा सजावटी सामग्री बिक्रीका लागि राखिएका छन्। व्यवसायीले आकर्षक डिजाइनका रेडिमेड राखी बजारमा ल्याएका छन्।

राजविराजका व्यवसायी अजयकुमार साहका अनुसार पछिल्लो समय ग्राहकको रोजाइमा विभिन्न डिजाइन, रङ र आकारका रेडिमेड राखी बढी पर्न थालेका छन्। परम्परागत धागोबाट बनाइने राखीको बिक्री भने तुलनात्मक रूपमा घटेको उनले बताए।

दाजुभाइ–दिदीबहिनीको सम्बन्धको पर्व

रक्षाबन्धनमा दिदीबहिनीले भाइको हातमा राखी बाँधेर दीर्घायु, सुख, समृद्धि र सफलताको कामना गर्ने तथा भाइले दिदीबहिनीको संरक्षण र सम्मान गर्ने प्रतिबद्धता जनाउने परम्परा छ।

राखी बाँधेपछि दाजुभाइले आफ्नो गच्छेअनुसार दिदीबहिनीलाई मिठाइ, कपडा, नगद तथा अन्य उपहार दिने चलन छ। समयसँगै राखी र उपहारको स्वरूप परिवर्तन भए पनि दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीबीचको प्रेम, विश्वास र आत्मीयता नै पर्वको मुख्य भावका रूपमा रहेको छ।

मधेशमा रक्षाबन्धनको आफ्नै सामाजिक तथा सांस्कृतिक विशेषता छ। विभिन्न समुदायले आ–आफ्नो परम्परा र संस्कृतिअनुसार पर्व मनाए पनि पारिवारिक सम्बन्ध र दाजुभाइ–दिदीबहिनीबीचको स्नेहलाई जोड दिने साझा भाव देखिन्छ।

भदौ १२ गते रक्षाबन्धन

पण्डित बद्रीनारायण झाका अनुसार यस वर्ष साउन शुक्ल पूर्णिमाका दिन अर्थात् भदौ १२ गते शुक्रबार रक्षाबन्धन मनाइँदैछ। पर्वको मिति नजिकिएसँगै बजारमा राखी तथा मिठाइको कारोबार बढेको छ भने गाउँ–टोलमा रक्षाबन्धनका गीतका धुनले वातावरण थप उल्लासमय बनाएको छ।

६७ वर्षीय प्रेस स्वतन्त्रता सेनानी वैद्यनाथ झाका अनुसार आधुनिकतासँगै राखी र उपहारको शैली परिवर्तन भए पनि रक्षाबन्धनले बोकेको दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीबीचको प्रेम, विश्वास र आत्मीयताको भाव पुस्तौँदेखि निरन्तर रहँदै आएको छ।

Originally published on abcnews.com.np.