काठमाडौं । नेपाल–चीन सीमाक्षेत्रमा हिम–चट्टान खसाइपछि बनेको कृत्रिम तालको पानी पूर्ण रूपमा निकास भएको छ। चीनको जलस्रोत मन्त्रालयको जलवैज्ञानिक आपत्कालीन अनुगमन टोलीको पछिल्लो विवरण उद्धृत गर्दै चिनियाँ सञ्चारमाध्यमले तालमा जम्मा भएको पानी प्राकृतिक रूपमा बगेर पूर्ण रूपमा खाली भएको जनाएको छ।

नेपालको छोछेन खोला र चीनतर्फको पुरेपु साङ्पो नदीको संगमस्थल नजिकै पहिरोका कारण बनेको उक्त तालमा करिब २० लाख घनमिटर पानीजम्मा भएको थियो। सुरुमा तालमा पानीको मात्रा बढ्दै गएपछि त्यसबाट पुनः ठूलो बाढी आउन सक्ने जोखिम देखिएको थियो। तर पछिल्लो अनुगमनमा पानी प्राकृतिक बहावमार्फत बाहिरिएपछि जोखिम घटेको चिनियाँ अधिकारीहरूले बताएका छन्।

चीनको जलस्रोत मन्त्रालयका अनुसार आपत्कालीन जलवैज्ञानिक अनुगमन टोलीले तालको पानीको अवस्था निरन्तर निगरानी गरिरहेको थियो। पछिल्लो अवस्थाअनुसार तालमा थुनिएको पानी लगभग पूर्ण रूपमा बाहिरिएको र अहिले पानी सामान्य प्राकृतिक बहावमा बगिरहेको छ।

यसअघि उपग्रहबाट प्राप्त तस्बिरले पनि तालको क्षेत्रफल क्रमशः घट्दै गएको देखाएको थियो। बिहीबारको तुलनामा शनिबार बिहानसम्म तालको सतह करिब २१ हजार वर्गमिटरले घटेको चिनियाँ पक्षले जनाएको थियो।

केरुङ क्षेत्रमा १६ जनाको मृत्यु, ५४६ बेपत्ता

यसैबीच नेपाल–चीन सीमाको केरुङ बन्दरगाह क्षेत्रमा गएको विनाशकारी पहिरोमा परी १६ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ भने ५४६ जना अझै बेपत्ता छन्। तिब्बत स्वायत्त क्षेत्रको सरकारले शनिबार साँझ ६ बजेसम्मको विवरणका आधारमा उक्त तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेको हो।

बेपत्ता ५४६ जनामध्ये २३ देशका २६१ जना विदेशी नागरिक रहेको चिनियाँ अधिकारीहरूले बताएका छन्। तीमध्ये १०४ जना नेपाली नागरिक रहेका छन्। यस्तै, ४९ जना भारतीय, ३३ जना लाटभियाली, १८ जना अमेरिकी, १५ जना बेलायतीलगायत विभिन्न देशका नागरिक बेपत्ता रहेको विवरण सार्वजनिक गरिएको छ। सम्बन्धित देशका दूतावास तथा वाणिज्य दूतावासलाई घटनाबारे जानकारी गराइएको चिनियाँ पक्षले जनाएको छ।

विपत्तिपछि चीनले खोज तथा उद्धार कार्यलाई तीव्र बनाएको छ। चिनियाँ अधिकारीका अनुसार प्रभावित क्षेत्रमा २ हजार १४१ जना उद्धारकर्मी, २६९ वटा सवारीसाधन र ३ हजार ९०० भन्दा बढी उद्धार उपकरण परिचालन गरिएको छ। उद्धार कार्य सहज बनाउन पहिरोले अवरुद्ध सडक खुलाउने कामसमेत भइरहेको छ।

सम्भावित दोस्रो विपत्तिको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै दुईवटा प्राकृतिक रूपमा बनेका तालको निगरानीसमेत भइरहेको थियो। त्यसका लागि उपग्रहबाट प्राप्त तस्बिर, पहाडी ढलानको निगरानी गर्ने राडार तथा नदीको जलप्रवाह मापन गर्ने उपकरण प्रयोग गरिएको चिनियाँ पक्षले जनाएको छ।

तालको पानी पूर्ण रूपमा निकास भएसँगै त्यसबाट हुनसक्ने थप आकस्मिक बाढीको जोखिम भने घटेको छ। तर पहिरो प्रभावित हिमाली क्षेत्रमा थप पहिरो तथा अन्य भौगोलिक जोखिमको सम्भावना रहेकाले निगरानी र खोज तथा उद्धार कार्यलाई निरन्तरता दिइएको छ।

यसैबीच, चीनले नेपालतर्फ पनि राहत तथा उद्धार सहयोग बढाएको छ। आइतबार बिहान चीनबाट दुईवटा वाई–२० विमानमार्फत राहत सामग्री र उद्धार विशेषज्ञ नेपाल आइपुगेका छन्।

Originally published on abcnews.com.np.