काठमाडौं । विश्व फुटबलको इतिहासमै सबैभन्दा चर्चित र विवादास्पद गोलमध्ये एक मानिने डिएगो म्याराडोनाको ‘ह्यान्ड अफ गड’ गोलमा प्रयोग भएको फुटबल हालै करिब २५ लाख पाउण्ड अर्थात् साढे ५२ करोड रुपैयाँभन्दा बढीमा लिलामी भएको छ।

सन् १९८६ को मेक्सिको विश्वकपको क्वार्टरफाइनलमा अर्जेन्टिना र इङ्गल्याण्डबीच भएको खेलमा म्याराडोनाले गरेको हाते गोलले विश्व फुटबलमा ठूलो विवाद सिर्जना गरेको थियो। उक्त खेलमा अर्जेन्टिना २–१ ले विजयी भएको थियो।

खेलका क्रममा म्याराडोनाले इङ्गल्याण्डका गोलरक्षक पिटर शिल्टनसँग बलका लागि प्रतिस्पर्धा गर्दै हातको प्रयोगबाट गोल गरेका थिए। तर, रेफ्रीले उक्त घटना स्पष्ट रूपमा नदेखेपछि गोललाई मान्यता दिएका थिए।

खेलपछि पत्रकारहरूसँग प्रतिक्रिया दिँदै म्याराडोनाले उक्त गोललाई ‘थोरै म्याराडोनाको टाउको र थोरै भगवानको हात’बाट भएको बताएका थिए। त्यसपछि उक्त गोल विश्वभर ‘ह्यान्ड अफ गड’ नामले चर्चित बन्यो।

सोही खेलमा म्याराडोनाले इङ्गल्याण्डका पाँच खेलाडीलाई छक्याउँदै अर्को अविस्मरणीय गोल पनि गरेका थिए, जसलाई पछि फुटबल इतिहासकै उत्कृष्ट गोलमध्ये एक मानिएको थियो।

३३ लाख अमेरिकी डलरमा बिक्री

हालै अमेरिकास्थित हेरिटेज अक्सनमा सन् १९८६ को सो खेलमा प्रयोग भएको फुटबल ३३ लाख अमेरिकी डलर अर्थात् करिब २५ लाख पाउण्डमाबिक्री भएको हो। बलको मूल्य १ करोड अमेरिकी डलरसम्म पुग्न सक्ने अनुमान गरिए पनि अन्ततः अपेक्षाभन्दा कम मूल्यमा लिलामी भएको बताइएको छ।

उक्त खेलका ट्युनिसियाली रेफ्री अली बिन नासेरले खेल सकिएपछि बल आफूसँग राखेका थिए। उनले करिब तीन दशकसम्म उक्त बल सुरक्षित राखेका थिए।

सन् २०२३ मा नासेरले उक्त फुटबल म्याराडोनाको ‘ह्यान्ड अफ गड’ गोल भएको खेलमा प्रयोग गरिएको सक्कली बल भएको पुष्टि गरेका थिए। विभिन्न अनुसन्धान तथा प्रमाणहरूले पनि त्यसलाई सोही खेलमा प्रयोग भएको बलका रूपमा पुष्टि गरेको बताइएको छ।

यसअघि सन् २०२२ मा म्याराडोनाले सोही खेलमा लगाएको जर्सी पनि ७१ लाख पाउण्डमा लिलामी भएको थियो। ‘ह्यान्ड अफ गड’सँग जोडिएको बलको पछिल्लो लिलामीले म्याराडोनाको फुटबल विरासत र विश्व खेलकुद इतिहासमा उनको प्रभाव अझै कति बलियो छ भन्ने देखाएको छ।

Originally published on abcnews.com.np.