जकार्ता । इन्डोनेसियाको पूर्वी क्षेत्रमा शनिबार गएको शक्तिशाली ७.७ म्याग्निच्युडको भूकम्पमा परी मृत्यु हुनेको संख्या कम्तीमा ५३ पुगेको छ। सयौँ मानिस घाइते भएका छन् भने करिब ५ हजार नागरिक घर छाडेर अस्थायी आश्रयस्थलमा पुगेका छन्। उद्धार तथा राहत टोलीहरू अझै भग्नावशेष र पहिरो हटाउँदै प्रभावित क्षेत्रमा पुग्ने प्रयासमा छन्।

फ्लोरेस टापु केन्द्रित भूकम्पले पूर्वी नुसा तेङ्गारा प्रान्तका विभिन्न क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ। सडकमा पहिरो खसेपछि कतिपय बस्तीको बाहिरी सम्पर्क अवरुद्ध भएको छ। सञ्चार र विद्युत् सेवामा समेत समस्या देखिँदा उद्धार कार्य थप जटिल बनेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षण (USGS) का अनुसार भूकम्पको केन्द्रबिन्दु फ्लोरेस टापुको एन्डे सहरबाट करिब ६८ किलोमिटर उत्तर–उत्तरपश्चिममा र करिब १० किलोमिटर गहिराइमा थियो। शनिबार बिहान स्थानीय समयअनुसार आएको यो भूकम्पपछि ठूलो संख्यामा परकम्पहरू गएका छन्।

भग्नावशेषमुनि अझै खोजी

भूकम्पपछि उद्धार टोलीहरूले भत्किएका घर तथा सार्वजनिक संरचनामा फसेका मानिसहरूको खोजी तीव्र पारेका छन्। केही दुर्गम क्षेत्रमा सडक पहिरोले पुरिएका कारण उद्धारकर्मीहरू स्थलमार्गबाट पुग्न सकेका छैनन्।

राष्ट्रिय खोज तथा उद्धार टोली, सेना र प्रहरीसहितका सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ। पछिल्लो विवरणअनुसार हजारौँ सुरक्षाकर्मी राहत तथा उद्धारमा खटिएका छन्।

सबैभन्दा प्रभावित क्षेत्रमध्ये सिक्का क्षेत्रमा ठूलो संख्यामा मानिसले घर छाडेका छन्। केही बासिन्दा खेल मैदान र खुला स्थानमा रात बिताइरहेका छन् भने कतिपयले भत्किएका घरको छेउमै पाल टाँगेर आश्रय लिएका छन्।

स्थानीय बासिन्दाहरूका अनुसार भूकम्पको धक्का यति शक्तिशाली थियो कि मानिसहरू आफूले लगाएको कपडाबाहेक अन्य सामान लिनसमेत नपाई घरबाट भाग्न बाध्य भए।

५ हजारभन्दा बढी विस्थापित

भूकम्पका कारण करिब ५ हजार मानिस विस्थापित भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्। सिक्का क्षेत्रमा मात्रै ३ हजार ३०० भन्दा बढी मानिस अस्थायी आश्रयमा पुगेका छन्।

धेरै नागरिक अझै घरभित्र फर्कन डराइरहेका छन्। लगातार परकम्प आइरहेकाले घर सुरक्षित भए पनि मानिसहरू खुला ठाउँमा सुत्न बाध्य भएका छन्।

मौमेरेलगायत प्रभावित सहरमा भत्किएका घर अगाडि अस्थायी पालहरू राखिएका छन्। अस्पतालका भवनमा क्षति पुगेका ठाउँमा बिरामीलाई बाहिरै पालमा राखेर उपचार गरिएको छ।

भूकम्पले घरहरू मात्रै होइन, विद्यालय, स्वास्थ्य संस्था, धार्मिक स्थल र सरकारी संरचनामा समेत क्षति पुर्‍याएको छ। पछिल्लो विवरणमा १ हजार ३५० भन्दा बढी घरमा क्षति पुगेको उल्लेख छ।

परकम्पले बढाएको त्रास

मुख्य भूकम्पपछि लगातार परकम्पहरू गइरहेका छन्। प्रारम्भिक विवरणमा ३४१ परकम्प रेकर्ड भएको बताइए पनि पछिल्ला अद्यावधिकमा करिब १ हजार परकम्प रेकर्ड भएको जनाइएको छ। तीमध्ये केही परकम्प स्थानीय बासिन्दाले स्पष्ट रूपमा महसुस गरेका छन्।

