काठमाडौं । चाँगुनारायणको परम्परागत कलश यात्रा मंगलबार हनुमानढोका पुगेको छ। साउन शुक्ल द्वादशीका अवसरमा चाँगुनारायण मन्दिरबाट सुरु भएको कलश यात्रा मूलपानी, बौद्ध, चावहिल, नक्साल, कमलादी र रानीपोखरी हुँदै हनुमानढोका दरबारसम्म पुगेको हो।

परम्पराअनुसार यात्रामा चाँगुनारायण, लक्ष्मी र सरस्वतीका कलश ल्याइएको थियो। चाँगुनारायणको कलश मन्दिरका मूल पुजारी राजोपाध्याय ब्राह्मणले तथा लक्ष्मी र सरस्वतीका कलश भडेल समुदायका सदस्यले बोकेर ल्याएका थिए।

हनुमानढोकामा स्वागत

कलश हनुमानढोका पुगेपछि तलेजुका राजोपाध्याय पुजारीले विधिपूर्वक पूजा गरी ‘लसकुस’ परम्पराअनुसार स्वागत गरेका थिए। सो अवसरमा कुमारी माजुको समेत उपस्थिति रहेको थियो।

हनुमानढोकाभित्र निर्धारित विधिअनुसार पूजा सम्पन्न गरेपछि कलश राष्ट्रप्रमुखसमक्ष लैजाने र राष्ट्रप्रमुखले दर्शन गरी प्रसाद ग्रहण गर्ने परम्परा रहेको छ।

अनिकाल र महामारीसँग जोडिएको किंवदन्ती

कलश यात्रा सुरु गर्नुअघि चाँगुनारायण मन्दिरमा विशेष पूजा गरी कर्कलोको भोग चढाउने परम्परा छ।

किंवदन्तीअनुसार लिच्छवी राजा पुष्पदेवको पालामा अनिकाल र महामारी फैलिएपछि राजालाई सपनामा चाँगुनारायणको पूजा गरी कर्कलोको भोग चढाउन आदेश प्राप्त भएको थियो। त्यसपछि कर्कलोको भोग चढाउने र चाँगुनारायणको कलश यात्रा गर्ने परम्परा सुरु भएको मानिन्छ।

यसै कारण चाँगुनारायणको कलश यात्रालाई संकटमोचन तथा सुख–शान्तिको कामनासँग जोडेर हेर्ने गरिन्छ।

वर्षमा दुईपटक यात्रा

चाँगुनारायणको कलश यात्रा वर्षमा दुईपटक हनुमानढोका ल्याउने परम्परा रहेको छ। जनैपूर्णिमाअघि साउन शुक्ल द्वादशीका दिन र पौष पूर्णिमाका दिन यस्तो यात्रा गरिन्छ।

धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्व बोकेको यो परम्परा स्थानीय समुदायले श्रद्धापूर्वक मनाउँदै आएका छन्। कलश यात्राले चाँगुनारायणको धार्मिक पहिचान तथा पुस्तौँदेखि चलिआएको सांस्कृतिक परम्परालाई निरन्तरता दिएको छ।

Originally published on abcnews.com.np.