नयाँदिल्ली । भारतको हिमाली राज्य उत्तराखण्डमा निर्माणाधीन सुरुङमा पानी र भग्नावशेषसहित पहिरो खस्दा कम्तीमा सात जना कामदारको मृत्यु भएको छ। दुर्घटनामा १३ जना घाइते भएका छन् भने तीन जना अझै बेपत्ता रहेको अधिकारीहरूले शुक्रबार जानकारी दिएका छन्।

बिहीबार राति राज्यद्वारा सञ्चालित जलविद्युत् परियोजनाका लागि सुरुङ निर्माण भइरहेको स्थानमा अचानक पानी र माटोसहितको भग्नावशेष सुरुङभित्र पसेपछि दुर्घटना भएको हो।

राज्य विपद् व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार दुर्घटनास्थलबाट १९ जना कामदारलाई उद्धार गरिएको छ। उद्धार गरिएकामध्ये १३ जनाको विभिन्न स्वास्थ्य संस्थामा उपचार भइरहेको छ।

घटनापछि सुरक्षाकर्मी, उद्धारकर्मी तथा विपद् व्यवस्थापन टोलीले बेपत्ता कामदारको खोजी तीव्र पारेका छन्। सार्वजनिक गरिएका दृश्यमा उद्धारकर्मीहरूले टाउकोमा बत्ती जडान गरेर अस्थायी डुङ्गामार्फत पानी भरिएको सुरुङ क्षेत्रमा प्रवेश गरी खोजी तथा उद्धार गरिरहेको देखिन्छ।

भारी वर्षाले बढाएको जोखिम

उत्तराखण्डमा पछिल्ला दिनमा लगातार भारी मनसुनी वर्षा भइरहेको छ। वर्षाका कारण हिमाली क्षेत्रमा बाढी, पहिरो तथा भूक्षयका घटना बढिरहेका छन्।

भारी वर्षाले सडक, बस्ती तथा विभिन्न निर्माणस्थलमा जोखिम बढाएको स्थानीय अधिकारीहरूले बताएका छन्। सुरुङ निर्माण भइरहेको क्षेत्रसमेत वर्षाका कारण थप जोखिमपूर्ण बनेको जनाइएको छ।

भारतका ठूला पूर्वाधार निर्माणस्थलमा दुर्घटनाका घटना बारम्बार हुने गरेका छन्। विशेषगरी हिमाली क्षेत्रमा वातावरणविद्हरूले कमजोर भौगोलिक संरचना भएको क्षेत्रमा ठूला तथा अव्यवस्थित विकास परियोजना सञ्चालन गर्दा प्राकृतिक विपद्को जोखिम थप बढ्न सक्ने चेतावनी दिँदै आएका छन्।

यसअघि पनि सुरुङ दुर्घटनामा ठूलो क्षति

उत्तराखण्डमा सुरुङ निर्माणका क्रममा दुर्घटना भएको यो पहिलो घटना होइन। सन् २०२३ मा उत्तराखण्डकै निर्माणाधीन सुरुङमा पहिरो खस्दा ४१ जना कामदार १७ दिनसम्म सुरुङभित्र फसेका थिए। लामो उद्धार अभियानपछि उनीहरूलाई सुरक्षित रूपमा बाहिर निकालिएको थियो।

त्यस्तै, गत महिना भारतको दुर्गम उत्तरपूर्वी राज्य सिक्किममा राज्यद्वारा सञ्चालित अर्को जलविद्युत् परियोजनाको सुरुङ निर्माणका क्रममा भएको दुर्घटनामा २० जना कामदारको मृत्यु भएको थियो।

यी घटनाले हिमाली क्षेत्रमा ठूला जलविद्युत् तथा पूर्वाधार आयोजना निर्माण गर्दा भौगोलिक जोखिम, सुरक्षाको मापदण्ड र वातावरणीय प्रभावलाई पर्याप्त ध्यान दिनुपर्ने प्रश्न पुनः उठाएको छ।

जलवायु परिवर्तनसँग जोडिएको जोखिम

भारतमा जुन महिनामा वार्षिक मनसुन सुरु भएयता बाढी र पहिरोका कारण देशका विभिन्न क्षेत्रमा सयौँ मानिसको मृत्यु भइसकेको छ।

विज्ञहरूले जलवायु परिवर्तनका कारण अत्यधिक वर्षा तथा अन्य चरम मौसमी घटनाको जोखिम बढिरहेको अवस्थामा हिमाली क्षेत्रमा अव्यवस्थित पूर्वाधार विकासले विपद्को प्रभाव थप गम्भीर बनाउन सक्ने बताएका छन्।

उत्तराखण्डको पछिल्लो सुरुङ दुर्घटनामा बेपत्ता तीन कामदारको खोजी भने जारी छ। उद्धार तथा खोजी अभियानबाट थप विवरण प्राप्त हुन बाँकी रहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

Originally published on abcnews.com.np.