वासिङ्टन । अमेरिकाकी पूर्वसांसद मार्जोरी टेलर ग्रिनले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनभित्र इरानविरुद्ध आणविक हतियार प्रयोग गर्ने सम्भावनाबारे उच्चस्तरीय रणनीतिक छलफल भइरहेको दाबी गरेकी छन्।

ग्रिनले आइतबार सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’मार्फत यस्तो दाबी गरेकी हुन्। उनले आफूले गरेको दाबी अनुमानमा आधारित नभएको उल्लेख गरे पनि त्यसलाई पुष्टि गर्ने कुनै दस्तावेज, प्रमाण वा बैठकसम्बन्धी विवरण सार्वजनिक गरेकी छैनन्। अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले पनि उनको दाबीलाई अप्रमाणित आरोपका रूपमा उल्लेख गरेका छन्।

ग्रिनले ट्रम्प प्रशासनले इरानको आणविक कार्यक्रमबारे अमेरिकी गुप्तचर निकायका मूल्यांकनलाई बेवास्ता गर्दै इजरायलबाट प्राप्त चेतावनीलाई बढी प्राथमिकता दिएको आरोपसमेत लगाएकी छन्।

ग्रिनले इरानविरुद्ध आणविक हतियार प्रयोग गर्ने निर्णयले क्षेत्रीय युद्धलाई थप विस्तार गर्न सक्ने चेतावनी दिएकी छन्।

उनका अनुसार यस्तो कदमले ठूलो मानवीय क्षति मात्र नभई विश्व अर्थतन्त्रमा समेत गम्भीर असर पार्न सक्छ। उनले राष्ट्रपति ट्रम्पले आफूलाई विदेशी युद्धमा नफसाउने प्रतिबद्धता जनाउँदै आएको स्मरण गराउँदै इरानसँगको बढ्दो तनाव त्यसको ठीक विपरीत दिशामा जान सक्ने बताएकी छन्।

तर, ह्वाइट हाउसले ग्रिनको पछिल्लो दाबीको तत्काल सार्वजनिक पुष्टि गरेको छैन। अमेरिकी प्रशासन वा रक्षा अधिकारीहरूले पनि इरानविरुद्ध आणविक हमला गर्ने तयारी भइरहेको भन्ने कुनै आधिकारिक जानकारी सार्वजनिक गरेका छैनन्।

अमेरिकी नीति के छ?

ह्वाइट हाउसले यसअघि सार्वजनिक गरेका वक्तव्यमा ट्रम्प प्रशासनको मुख्य उद्देश्य इरानलाई आणविक हतियार प्राप्त गर्नबाट रोक्नु रहेको स्पष्ट गरेको छ। जुलाईमा ट्रम्पले इरानले आणविक हतियार प्राप्त गर्न नहुने र त्यस विषयमा वार्ता भइरहेको बताएका थिए।

ह्वाइट हाउसले मार्चमा जारी गरेको सामग्रीमा पनि ट्रम्पको नीति इरानलाई आणविक हतियार विकास गर्न नदिने रहेको उल्लेख गरेको थियो।

यसले ग्रिनले लगाएको ‘आणविक हतियार प्रयोगबारे छलफल भइरहेको’ आरोप र अमेरिकी प्रशासनले सार्वजनिक रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएको नीतिबीच महत्वपूर्ण अन्तर देखाउँछ।

इरानसँग तनाव बढ्दै

ग्रिनको दाबी अमेरिका र इरानबीच सैन्य तथा कूटनीतिक तनाव बढिरहेको समयमा आएको हो। पछिल्लो समय अमेरिका र इरानबीचको संघर्षले स्ट्रेट अफ हर्मुजको अवस्थालाई समेत प्रभावित पारेको छ। महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग खुलाउने तथा इरानसँगको आणविक वार्तालाई अघि बढाउने प्रयास भइरहे पनि कूटनीतिक गतिरोध कायम छ।

अमेरिकाले इरानमाथि दबाब कायम राख्दै सैन्य तयारीलाई पनि निरन्तरता दिएको छ। अर्कोतर्फ, इरानले अमेरिकी सैन्य गतिविधिको विरोध गर्दै आफ्ना हित र सुरक्षाका लागि प्रतिरोध गर्ने चेतावनी दिँदै आएको छ।

मार्जोरी टेलर ग्रिन ट्रम्पकी कट्टर समर्थकका रूपमा परिचित भए पनि पछिल्लो समय उनले ट्रम्प प्रशासनको इरानसम्बन्धी नीतिको आलोचना गर्दै आएकी छन्।

उनको पछिल्लो अभिव्यक्तिले ट्रम्पको विदेश तथा युद्ध नीतिबारे अमेरिकी दक्षिणपन्थी राजनीतिक वृत्तभित्रै देखिएको मतभेदलाई पनि सतहमा ल्याएको छ।

तर अहिलेसम्म उपलब्ध सार्वजनिक प्रमाणका आधारमा ट्रम्प प्रशासनले इरानविरुद्ध आणविक हतियार प्रयोग गर्ने निर्णय गरेको वा त्यसका लागि औपचारिक तयारी गरिरहेको पुष्टि भएको छैन। त्यसैले ग्रिनको दाबीलाई हाललाई अप्रमाणित दाबीका रूपमा नै लिनुपर्ने देखिन्छ।

आणविक हतियार प्रयोगसम्बन्धी कुनै पनि निर्णय अत्यन्त संवेदनशील हुने भएकाले यस्तो दाबी प्रमाणित तथ्य, आधिकारिक दस्तावेज वा सम्बन्धित सरकारी स्रोतबाट पुष्टि नभएसम्म सावधानीपूर्वक मूल्यांकन गर्नुपर्ने हुन्छ।

Originally published on abcnews.com.np.