काठमाडौं । फिफा विश्वकप–२०२६ अन्तर्गत दक्षिण अफ्रिका र चेक गणतन्त्रबीचको खेलले केवल प्रतिस्पर्धात्मक रोमाञ्च मात्र दिएन, विश्व फुटबल इतिहासमा एउटा नयाँ अध्याय पनि थप्यो। अमेरिकाको एटलान्टामा सम्पन्न उक्त खेलमा मुख्य रेफ्री टोरी पेन्सो तथा सहायक रेफ्री ब्रुक मेयो र क्याथ्रिन नेस्बिटले मैदान सम्हाल्दै पुरुष विश्वकपमा पहिलोपटक सम्पूर्ण अन–फिल्ड रेफ्री टोली महिलाहरूबाट बनेको ऐतिहासिक उपलब्धि हासिल गरेका हुन्।

समूह ‘ए’ अन्तर्गतको खेल सुरु हुनुअघि नै विश्वभरका सञ्चारमाध्यम र फुटबल समर्थकहरूको ध्यान खेलाडीभन्दा बढी रेफ्री टोलीतर्फ केन्द्रित भएको थियो। कारण थियो, फुटबलको सबैभन्दा प्रतिष्ठित प्रतियोगितामा महिलाहरूले एकसाथ नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गर्नु। खेल १–१ को बराबरीमा टुंगिए पनि त्यस दिनको सबैभन्दा ठूलो चर्चा स्कोरलाइनभन्दा इतिहास निर्माणको बन्यो।

मुख्य रेफ्री टोरी पेन्सो पुरुष विश्वकपको खेल सञ्चालन गर्ने इतिहासकै दोस्रो महिला बनेकी छन्। यसअघि सन् २०२२ मा फ्रान्सकी स्टेफानी फ्रापार्टले यस्तो उपलब्धि हासिल गरेकी थिइन्। पेन्सोले वर्षौंको मेहनत, उच्चस्तरीय प्रतियोगिताहरूमा प्रदर्शन र अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवका आधारमा यो अवसर प्राप्त गरेकी हुन्। उनले सन् २०२३ महिला विश्वकपको फाइनलसहित महत्वपूर्ण खेलहरू सञ्चालन गरिसकेकी छन्।

सहायक रेफ्री ब्रुक मेयो र क्याथ्रिन नेस्बिटको यात्रा पनि प्रेरणादायी छ। १३ वर्षको उमेरदेखि रेफ्रीको भूमिका सुरु गरेकी मेयोले निरन्तर मेहनत र अनुशासनका बलमा विश्वकपसम्मको यात्रा तय गरिन्। नेस्बिट भने विज्ञान क्षेत्रमा अध्ययन तथा अनुसन्धानसँगै रेफ्रिङ करियर अघि बढाउँदै विश्व फुटबलकै अनुभवी सहायक रेफ्रीमध्ये एकका रूपमा स्थापित भएकी छन्।

फुटबल विश्लेषकहरूका अनुसार यो उपलब्धि केवल महिला प्रतिनिधित्वको प्रतीक मात्र होइन, योग्यताको मान्यता पनि हो। फिफाले उनीहरूलाई कुनै विशेष सहानुभूति वा प्रतीकात्मक सन्देशका लागि नभई उत्कृष्ट क्षमता, अनुभव र प्रदर्शनका आधारमा जिम्मेवारी दिएको हो।

खेलका क्रममा पनि रेफ्री टोलीले आत्मविश्वासपूर्ण प्रदर्शन गर्यो। टोरी पेन्सोले दक्षिण अफ्रिकाको पक्षमा दिएको पेनाल्टी निर्णय खेलको महत्वपूर्ण मोड बन्यो र सोही अवसरलाई सदुपयोग गर्दै दक्षिण अफ्रिकाले बराबरी गोल फर्काएको थियो।

विश्वकपको त्यो साँझ टोरी पेन्सो, ब्रुक मेयो र क्याथ्रिन नेस्बिटले केवल एउटा खेल सञ्चालन गरेनन्, फुटबलमा समान अवसर, क्षमता र सम्भावनाको नयाँ सन्देश पनि प्रवाह गरे। उनीहरूको यो उपलब्धिले आगामी पुस्ताका महिला रेफ्रीहरूलाई विश्व फुटबलको सर्वोच्च मञ्चसम्म पुग्न प्रेरणा दिने विश्वास गरिएको छ।