पोखरा । पर्यटकीय राजधानी पोखराको प्रमुख प्रवेशद्वार तथा पृथ्वी राजमार्ग र सिद्धार्थ राजमार्गको संगमस्थल पृथ्वीचोकमा लामो समयदेखि देखिँदै आएको यातायातको अव्यवस्था हटाउन पुनः अभियान सुरु गरिएको छ।

पोखरा बसपार्क साँघुरो हुनुका साथै लामो समयसम्म सुकुम्बासी बस्तीले ओगटेका कारण सडक र फुटपाथमै बस पार्क गर्ने, यात्रु चढाउने–ओराल्ने तथा टिकट बिक्री गर्ने प्रवृत्ति बढ्दै गएको थियो। यसले पृथ्वीचोक क्षेत्रमा निरन्तर ट्राफिक जाम र पैदलयात्रीलाई समेत समस्या हुँदै आएको थियो।

अब भने पोखराबाट बाहिरिने र पोखरा भित्रिने लामो दूरीका बसहरू बसपार्कभित्रैबाट सञ्चालन गर्ने अभियान सुरु भएको छ।

मंगलबारदेखि पृथ्वीचोक आसपासको सडक तथा फुटपाथबाट यात्रु चढाउने–ओराल्ने र बस पार्क गर्ने कार्यमा रोक लगाइएको छ।

तीन वर्षपछि फेरि सुरु भयो अभियान

पृथ्वीचोकको यातायात व्यवस्थापनका लागि तीन वर्षअघि पनि यस्तै अभियान सञ्चालन गरिएको थियो। तर त्यतिबेला अभियान केही दिनमै प्रभावहीन बनेको थियो।

यसपटक भने ट्राफिक प्रहरी, पोखरा महानगरपालिका, यातायात व्यवसायी, ट्याक्सी व्यवसायीलगायत सरोकारवाला निकायबीच समन्वय गरेर अभियानलाई निरन्तरता दिने तयारी गरिएको छ।

मंगलबार र बुधबार फुटपाथ तथा सडकमा रहेका सवारीसाधनलाई बसपार्कभित्र पठाएर सडक क्षेत्र खाली गराइएको छ।

अब बसपार्क बाहिर यात्रु चढाउने वा ओराल्ने, लामो समय बस पार्क गर्ने तथा फुटपाथमा सवारी राख्ने कार्यलाई निषेध गरिनेछ।

‘फुटपाथमा गाडी राख्नेलाई कारबाही हुन्छ’

राजमार्ग सुरक्षा तथा ट्राफिक व्यवस्थापन कार्यालय गण्डकीका प्रमुख प्रहरी उपरीक्षक गोविन्दराज काफ्लेले पृथ्वीचोकको अव्यवस्था अन्त्य गर्न प्रहरी फिल्डमै खटिएको बताए।

उनका अनुसार अभियानलाई केही दिनको कार्यक्रमका रूपमा मात्र नभई नियमित व्यवस्थापनको प्रक्रियाका रूपमा अघि बढाइनेछ।

“बसपार्कलाई व्यवस्थित गर्ने क्रम सुरु भएको छ। केही हदसम्म बसपार्कको पनि पुनर्निर्माण भइराखेको छ,” काफ्लेले भने।

उनले सडक र फुटपाथमा सवारी राख्ने तथा यात्रु चढाउने–ओराल्ने कार्य अब स्वीकार्य नहुने बताए।

“सवारी साधनहरू यसरी बाटोमा राख्ने, पार्किङ गर्ने र पैदलयात्रीका लागि बनाइएका फुटपाथमा गाडी राख्ने क्रम अब हट्छ,” उनले भने।

पृथ्वीचोकका टिकट काउन्टरमा यात्रु तानातान गर्ने तथा यात्रुलाई असहज हुने गरी हुने गतिविधिलाई समेत व्यवस्थापन गर्ने प्रहरीको तयारी छ।

बसपार्क खाली भएपछि सुधारको अवसर

लामो समयसम्म सुकुम्बासी बस्तीका कारण बसपार्कको ठूलो हिस्सा प्रयोग हुन नसक्दा सडक नै बसपार्कको विकल्पजस्तो बनेको थियो।

बसपार्क क्षेत्र खाली हुँदै गएपछि अहिले लामो दूरीका बसलाई त्यहीँबाट सञ्चालन गर्ने वातावरण बनेको व्यवसायीहरू बताउँछन्।

महानगरपालिकाले समेत बसपार्कको भौतिक संरचना सुधार गर्ने योजना अघि बढाएको छ।

बसपार्क व्यवस्थित भएपछि यात्रुले सडकमा बस कुरेर बस्नुपर्ने अवस्था हट्ने तथा टिकट, पार्किङ र यात्रु व्यवस्थापनलाई एउटै क्षेत्रमा केन्द्रित गर्न सकिने अपेक्षा गरिएको छ।

‘समस्या आए छलफलबाट समाधान हुन्छ’

