काठमाडौं । “हामी महसुस गर्न सक्छौँ, सपना बोकेको सानो बच्चाको महानता देख्न पाउँदा कति कृतज्ञ थियौँ लियो । सारा विश्वका लागि प्रेरणाको स्रोत हौँ । आफ्नो देशका लागि ठूलो उपहार दियौँ । तिम्रो विरासत सधैँभर जीवित रहनेछ । अर्जेन्टिना तथा विश्व फुटबलका लागि जे–जे गर्यौं त्यसका लागि धन्यवाद।”

इंग्ल्यान्डका पूर्वकप्तान डेभिड बेकह्यामले अर्जेन्टिनाका महान् फुटबलर लियोनेल मेसीको बिदाइमा व्यक्त गरेका यी शब्दले नै उनको महानता कति विशाल थियो भन्ने देखाउँछ।

करिब दुई दशक विश्व फुटबलमा आफ्नो जादु चलाएका मेसी अब अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा देखिने छैनन्। आठ बालोन डी’ओर, एक फिफा वर्ष खेलाडी, दुई कोपा अमेरिका, विश्वकपसहितका उपाधि र अनगिन्ती कीर्तिमान छाड्दै उनले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबाट बिदा लिएका छन्।

उनको अन्तर्राष्ट्रिय यात्रामा २०६ खेल, १७५ गोल र असंख्य अविस्मरणीय क्षण छन्। तर मेसीको कथा केवल गोल, उपाधि र कीर्तिमानको कथा होइन। यो बाल्यकालको कठिन संघर्ष, निरन्तर असफलता, आलोचना, आँसु, पुनरागमन र अन्ततः विश्वविजेता बनेर पूरा भएको सपनाको कथा हो।

बाल्यकालमै ठूलो चुनौती

सन् १९८७ जुन २४ मा अर्जेन्टिनाको रोसारियोमा जन्मिएका मेसीमा सानैदेखि असाधारण फुटबल प्रतिभा देखिएको थियो। पाँच वर्षको उमेरमै स्थानीय क्लब ग्रान्डोलीमा आबद्ध भएका उनी आठ वर्षको उमेरमा नेवेल्स ओल्ड ब्वाइजको एकेडेमी पुगे।

तर ११ वर्षको उमेरमा उनको जीवनमा ठूलो चुनौती आयो। उनलाई ग्रोथ हर्मोन डिफिसेन्सी भएको पत्ता लाग्यो। उपचार निकै महँगो थियो र परिवारका लागि त्यसको खर्च धान्न कठिन थियो।

यही अवस्थामा सन् २००० मा स्पेनिस क्लब बार्सिलोनाले उनको उपचारको जिम्मेवारी लिँदै उनलाई आफ्नो प्रसिद्ध ला मासिया एकेडेमीमा भित्र्यायो।

रोसारियोको एउटा सानो बालकको विश्व फुटबलको महान् खेलाडी बन्ने यात्रा त्यहीँबाट सुरु भयो।

बार्सिलोनामा मेसीले किशोर अवस्थामै आफ्नो अद्भुत क्षमता प्रदर्शन गरे। उनको ड्रिब्लिङ, गति, बल नियन्त्रण र गोल गर्ने क्षमता देखेर युरोपियन फुटबल नै चकित बन्न थाल्यो।

सन् २००४ मा अर्जेन्टिनाको यू–२० टोलीमा स्थान बनाएका मेसीले त्यसको केही समयपछि सिनियर टोलीमा पनि डेब्यु गरे। सन् २००८ को बेइजिङ ओलम्पिकमा यू–२३ टोलीबाट खेल्दै उनले अर्जेन्टिनालाई स्वर्ण पदक दिलाए।

लगातार असफलता र सन्न्यासको घोषणा

क्लब फुटबलमा उनले लगभग सबै सम्भव उपलब्धि हासिल गरिसकेका थिए। तर राष्ट्रिय टोलीबाट ठूलो उपाधि जित्न नसक्दा मेसीमाथि निरन्तर प्रश्न उठ्थ्यो।

अर्जेन्टिना सन् २००७ को कोपा अमेरिका फाइनलमा ब्राजिलसँग पराजित भयो। त्यसपछि मेसीकै कप्तानीमा सन् २०१४ को विश्वकप फाइनलमा जर्मनीसँग तथा सन् २०१५ र २०१६ को कोपा अमेरिका फाइनलमा चिलीसँग अर्जेन्टिना पराजित भयो।

