काठमाडौं । भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनबीच सोमबार किर्गिस्तानको राजधानी बिश्केकमा द्विपक्षीय भेटवार्ताभएको छ। सांघाई सहयोग संगठन (एससीओ) को शिखर सम्मेलनका क्रममा भएको भेटमा दुई नेताबीच द्विपक्षीय सम्बन्धसँगै रुस–युक्रेन युद्ध र शान्ति प्रयासका विषयमा छलफल भएको हो।

भेटका क्रममा प्रधानमन्त्री मोदीले भारत रुस र युक्रेनबीच जारी युद्ध अन्त्य गर्ने पक्षमा रहेको स्पष्ट पारे। उनले युद्धको निरन्तरताले मानवतालाई पछाडि धकेलिरहेको भन्दै शान्तिका लागि गरिने प्रत्येक प्रयासलाई भारतले समर्थन गर्ने बताए।

“म युक्रेन र रुसबीच जारी युद्ध अन्त्य गर्ने पक्षमा छु, किनकि युद्धका हरेक दिनले मानवतालाई पछाडि धकेलिरहेका छन्।”

मोदीले युक्रेनको अवस्थाबारे आफूहरूबीच यसअघि पनि पटक–पटक छलफल भएको स्मरण गरे। पछिल्लो भेटमा पुटिनले युक्रेनसँग सम्बन्धित विषयबारे आफूलाई विस्तृत जानकारी दिएको पनि उनले उल्लेख गरे।

‘भारत शान्तिका सबै प्रयासलाई समर्थन गर्छ’

मोदीले भारतले युक्रेन संकटको समाधानका लागि शान्तिपूर्ण प्रयास र संवादलाई निरन्तर समर्थन गर्दै आएको बताए।

“हामीले सधैँ युक्रेन मुद्दामा छलफल गरेका छौँ। युक्रेनको अवस्थाबारे छलफल गरेका छौँ। जब हामी अन्तिमपटक भेटेका थियौँ, तपाईंले मलाई सबै मुद्दामा विस्तृत रूपमा जानकारी दिनुभएको थियो। तपाईंलाई थाहा छ– भारत शान्तिका सबै प्रयासलाई समर्थन गर्छ र आगामी दिनमा पनि गरिरहनेछ।”

उनले युद्धको अन्त्यका लागि स्पष्ट सन्देश दिँदै भने–

“युद्धका हरेक दिनले मानवतालाई पछाडि धकेल्छ भने शान्तितर्फ चालिएका हरेक कदमले नयाँ आशा सिर्जना गर्छ। हामीले ‘अन्तहीन युद्ध’बाट ‘युद्ध अन्त्य’मा जानुपर्छ। यो मानव कल्याणका लागि आवश्यक छ।”

मोदीको यो भनाइलाई भारतले रुससँगको रणनीतिक सम्बन्ध कायम राख्दै युक्रेन युद्धमा संवाद र कूटनीतिक समाधानको पक्षमा आफ्नो सन्तुलित नीति दोहोर्‍याएको रूपमा हेरिएको छ।

‘रुस–भारत सम्बन्ध नयाँ उचाइमा’

भेटमा मोदीले पुटिनको गत वर्ष भएको भारत भ्रमणको स्मरण गर्दै त्यसलाई सफल र अविस्मरणीय भ्रमण भएको बताए।

“गत वर्ष तपाईंको भारत भ्रमण धेरै सफल र साँच्चै अविस्मरणीय रह्यो। हाम्रा लागि यो ठूलो सन्तुष्टिको कुरा हो।”

उनले रुस र भारतबीचको सहकार्य निरन्तर विस्तार भइरहेको बताउँदै दुई देशका जनताको हितलाई प्राथमिकतामा राखेर आगामी दिनमा पनि सहकार्य अघि बढाउने बताए।

मोदीका अनुसार राष्ट्रिय हितलाई प्राथमिकता दिनु भारत र रुसको साझा दृष्टिकोण हो र यही सिद्धान्तले आगामी दिनमा पनि दुई देशको सम्बन्धलाई मार्गदर्शन गर्नेछ।

पुटिनलाई भारत भ्रमणको निम्तो

मोदीले आगामी दिनमा भारतले ब्रिक्स शिखर सम्मेलन आयोजना गर्न लागेको जानकारी दिँदै पुटिनलाई भारत भ्रमणका लागि स्वागत गरे।

“सबै भारतीय तपाईं र तपाईंको प्रतिनिधिमण्डललाई भारतमा स्वागत गर्न आतुर छन्।”

उनले पुटिनको भारत भ्रमणले भारत–रुस द्विपक्षीय सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाउनुका साथै ब्रिक्सभित्र संवाद र सहकार्यलाई पनि बलियो बनाउनेविश्वास व्यक्त गरे।

पुटिन : मोदीको योगदानप्रति आभारी छु

जवाफमा रुसी राष्ट्रपति पुटिनले पनि रुस–भारत सम्बन्ध निरन्तर बलियो हुँदै गएकोमा खुसी व्यक्त गरे।

उनले मोदीको व्यक्तिगत ध्यान र योगदानले दुई देशबीचको सम्बन्ध तथा व्यावसायिक र मैत्रीपूर्ण सम्बन्धलाई थप विकसित गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको बताए।

“रुस–भारत सम्बन्ध र हामीबीच विकसित व्यावसायिक र मैत्रीपूर्ण सम्बन्धमा तपाईंको विशेष ध्यानले योगदान पुर्‍याएको छ। यसका लागि म तपाईंप्रति धेरै आभारी छु।”

एससीओको मञ्चमा महत्वपूर्ण कूटनीतिक भेट

मोदी–पुटिन भेट एससीओ शिखर सम्मेलनका क्रममा भएको महत्वपूर्ण द्विपक्षीय भेटमध्ये एक हो। चीन, रुस, भारत, इरानलगायत प्रमुख शक्ति राष्ट्रका शीर्ष नेताहरू सहभागी सम्मेलनमा युक्रेन युद्ध, पश्चिम एसियाको तनाव, ऊर्जा सुरक्षा, व्यापार तथा बहुध्रुवीय विश्व व्यवस्थालगायत विषय प्रमुख चासोका रूपमा रहेका छन्।

मोदी र पुटिनबीचको पछिल्लो भेटले भने रुस–भारत सम्बन्धको निरन्तरता र युक्रेन युद्धमा भारतको ‘शान्ति तथा संवाद’ केन्द्रित कूटनीतिक दृष्टिकोण दुवैलाई एकैपटक उजागर गरेको छ।

Originally published on abcnews.com.np.