परकम्पको निरन्तरताले उद्धारकर्मीलाई भग्नावशेषमा काम गर्न कठिन बनाएको छ भने सर्वसाधारणमा थप त्रास पैदा गरेको छ।

भूकम्पपछि सुनामीको चेतावनीसमेत जारी गरिएको थियो। पछि ठूलो समुद्री जोखिम नरहेको पाइएपछि चेतावनी हटाइएको थियो, यद्यपि केही स्थानमा समुद्री सतहमा उल्लेख्य हलचल देखिएको रिपोर्ट गरिएको छ।

‘रिङ अफ फायर’मा रहेको इन्डोनेसिया

इन्डोनेसिया विश्वकै सबैभन्दा बढी भूकम्प र ज्वालामुखीको जोखिममा रहेका मुलुकमध्ये एक हो। करिब २९ करोड मानिस बसोबास गर्ने यो देश हजारौँ टापुमा फैलिएको छ र प्रशान्त महासागरको ‘रिङ अफ फायर’ क्षेत्रमा पर्छ।

यस क्षेत्रमा विभिन्न टेक्टोनिक प्लेटहरूबीच निरन्तर घर्षण र हलचल भइरहने भएकाले भूकम्प र ज्वालामुखी विस्फोट सामान्य प्राकृतिक जोखिम हुन्।

फ्लोरेस आफैँ पनि भूकम्पीय जोखिमको इतिहास बोकेको क्षेत्र हो। सन् १९९२ मा फ्लोरेस क्षेत्रमा गएको ७.७ म्याग्निच्युडको भूकम्पले विनाशकारी सुनामी निम्त्याउँदा हजारौँ मानिसको मृत्यु भएको थियो।

त्यसैले पछिल्लो भूकम्पले स्थानीय बासिन्दामा पुराना त्राससमेत पुनःजागृत गराएको छ।

भूकम्पपछि अहिलेको सबैभन्दा ठूलो चुनौती जीवित मानिसको खोजी मात्र नभई विस्थापित परिवारलाई तत्काल आवश्यक खाद्यान्न, पानी, औषधि र सुरक्षित आश्रय उपलब्ध गराउनु बनेको छ।

कतिपय क्षेत्रमा सडक अवरुद्ध भएकाले राहत सामग्री पुर्‍याउन समस्या भएको छ। विद्युत् र सञ्चार सेवा अवरुद्ध हुँदा प्रभावित क्षेत्रको वास्तविक क्षतिको विवरण संकलन गर्नसमेत समय लागेको छ।

सरकारले प्रभावित क्षेत्रमा सेना, प्रहरी तथा खोज तथा उद्धार टोली परिचालन गरेको छ। सडक खुलाउने कामलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ, किनकि दुर्गम क्षेत्रमा फसेका नागरिकसम्म पुग्न स्थलमार्ग खोल्नु अत्यावश्यक देखिएको छ।

मृत्यु र क्षतिको संख्या अझै बढ्न सक्ने

उद्धार कार्य पूर्ण रूपमा नसकिएको र केही प्रभावित क्षेत्र अझै सहज पहुँचमा नरहेकाले मृतक तथा घाइतेको संख्या बढ्न सक्ने अधिकारीहरूले संकेत गरेका छन्।

सुरुमा ४७, त्यसपछि ५१ र पछिल्लो खोजीपछि ५३ जनाको मृत्यु पुष्टि भएको विवरण आएको छ। उद्धार टोलीले भग्नावशेषबाट थप शव निकालिरहेका कारण तथ्यांक अझै परिवर्तन हुन सक्ने अवस्था छ।

फ्लोरेसमा आएको यो भूकम्प सन् २०२२ पछि इन्डोनेसियामा सबैभन्दा घातक भूकम्पमध्ये एक बनेको छ।

अहिले फ्लोरेसका हजारौँ मानिसका लागि घरभन्दा बाहिरको खुला आकाश नै सुरक्षित आश्रय बनेको छ। परकम्पको डर, अवरुद्ध सडक, क्षतिग्रस्त संरचना र सीमित राहतबीच उद्धार टोलीहरू भने भग्नावशेषमुनि जीवनको खोजीमा निरन्तर जुटिरहेका छन्।

Originally published on abcnews.com.np.