लगातार तीन ठूला प्रतियोगिताको फाइनलमा पराजित भएपछि मेसी मानसिक रूपमा निकै निराश बने।

सन् २०१६ मा कोपा अमेरिका फाइनलमा चिलीसँग पराजित भएपछि उनले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबाट सन्न्यासको घोषणा गर्दै भनेका थिए, “मेरा लागि राष्ट्रिय टोलीको यात्रा सकियो । मैले सक्दो प्रयास गरेको हुँ । राष्ट्रका लागि कुनै उपाधि नजिती यसरी बिदा लिनु निकै पीडादायी छ।”

मेसीको त्यो निर्णयले अर्जेन्टिना मात्र होइन, विश्व फुटबललाई नै स्तब्ध बनायो।

४८ दिनमै फर्किए मेसी

मेसीले सन्न्यास घोषणा गरेपछि अर्जेन्टिनामा उनलाई फर्काउन व्यापक अभियान चल्यो। समर्थकहरूले सामाजिक सञ्जालदेखि सडकसम्म उनको निर्णय परिवर्तन गर्न आग्रह गरे।

त्यतिबेला तत्कालीन राष्ट्रपति माउरिसियो म्याक्रीले समेत मेसीलाई व्यक्तिगत रूपमा निर्णय फिर्ता लिन आग्रह गरेका थिए।

अन्ततः सन्न्यास घोषणा गरेको ४८ दिनपछि मेसी आफ्नो निर्णयबाट पछि हटे र अर्जेन्टिनाको राष्ट्रिय टोलीमा फर्किए।

“भावनामा बगेर सन्न्यासको निर्णय गरेको थिएँ । त्यो मेरो जीवनकै सबैभन्दा कठिन क्षण थियो,” उनले पुनरागमनपछि बताएका थिए।

तर पुनरागमनपछि पनि सफलता तत्काल आएन। अर्जेन्टिना सन् २०१८ को विश्वकपमा अन्तिम–१६ बाट बाहिरियो भने २०१९ को कोपा अमेरिकामा सेमिफाइनलमै रोकियो।

मेसीको अन्तर्राष्ट्रिय करियरमा भने अब निर्णायक मोड आउँदै थियो।

२०२१ : बदलिएको कथा

सन् २०२१ को कोपा अमेरिका मेसीको अन्तर्राष्ट्रिय करियरको निर्णायक मोड बन्यो।

ब्राजिलको माराकाना रंगशालामा भएको फाइनलमा अर्जेन्टिनाले घरेलु टोली ब्राजिललाई १–० ले पराजित गर्दै उपाधि जित्यो। एन्जल डी मारियाले गरेको गोल निर्णायक बन्यो।

यो मेसीले अर्जेन्टिनाको सिनियर टोलीबाट जितेको पहिलो ठूलो उपाधि थियो। साथै, अर्जेन्टिनाले २८ वर्षपछि ठूलो अन्तर्राष्ट्रिय उपाधि जितेको थियो।

त्यसपछि मेसीमाथि लामो समयदेखि लाग्दै आएको एउटा आरोप समाप्त भयो—‘क्लबका लागि महान्, तर देशका लागि केही गर्न नसकेको खेलाडी।’

अब मेसीसँग विश्वकपबाहेक सबैभन्दा ठूलो सपना बाँकी थियो।

विश्वकपले पूरा गरेको मेसीको कथा

सन् २०२२ को कतार विश्वकपमा अर्जेन्टिनाको सुरुआत नै अप्रत्याशित रह्यो। पहिलो खेलमा साउदी अरेबियासँग पराजित भएपछि अर्जेन्टिनाको विश्वकप यात्रा सुरुआतमै संकटमा परेको थियो।

तर त्यसपछि अर्जेन्टिनाले शानदार पुनरागमन गर्‍यो। टोलीलाई फाइनलसम्म पुर्‍याउने यात्राको केन्द्रमा थिए—कप्तान मेसी।

फाइनलमा अर्जेन्टिनाको सामना साविक विजेता फ्रान्ससँग भयो। खेल विश्वकप इतिहासकै सबैभन्दा रोमाञ्चक फाइनलमध्ये एक बन्यो।

