काठमाडौं । विभिन्न मुलुकका लागि नेपाली राजदूत नियुक्त गर्न सरकारले थालेको प्रक्रिया अझै टुंगिन सकेको छैन। परराष्ट्र मन्त्रालयले जेठ २२ गतेसम्म आवेदन तथा सिफारिस आह्वान गर्दा ४ हजार ४ सयभन्दा बढी आवेदन परेको थियो। दोहोरिएका तथा अपूर्ण आवेदन हटाएपछि करिब २ हजार ७ सय आवेदन छनोट गरिएको मन्त्रालयसम्बन्धी विवरणमा उल्लेख छ।

मन्त्रालयले ती आवेदनको अध्ययन गरी संक्षिप्त सूची तयार गरिसकेको बताइएको छ। पछिल्लो प्रगति विवरणमा विभिन्न मुलुकका लागि राजदूत पदमा करिब ३ हजार आवेदन प्राप्त भएको र आवश्यक प्रक्रिया अघि बढिरहेको उल्लेख गरिएको छ।

परराष्ट्र मन्त्रालयले राजदूत नियुक्तिको प्रक्रिया चलिरहेको जनाएको छ। राजदूत नियुक्ति संवेदनशील र महत्वपूर्ण विषय भएकाले छनोटमा समय लागेको मन्त्रालयको भनाइ छ।

२ हजार ७ सय आवेदनबाट छनोट

राजदूत पदका लागि आवेदन आह्वान गर्दा योग्य नेपाली नागरिकले स्वयं आवेदन दिन सक्ने तथा व्यक्ति वा संस्थाले समेत उम्मेदवार सिफारिस गर्न सक्ने व्यवस्था गरिएको थियो। आवेदनको योग्यता र उपयुक्तताको अध्ययन गरी प्रारम्भिक सूची तयार पार्ने तथा संक्षिप्त सूचीमा परेकालाई थप प्रक्रियाका लागि सम्पर्क गर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

एउटै व्यक्तिले एकभन्दा बढी मुलुकका लागि योग्यता दाबी गर्न सक्ने भएकाले प्राप्त आवेदनको संख्या र वास्तविक उम्मेदवारको संख्या फरक रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

धेरै नेपाली नियोग राजदूतविहीन

राजदूत नियुक्तिमा भइरहेको ढिलाइसँगै विदेशस्थित नेपाली नियोगको नेतृत्वबारे पनि प्रश्न उठेको छ। लामो समयसम्म राजदूत नहुँदा द्विपक्षीय कूटनीतिक सम्बन्ध, प्रतिनिधित्व तथा विदेशमा रहेका नेपाली नागरिकलाई उपलब्ध गराइने सेवामा असर पर्न सक्ने जानकारहरू बताउँछन्।

राजदूत नियुक्तिसम्बन्धी निर्देशिका, २०७५ अनुसार कुल राजदूतमध्ये कम्तीमा ५० प्रतिशत परराष्ट्र सेवाका कर्मचारीबाट नियुक्त गर्नुपर्ने व्यवस्था छ। बाँकी पदमा परराष्ट्र नीति, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध तथा कूटनीतिक क्षेत्रमा योगदान गरेका वा राष्ट्रिय जीवनका विभिन्न क्षेत्रमा ख्याति प्राप्त व्यक्तिलाई नियुक्त गर्न सकिने व्यवस्था छ।

सिफारिस टुंग्याउन दबाब

सरकारले पहिलोपटक खुला आवेदन आह्वान गरी राजदूत छनोट प्रक्रिया अघि बढाए पनि ठूलो संख्यामा आवेदन पर्नु, संक्षिप्त सूची तयार पार्ने प्रक्रिया तथा राजनीतिक र करिअर कूटनीतिज्ञबीच सन्तुलन मिलाउनुपर्ने कारणले अन्तिम सिफारिसमा ढिलाइ भएको देखिएको छ।

परराष्ट्र मन्त्रालयले भने आवेदन अध्ययन र छनोट प्रक्रिया जारी रहेको जनाएको छ। सरकारले राजदूत सिफारिस गरेपछि संसदीय सुनुवाइ तथा सम्बन्धित मुलुकबाट एग्रिमो प्राप्त गर्ने प्रक्रिया पूरा भएपछि मात्र नियुक्ति प्रक्रिया पूर्ण हुनेछ।

Originally published on abcnews.com.np.