अभियान कार्यान्वयनका क्रममा यातायात व्यवसायी वा अन्य सरोकारवालाबाट समस्या आए संवाद र समन्वयमार्फत समाधान गरिने प्रहरीको भनाइ छ।

प्रहरी उपरीक्षक काफ्लेले निर्णय कार्यान्वयनमा आउने व्यावहारिक समस्या छलफलबाट समाधान गरिए पनि ट्राफिक व्यवस्थापनसम्बन्धी मूल निर्णय भने कार्यान्वयन हुने स्पष्ट पारे।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय कास्कीका प्रमुख प्रहरी उपरीक्षक नवीन कार्कीले जनपथ प्रहरी, ट्राफिक प्रहरी, महानगर प्रहरी र यातायात व्यवसायीको संयुक्त निगरानीमा पृथ्वीचोकको फुटपाथ तथा सडक व्यवस्थापनलाई प्रभावकारी बनाइने बताए।

यातायात व्यवसायी पनि अभियानको पक्षमा

यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासंघका वरिष्ठ उपाध्यक्ष ऐनकुमार साईले पृथ्वीचोकको अव्यवस्था हटाउन व्यवसायीहरू पनि अभियानमा सहभागी भएको बताए।

उनका अनुसार विगतमा बसपार्कबाट बस सञ्चालन गर्ने विषयमा विभिन्न अवरोध थिए। अहिले भने बसपार्कमै बस सञ्चालन गर्नुपर्ने विषयमा व्यवसायीहरू सकारात्मक छन्।

“अब बसपार्कको अगाडिका भाग खाली छ। तर त्यहाँबाट निस्किने बाटोचाहिँ महानगरपालिकाले तयार गरिदिनुपर्छ,” साईले भने।

उनका अनुसार बसपार्क व्यवस्थित भए व्यवसायी, यात्रु र ट्राफिक व्यवस्थापन सबै पक्षलाई फाइदा पुग्नेछ।

मजदुरको पनि समर्थन

यातायात मजदुर हरिराम धितालले समयअनुसार पोखराको यातायात व्यवस्थापनमा परिवर्तन आवश्यक भएको बताए।

उनका अनुसार प्रविधिको विकाससँगै यातायात क्षेत्र पनि व्यवस्थित र प्रविधिमैत्री हुनुपर्ने भए पनि पोखरा बसपार्क अझै त्यसअनुसार विकास हुन सकेको छैन।

बसपार्कबाटै बस सञ्चालन गर्ने निर्णयलाई यातायात मजदुरको समर्थन रहेको उनले बताए।

पृथ्वीचोकको सौन्दर्य र ट्राफिक व्यवस्थापनसँग जोडिएको अभियान

पृथ्वीचोक पोखरा प्रवेश गर्ने प्रमुख नाकामध्ये एक हो। तर पोखरा प्रवेश गर्नेबित्तिकै सडकमा पार्क गरिएका बस, ट्याक्सी, यात्रुको भीड र फुटपाथ अतिक्रमणका कारण अस्तव्यस्त दृश्य देखिने गरेको थियो।

यसले पोखराको पर्यटकीय राजधानीको पहिचानसँग समेत मेल नखाने अवस्था सिर्जना गरेको स्थानीयको गुनासो थियो।

अब सडक तथा फुटपाथ खाली गरेर बसपार्कमै यातायात सञ्चालन गर्ने योजना कार्यान्वयन भए पृथ्वीचोकको दृश्यमा उल्लेख्य सुधार आउने अपेक्षा गरिएको छ।

यसले ट्राफिक जाम कम गर्नुका साथै पैदलयात्रीका लागि फुटपाथ खुला गर्ने, यात्रु चढाउने–ओराल्ने प्रक्रिया व्यवस्थित गर्ने र बसको पार्किङलाई निश्चित स्थानमा सीमित गर्नेछ।

अभियान सफल हुन्छ कि फेरि रोकिएला ?

पृथ्वीचोकको यातायात व्यवस्थापनका लागि यसअघि पनि अभियान सुरु भएर बीचमै रोकिएको अनुभव छ। त्यसैले अहिलेको मुख्य चुनौती अभियान सुरु गर्नु मात्र होइन, त्यसलाई निरन्तर र प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्नु हो।

यसपटक प्रहरी, महानगरपालिका, यातायात व्यवसायी र मजदुरसमेत एउटै ठाउँमा उभिएको देखिएको छ। बसपार्कको भौतिक पूर्वाधार सुधारसँगै सडकमा यात्रु चढाउने–ओराल्ने र पार्किङ गर्ने प्रवृत्ति पूर्ण रूपमा रोक्न सके पृथ्वीचोकको लामो समयदेखिको समस्या समाधान हुने अपेक्षा गरिएको छ।

अब पृथ्वीचोकको सडक बसपार्क बन्ने कि व्यवस्थित यातायातको प्रवेशद्वार बन्ने भन्ने कुरा अभियान कति लामो र कति कडाइका साथ कार्यान्वयन हुन्छ भन्नेमा निर्भर हुनेछ।

Originally published on abcnews.com.np.