काठमाडौं । अमेरिकी सेनाले युरोपमा ड्रोन युद्ध प्रविधि विकास र परीक्षणका लागि गठन गरेको विशेष सैन्य युनिट बन्द गर्ने निर्णय गरेको छ। करिब एक वर्षदेखि ड्रोन निर्माण, युद्धमा तिनको प्रयोग तथा ड्रोन आक्रमणविरुद्ध अपनाइने रणनीतिमा काम गर्दै आएको उक्त युनिटलाई अब पुनः परम्परागत एयरबोर्न इन्फ्यान्ट्री बटालियनकै भूमिकामा फर्काइने भएको छ।

यो युनिट इटाली र जर्मनीमा तैनाथ अमेरिकी सेनाको १७३औँ एयरबोर्न ब्रिगेडअन्तर्गत रहेको थियो। गत वर्ष नोभेम्बरमा करिब ६ सय सैनिक रहेको उक्त बटालियनलाई विशेष रूपमा ड्रोन युद्धका लागि पुनःसंरचना गरिएको थियो। यसको उद्देश्य सम्भावित युद्ध क्षेत्रमा प्रयोग गर्न सकिने ड्रोन प्रविधि, रणनीति र प्रतिरक्षा प्रणाली विकास गर्नु थियो।

रुस–युक्रेन युद्धबाट सिकेको अमेरिकी सेना

रुस–युक्रेन युद्धमा ड्रोनको व्यापक प्रयोगले आधुनिक युद्धको स्वरूप नै परिवर्तन गरिरहेको सन्दर्भमा अमेरिकी सेनाले यो विशेष प्रयोग सुरु गरेको थियो। विशेषगरी युक्रेनले कम लागतका एफपीभी ड्रोनलाई आक्रमणका लागि प्रभावकारी रूपमा प्रयोग गर्दै आएपछि अमेरिकी सेनाले पनि त्यसबाट सिक्ने प्रयास गरेको थियो।

१७३औँ एयरबोर्न ब्रिगेडका सैनिकहरूले इटालीमा स्थापना गरिएको विशेष एफपीभी प्रयोगशालामा आफ्नै आक्रमणकारी ड्रोन निर्माण र परीक्षण गर्दै आएका थिए। उनीहरूले कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रयोग गर्न सक्ने तथा शत्रुको इलेक्ट्रोनिक ज्यामिङबाट बच्न सक्ने ड्रोन विकासमा समेत काम गरेका थिए।

ड्रोनको महत्त्व झन् बढ्दै

विशेष ड्रोन युनिट बन्द गर्ने निर्णय भए पनि अमेरिकी सेनाका लागि ड्रोन युद्धको महत्त्व भने घटेको छैन। पछिल्ला विभिन्न युद्ध र सैन्य तनावमा कम लागतका ड्रोनले महँगा सैन्य उपकरणलाई समेत चुनौती दिएको देखिएको छ।

इरानसँगको सैन्य तनावका क्रममा पनि कम लागतका ‘शाहेद’ प्रकारका ड्रोन प्रयोग भएका थिए। यस्ता ड्रोनविरुद्ध प्रतिरक्षा गर्न महँगा इन्टरसेप्टर मिसाइल प्रयोग गर्नुपर्ने अवस्था आएपछि कम लागतको ड्रोन र महँगो प्रतिरक्षा प्रणालीबीचको असन्तुलन आधुनिक युद्धको प्रमुख चुनौतीका रूपमा देखिएको छ।

प्रयोग सकियो, सिकाइ बाँकी

अमेरिकी सेनाले विशेष बटालियनको प्रयोगात्मक संरचना अन्त्य गरे पनि यस अवधिमा प्राप्त अनुभव, प्रविधि र रणनीतिक ज्ञानलाई भविष्यको सैन्य योजना र ड्रोन युद्ध प्रणाली विकासमा प्रयोग गरिने जनाएको छ।

अर्थात्, विशेष युनिट बन्द हुनु ड्रोन युद्धप्रतिको अमेरिकी चासो घट्नु होइन। बरु ड्रोन प्रविधिबाट प्राप्त अनुभवलाई अब परम्परागत सैन्य संरचनाभित्रै समेटेर भविष्यको युद्धका लागि नयाँ रणनीति निर्माण गर्ने अमेरिकी प्रयासका रूपमा यस निर्णयलाई हेरिएको छ।

Originally published on abcnews.com.np.