काठमाडौं, १४ बैशाख । यासुकुनी तीर्थस्थल, जुन जापानी सैन्यवाद र युद्धको आक्रामकताको प्रतीक मानिन्छ । त्यहीँको प्रवेशद्वारमा उभिएर ८९ वर्षीय जुनिची हासेगावाले भने, ‘यस ठाउँले जापानको आक्रमणको इतिहासको सत्यलाई लुकाइरहेको छ।’
टोकियो स्थित सिन्जुकु वार्ड असेंबलीमा ३० वर्षसम्म सेवा गरेका हासेगावाले हाल युद्धसँग जोडिएका स्थलहरूको भ्रमण गराउने एक संस्थाको नेतृत्व गर्छन् । २०१० देखि उनले ४०० भन्दा बढी पटक यासुकुनी तीर्थस्थलको भ्रमण गराइसकेका छन् । 
प्रत्येक भ्रमणमा हासेगावाले एउटा ‘बुकलेट’ बाँड्छन्, जसमा यासुकुनीले युद्धका अत्याचारहरूलाई कसरी लुकाएको छ र जापानको आक्रमक इतिहासलाई कसरी महिमामण्डन गरेको छ भन्ने कुरा खुलासा गरिएको छ ।
सन् १९७८ मा ए–श्रेणीका १४ युद्ध अपराधीहरूलाई यासुकुनीमा समावेश गरियो, जसमा हिदेकी तोजो पनि थिए। चीन र दक्षिण कोरिया जस्ता देशहरूका लागि यो स्वीकार्य छैन । 
हासेगावाले चीनको नानजिङको तीन पटक भ्रमण गरिसकेका छन् ताकि उनले क्षमा माग्न सकून्। उनले २०१८ मा लेखेका थिएः ‘मैले ७० र ८० वर्षको उमेरमा मेरो पिताको तर्फबाट माफी मागेँ। जब म ९० वर्षको हुन्छु, म फेरि नानजिङ जान चाहन्छु।’
आज पनि जापानका दक्षिणपन्थी शक्तिहरूले यासुकुनीलाई प्रयोग गरेर इतिहासलाई पुनरावलोकन गर्न खोजिरहेका छन्। जुनिची हासेगावा भन्छन्, ‘यासुकुनीले आफैंलाई एक सामान्य तीर्थस्थलको रूपमा प्रस्तुत गर्न खोजेको छ। म मानिसहरूलाई यसको वास्तविक स्वरूप बुझ्न मद्दत गर्न चाहन्छु।’