काठमाडौं । नेपाल–चीन सीमावर्ती क्षेत्रमा हालै आएको विनाशकारी बाढीबारे अध्ययन गरिरहेका अन्तर्राष्ट्रिय वैज्ञानिक तथा अमेरिकी भौगर्भिक सर्वेक्षण (यूएसजीएस) ले घटनासम्बन्धी प्रारम्भिक तथ्य सार्वजनिक गरेका छन्।

वैज्ञानिकहरूका अनुसार अगस्ट २६ अर्थात् बुधबार स्थानीय समयअनुसार बिहान ८ः३७ बजे हिमाली क्षेत्रमा करिब एक किलोमिटर उचाइबाट हिमनदीको ठूलो भाग टुक्रिएर तल उपत्यकामा खसेको थियो।

प्रारम्भिक चरणमा यूएसजीएसले उक्त घटनालाई ४.४ म्याग्निच्युडको भूकम्पका रूपमा दर्ता गरेको थियो। तर, लामो अवधिका भूकम्पीय तरंग तथा भूउपग्रहबाट प्राप्त तस्बिरको विस्तृत अध्ययनपछि वैज्ञानिकहरूले यो प्राकृतिक भूकम्प नभई हिमनदी भत्किँदा उत्पन्न करिब ५.२ म्याग्निच्युड बराबरको शक्तिशाली भूकम्पीय कम्पन भएको निष्कर्ष निकालेका छन्।

बाढीको वास्तविक कारण र घटनाक्रमबारे भने वैज्ञानिकहरूले थप अध्ययन गरिरहेका छन्।

हिमनदी खस्दा ठूलो पहिरो गएको हुनसक्ने

क्यानडाको क्यालगरी विश्वविद्यालयका भूगर्भविद् ड्यानियल सुगरका अनुसार हिमनदी खस्दा उत्पन्न विशाल ऊर्जाका कारण त्यही समयमा ठूलो पहिरो गएको हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ।

हिउँ र चट्टान अत्यधिक वेगमा तल खस्दा उत्पन्न घर्षण तथा तापका कारण हिउँ पग्लिएको र त्यसले बाटोमा रहेका लेदो तथा माटोसमेत सोहोरेर महाविनाशकारी बाढीको रूप लिएको वैज्ञानिकहरूको प्रारम्भिक विश्लेषण छ।

तर हिमाली क्षेत्रमा यति ठूलो परिमाणमा पानी कसरी र कहाँबाट उत्पन्न भयो भन्ने विषय अझै स्पष्ट भइसकेको छैन। बाढीको सम्पूर्ण भौगर्भिक प्रक्रिया तथा पानीको वास्तविक स्रोतबारे निष्कर्ष निकाल्न थप भूउपग्रह तस्बिर, स्थलगत अध्ययन तथा जलविज्ञानसम्बन्धी तथ्य आवश्यक रहेको वैज्ञानिकहरूले बताएका छन्।

विस्तृत अध्ययन जारी

वैज्ञानिकहरूले हालसम्म प्राप्त तथ्यका आधारमा घटनाको प्रारम्भिक विश्लेषण गरे पनि विस्तृत अध्ययन जारी रहेको जनाएका छन्।

बाढीको वास्तविक कारण, पानीको स्रोत तथा घटनाले पारेको भौगर्भिक प्रभावबारे थप तथ्य संकलन भइरहेको छ। भविष्यमा यस्ता जोखिम पहिचान तथा न्यूनीकरणका लागि समेत थप वैज्ञानिक अध्ययन आवश्यक रहेको विज्ञहरूको भनाइ छ।

Originally published on abcnews.com.np.