मेसीले दुई गोल गरे भने एन्जल डी मारियाले एक गोल थपे। फ्रान्सका युवा स्टार किलियन एमबाप्पेले ह्याट्रिक गरे।

निर्धारित ९० मिनेटमा २–२ तथा अतिरिक्त समयमा ३–३ को बराबरी भएपछि खेल पेनाल्टी सुटआउटमा पुग्यो।

पेनाल्टीमा फ्रान्सलाई पराजित गर्दै अर्जेन्टिना विश्व च्याम्पियन बन्यो।

मेसीले अन्ततः विश्वकपको ट्रफी उचाले।

अर्जेन्टिनाको ३६ वर्ष लामो विश्वकप उपाधिको प्रतीक्षा समाप्त भयो। मेसीको करियरले पनि त्यस क्षण पूर्णता पायो।

विश्वकपपछि पनि रोकिएन यात्रा

विश्वकप जितेपछि पनि मेसी राष्ट्रिय टोलीबाट टाढा भएनन्। सन् २०२४ मा अर्जेन्टिनाले कोपा अमेरिका उपाधि रक्षा गर्‍यो।

यससँगै मेसीले अर्जेन्टिनाका लागि विश्वकप, कोपा अमेरिका र ओलम्पिक स्वर्णसहित प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय उपाधि जितिसकेका थिए।

उनले जित्न बाँकी रहेको ठूलो सपना अब केही थिएन।

अन्तिम अध्याय

मेसीको कप्तानीमा अर्जेन्टिनाले सन् २०२६ को फिफा विश्वकपको फाइनल पनि खेल्यो। स्पेनसँगको पराजयसँगै अर्जेन्टिनाको उपाधि रक्षा गर्ने सपना पूरा हुन सकेन।

तर त्यस खेलसँगै मेसीको अन्तर्राष्ट्रिय यात्राको अन्तिम अध्याय पनि लेखियो।

उपाधि जित्न नसके पनि मेसीका लागि यो बिदाइ २०१६ को जस्तो थिएन।

२०१६ मा सन्न्यास घोषणा गर्दा उनका आँखामा निराशाका आँसु थिए। देशका लागि केही गर्न नसकेको पीडा थियो। आलोचनाले उनलाई घेरिरहेको थियो।

दश वर्षपछि अवस्था पूर्ण रूपमा बदलिएको थियो।

उनले देशलाई कोपा अमेरिका जिताए। विश्वकप जिताए। फेरि कोपा अमेरिका जिताए। अर्जेन्टिनालाई विश्व फुटबलको शीर्षमा पुर्‍याए।

त्यसैले बिदाइका बेला उनको मनमा पछुतोभन्दा उपलब्धिको सन्तुष्टि थियो।

“मैले दिन सक्ने सबै कुरा राष्ट्रलाई दिएको छु । अब दिन बाँकी केही छैन,” मेसीले भनेका थिए।

अब बाँकी रहनेछ मेसीको विरासत

मेसीको कथा एउटा फुटबलरको सफलताको कथा मात्र होइन। यो असफलताबाट नडराउने, आलोचनाबीच पनि अघि बढिरहने र सपनालाई अन्तिम क्षणसम्म पछ्याउने यात्राको कथा हो।

सानैमा रोगसँग संघर्ष गरेका रोसारियोका बालकदेखि बार्सिलोनाका महान् खेलाडी, अर्जेन्टिनाका आलोचित कप्तान, सन्न्यास घोषणा गर्ने निराश खेलाडी हुँदै विश्वकपको ट्रफी उचाल्ने कप्तानसम्मको यात्रा असाधारण छ।

उनको पुस्ताका खेलाडीहरू एकपछि अर्को गर्दै इतिहासको पानामा सीमित हुँदै जानेछन्। तर मेसीको प्रभाव भने फुटबलको इतिहासमा लामो समयसम्म रहनेछ।

किनभने मेसीले केवल खेल जितेनन्—उनले असफलतापछि पनि सपना देखिरहन सिकाए।

विश्व फुटबलले अब अर्को मेसी पाउन सक्छ कि सक्दैन, त्यो भविष्यले बताउनेछ। तर एउटा कुरा निश्चित छ—मेसीजस्तो खेलाडी एक पुस्तामा एकपटक मात्र जन्मिन्छ।

Originally published on abcnews.com.np.